AchtergrondCORONABESMETTINGEN ROTTERDAM

Zorgen over de ‘sleetse’ manier waarop Rotterdammers met de regels omspringen

Universiteiten en hogescholen hebben hun deuren nog niet geopend, of de eerste corona-uitbraken onder (aspirant-)studenten zijn een feit. De Rotterdamse burgemeester twijfelt of de introductieweek kan doorgaan.

Burgemeester Ahmed Aboutaleb geeft tekst en uitleg over de grote hoeveelheid besmettingen in de havenstad. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Als dinsdagmiddag rond half zes op de site van RTL Nieuws een interview verschijnt met een epidemioloog van het RIVM, rinkelen niet alleen boven Rotterdam de alarmbellen. ‘Ga niet naar Rotterdam als het niet nodig is’, zegt Susan van den Hof onomwonden tegen het nieuwsprogramma.

Het bericht verspreidt zich razendsnel en sluit naadloos aan op de toch al zorgelijke situatie in de stad: nergens waren de afgelopen week zoveel coronabesmettingen als in Rotterdam. Heeft na Barcelona en Antwerpen nu ook de tweede stad van Nederland code oranje opgeplakt gekregen?

Nog geen uur later komt Van den Hof op haar woorden terug. Ze zegt dat haar uitspraken niet als een negatief reisadvies uitgelegd moeten worden. De lijn van het RIVM is in dat opzicht onveranderd: het vermijden van drukke plaatsen helpt ‘in zijn algemeenheid’ om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. De Rotterdamse Koopgoot kan zo’n drukke plek zijn, maar de Kalverstraat in Amsterdam en een volle dierentuin evengoed.

Niet-noodzakelijke reizen naar Rotterdam blijven dus mogelijk. ‘Het is veilig in Rotterdam. Het dringende advies blijft wel om je aan de maatregelen te houden: vermijd drukte en houd anderhalve meter afstand’, benadrukt ook de gemeente Rotterdam.

Sleetse manier

Toch zijn er zorgen over de ‘sleetse’ manier waarop inwoners en bezoekers volgens burgemeester Ahmed Aboutaleb met de regels omspringen. Al dagen stelt hij alles in het werk om de grafiek van het toenemende aantal besmettingen in zijn stad om te buigen.

In Rotterdam werden in de afgelopen week 541 besmettingen gemeld, de meeste van heel Nederland (Amsterdam had er 400). Daarbij telde de stad ook het hoogste aantal besmettingen per 100 duizend inwoners in een week: 83 per 100 duizend, bijna twee keer zoveel als Amsterdam (46). Wel loste Amsterdam maandag Rotterdam af als koploper met de meeste besmettingen op de dag: 135 om 93.

Niet voor niets trappen beide steden woensdag af met een mondkapjesplicht. Dat betreft weliswaar een (tijdelijk) experiment, maar kan wel degelijk een geldboete opleveren voor wie lak heeft aan de regel.

En wellicht blijft het daarbij niet. Premier Rutte en minister De Jonge maken donderdag op een ingelaste persconferentie duidelijk of nog meer (lokale) maatregelen nodig zijn om de mogelijke tweede golf in de knop te kunnen breken. Daarin is ook voor de jongeren een belangrijke rol weggelegd: volgens het RIVM nemen de 20- tot 29-jarigen (in heel Nederland) een kwart van alle nieuwe besmettingen voor hun rekening.

Studentenverenigingen 

Aboutaleb ziet het terug in zijn stad. Vorige week ontbood hij de voorzitters van de studentenverenigingen om ze, met de introductieweek voor nieuwe studenten in aantocht, op hun verantwoordelijkheid te wijzen. Dinsdag spreekt hij ze op het Stationsplein nog eens rechtstreeks toe.

Zo’n zestig studenten, verbonden aan de studentenverenigingen, omringen hem. Ze dragen T-shirts met teksten als ‘Jongeren tegen Corona’ en ‘Niet lullen, maar testen’. Op het plein proberen ze de coronamaatregelen bij andere jongeren onder de neus te wrijven. Hun flyers delen ze voor de veiligheid uit met een afvalgrijper. Wie een gratis mondkapje wil, moet er zelf een uit een net vissen.

Omdat het waarschijnlijk meer zin heeft als leeftijdsgenoten elkaar aanspreken op het opvolgen van de maatregelen, gaan de studenten zelf de straat op met hun flyers en mondkapjes. Daarbij worden ook ‘corona-ambassadeurs’ ingezet, die hun persoonlijke verhaal over de gezondheidscrisis vertellen. Zo probeert een coassistent die met ernstig zieke coronapatiënten te maken heeft gehad, leeftijdsgenoten ervan te doordringen voorzichtig te zijn.

Het academische jaar gaat in alle Nederlandse studentensteden onder hoogspanning van start. Universiteiten en hogescholen hebben hun deuren nog niet geopend, of de eerste corona-uitbraken onder (aspirant-)studenten zijn al een feit. In Rotterdam raakte vorige week een groep geneeskundestudenten besmet bij een feestje. Het studentencorps in Amsterdam legde de ontgroening stil, nadat ook daar besmettingen waren ontstaan.

Klikken

Jongeren vormen ook een bron van zorg, omdat de bereidheid om zich te laten testen laag is. Daarnaast constateert de GGD dat ze niet altijd even goed meewerken met het bron- en contactonderzoek dat op een positieve test volgt. Zo blijken jongeren nauwelijks bereid informatie over hun contacten te delen, omdat ze dit als ‘klikken’ ervaren. Studentenverenigingen onderschrijven deze ervaringen van de GGD.

De Rotterdamse koepel van studentenverenigingen (RKvV) erkent dat er sprake is van ‘problematisch’ gedrag onder studenten. Toch ziet voorzitter Merel van Lunen geen reden om een streep te zetten door de introductieweek (Eurekaweek) die 17 augustus begint, of de ontgroeningsperiode: de richtlijnen zullen voor iedereen duidelijk genoeg zijn, denkt ze.

Maar Aboutaleb is minder hoopvol dan de studenten. ‘Ik houd mijn hart vast en zal me in de komende uren en dagen beraden over de doorgang van de introductieweek’, kondigt hij dinsdag op ernstige toon aan.

‘Hoe belangrijk de centjes ook zijn, werk niet door als je klachten hebt’, drukt hij de jongeren op het hart. Het negeren van bijvoorbeeld de anderhalve meter afstand kan leiden tot nieuwe besmettingen en strengere en langdurige maatregelen in de hand werken. ‘Laat het niet zo ver komen’, zegt Aboutaleb. ‘We zijn samen sterk tegen corona.’

Aantal coronabesmettingen verdubbeld: ‘Op den duur zou de zorg weer overbelast kunnen raken’

De verdubbeling van het aantal besmettingen met het coronavirus leidt tot bezorgdheid bij het RIVM en heeft het kabinet ertoe gebracht komende donderdag opnieuw een persconferentie over het virus te houden. Het RIVM is vooral bezorgd over de stijging van het aantal besmettingen onder 50-plussers en de verdubbeling van het aantal ziekenhuisopnamen.

‘Er is nog geen tweede golf, dat is bangmakerij, maar we moeten wel opletten’

Het gemelde aantal coronabesmettingen is deze week opnieuw bijna verdubbeld. Ook het aantal ziekenhuisopnamen stijgt, maar de sterftecijfers blijven laag. Moeten we ons zorgen maken, ons gedrag aanpassen? En zou het verstandig zijn als premier Rutte donderdag verscherpte maatregelen bekendmaakt?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden