‘Zorgen over de recessie? Welnee’

Op de kunstbeurs Tefaf geloven weinig handelaren dat de kredietcrisis, de dure euro en de recessie hen zullen raken...

MAASTRICHT ‘Zorgen over de financiële markten? Welnee’, zegt een lachende Johnny van Haeften, de vooraanstaande handelaar in oude meesters, voor zijn stand op de Tefaf. De belangrijkste kunstbeurs ter wereld, die jaarlijks de rijksten der aarde naar Maastricht trekt, heeft ditmaal veel weg van een bezweringsritueel.

Het gesprek van de dag is of de kunstmarkt geraakt zal worden door de recessie van de Amerikaanse economie, de internationale kredietcrisis, en de dure euro, die kunst in Europa voor Amerikaanse verzamelaars peperduur maakt.

Maar op de Tefaf heeft iedere kunsthandelaar zijn verhaal klaar waarom juist hij de dans zal ontspringen. ‘Die onrust op de financiële markten helpt ons juist’, beweert Van Haeften. Zijn voeten zijn enigszins weggezakt in het hoogpolige tapijt van zijn stand. Naast veel van de doeken zijn oranje stickers geplakt, een subtiel teken dat ze, een dag na opening van de beurs, al verkocht zijn.

‘Mensen kopen nu juist oude meesters omdat ze zekerheid bieden. Want dit zijn tastbare objecten, die al meer dan 400 jaar hun waarde hebben behouden.’

Nick Trimming van Bernard J. Shapero, een handelaar in oude prenten en kaarten, heeft zijn hoop op nieuwe rijken uit Rusland gevestigd. ‘Daar zit veel oliegeld, dus de Russen hebben nog niet veel gemerkt van een economische teruggang’, zegt hij.

Hoog boven hem aan de muur hangt een meterslang 17de eeuwse stadsgezicht op Moskou van 190 duizend euro, aan de andere kant van de muur nog een voor de helft van de prijs. Bij kunsthandelaar Dickinson vergaapt een kleine mensenmassa zich aan een kinderportret van Vincent van Gogh.

Vraagprijs: ruim 30 miljoen dollar, het duurste stuk van de Tefaf. Daarnaast hang een groot doek van Jan Steen uit de collectie Goudstikker, dat de Nederlandse staat twee jaar geleden teruggaf aan de erfgename Marci von Saher. Die doet het doek, ‘Het offer van Iphigenia’, nu in de verkoop.

‘Voor acht miljoen euro’, zegt verkoper Heinrich zu Hohenlohe. ‘Dat is niets voor een werk van museale kwaliteit. Voor dat bedrag koop je ook een middelmatig werk van de Amerikaanse kunstenaar Jeff Koons. Hedendaagse kunst is zo duur geworden, dat verzamelaars oude meesters kopen.’

Volgens een Parijse handelaar gaan de zaken zelfs te goed. ‘Nu is het rustig’, zegt hij, terwijl hij in een bomvolle foyer van een kommetje gewokte groente geniet. Even verderop schuift Dick Scheringa, kunstverzamelaar en kredietverstrekker, amicaal aan bij NAVO-baas Jaap de Hoop Scheffer.

Een met grote, klassieke juwelen uitgedofte dame van stand loopt voorbij, gevolgd door twee jonge Russische vrouwen in bontlaarzen en laag uitgesneden spijkerbroeken. De handelaar vervolgt: ‘Wij kregen boze opmerkingen van onze vaste klanten die het gisteren op de speciale openingsdag te vol vonden.’ Er waren 9.300 bezoekers aanwezig, tegen 8.700 vorig jaar.

‘De mensen die hier kopen, vliegen rond in hun eigen jet. Die zijn echt niet opeens bankroet nu het wat minder gaat met de financiële wereld’, bezweert Gilbert Lloyd, de directeur van de Marlborough Gallery, die gespecialiseerd is in moderne en hedendaagse kunst van enkele tonnen tot vele miljoenen.’

Hij kijkt over zijn brilletje naar een werk van de Chinese kunstenaar Zhang Qikai. ‘Gisteren hing hier nog een ander werk van hem. Een pandabeer in een gele Volkswagen Kever. Toen kwam er iemand langs die een nieuw huis bouwt en nog veel lege muren heeft. Kijk, dat horen wij kunsthandelaren graag.’

Voor handelaren als Lloyd is de Tefaf al geslaagd als zij een of twee nieuwe multimiljonairs aan zich weten te binden. Bij buurman Aquavella, net als Marlborough gespecialiseerd in moderne hedendaagse kunst van enkele tonnen tot vele miljoenen, is al evenmin een wanklacht te horen. Maar veel is er nog niet verkocht – zeker niet het doek van de gevierde eigentijdse kunstenaar Lucian Freud. Vraagprijs: 15 miljoen dollar.

Off the record klinken dan ook andere verhalen. ‘Natuurlijk zijn de mensen bang voor de recessie en de dure euro’, zegt een handelaar in oceanische kunst. ‘Dat gaat ons allemaal raken.’ Een ander veeg teken: veel handelaren op de Tefaf beweren dat ‘verzamelaars in deze onzekere tijden uitsluitend gaan voor kwaliteit.’ Kenners weten dan hoe laat het is: de kunstmarkt wankelt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden