'Zorg in Afghanistan nog bedroevend'

De gezondheidszorg in Afghanistan is volstrekt niet het succesverhaal dat donorlanden de buitenwereld voorspiegelen. De meeste Afghanen hebben nauwelijks toegang tot medische zorg. Door gebrek aan vervoer, aan geld en aan veiligheid gaapt er een kloof tussen wat op papier beschikbaar is en de zorg die in werkelijkheid bestaat.

AMSTERDAM - Dit stelt Artsen zonder Grenzen (AzG) in het vandaag verschenen rapport Tussen retoriek en realiteit.


Veel Afghanen moeten grote afstanden afleggen over moeilijk begaanbare wegen voor ze een gezondheidspost of ziekenhuis bereiken. Veelal moeten ze daarbij door gebied waar wordt gevochten. Medisch personeel en ambulances worden aangevallen. Niet zelden komt de hulp te laat.


'Een kwart van de patiënten die we hebben geïnterviewd, had een familielid of nabije vriend die afgelopen jaar overleed doordat medische zorg niet bereikbaar was', zegt Chris Lockyear, medeopsteller van het rapport. 'Van degenen die wel onze ziekenhuizen bereikten, kreeg 40 procent onderweg te maken met gevechten of landmijnen of werd anderszins lastig gevallen.'


Een team van de organisatie sprak vorig jaar met meer dan achthonderd patiënten in ziekenhuizen waar AzG werkt in de provincies Helmand, Khost, Kabul en Kunduz. Uit de gesprekken werd duidelijk dat de buitenwereld geen juiste indruk krijgt van 'het lijden van Afghanen' die medische hulp moeten ontberen.


De vooruitgang in de gezondheidszorg, stelt het rapport, wordt vaak voorgesteld als een van de grote verworvenheden in de internationale pogingen Afghanistan op te bouwen. Hoewel sinds 2002 onmiskenbaar vooruitgang is geboekt, is de 'positieve retoriek' overdreven en dus onterecht.


Gapende kloof

Artsen zonder Grenzen zet die woorden af tegen de uitspraak van de Britse premier David Cameron, twee maanden geleden, dat de Britse troepen in Afghanistan hun 'missie hebben volbracht' en dat het land een 'basaal niveau van veiligheid' heeft. Ook dat is een voorbeeld van de 'gapende kloof tussen retoriek en realiteit'.


Nu de troepen van de internationale coalitie vertrekken, stelt AzG, proberen de buitenlandse leiders een rooskleurig beeld te schetsen van hun erfenis: het Afghanistan dat ze achterlaten. Dat komt hun politiek goed uit, maar 'het staat volstrekt op gespannen voet met wat zo vele Afghanen in 2013 daadwerkelijk meemaakten: meer geweld en onveiligheid.'


Volgens de Verenigde Naties was het aantal doden en gewonden onder Afghaanse burgers vorig jaar hoger dan ooit tevoren. Vrouwen en kinderen werden buitenproportioneel vaak het slachtoffer. Meer dan 600 duizend mensen zijn ontheemd.


Volgens Chris Lockyear blijft vooral de bevolking op het platteland verstoken van gezondheidszorg. De meeste ziekenhuizen staan in de provinciale hoofdsteden. De afstanden zijn groot en de wegen zijn slecht, als ze al bestaan. Ook het slechte beheer van gezondheidsinstellingen werkt fnuikend. 'Het is één ding om een gebouw neer te zetten, het is iets anders om het goed te beheren en te bevoorraden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden