Zool Man

De zool is het meest bepalend voor het uiterlijk van een schoen, al kun je hem pas beoordelen als er een veter in zit, zegt Floris van Bommel.

'Ik werk al vijftien jaar met onze leermeester en ik sta nog elke keer te kijken wat hij weet. Als je op zo'n Italiaanse beurs staat, duizelt het van de soorten leerbewerkingen. Alleen al het lakleer: gebrand lak, gekreukt lak, geschuurd lak of geprint lak. Hij neemt een vel tussen zijn vingers en kan je zeggen of het rommel is. Hij kan voelen of een kalf in het voorjaar is geboren, of in het najaar.


'Van Bommel is een familiebedrijf. De laatste schoenfabriek van Nederland, ooit begonnen in Breda, sinds meer dan een eeuw in Moergestel. Als ontwerper kan ik leunen op een enorme expertise. Hier achter mij in de fabriek is niet alleen een leermeester, maar ook een stikmeester, een finishmeester - die alles weet van poetsen - en een leestenmaker.


'Ik krijg vaak drie proto's op mijn bureau, voor we beslissen of een schoen in productie gaat. Dat je dat stiksel toch wat subtieler wilt, de teensprong iets geprononceerder. Pas als je de complete schoen in handen hebt, weet je of al die details ook werken zoals je wilde.


'Floris van Bommel is als merk gelanceerd door mijn vader, in 1996, drie jaar voor ik in het bedrijf kwam. Vanuit een behoefte aan een modieuzere, spannendere schoen, naast de ouderwetse Van Bommel die nauwelijks verandert. Ik was toen niet van plan schoenontwerper te worden. Van Bommel was een zwaar klassiek bedrijf met een zwaar klassiek product waar ik als tiener niets mee had. Ik droeg ze ook niet, alleen als ze heel erg versleten waren.


'Ik ben van het vak gaan houden. Een schoen is belangrijk voor mannen. Belangrijker dan kleren. Ik denk dat schoenen met de auto en het horloge bij mannen de populairste accessoires zijn.


'Ik zorg dat niets de fabriek uit gaat als er niet een miniverhaal aan vast zit. Kijk, hier heb ik een shoot - halfhoog, ergens tussen een boot en een shoe - van blauw leer, beetje stoer ding. De rubber kuipzool is opgebouwd uit puzzelstukjes. Er ontbreekt één stukje. Daardoor lijkt de belettering Floris van Bommel aangegeten: staat er Van Rommel. Zomaar een grapje, maar het maakt van die schoen een verhaaltje dat je kunt vertellen op je werk of op een feestje. Daar houd ik van.


'De zool is het meest bepalende voor het uiterlijk van een schoen. Daarna komt het model: de leest die de opbouw zijn vorm geeft, de stikselbelijning, de tong die onder de veters doorloopt, de hak, de spiegel boven op de wreef, de manier waarop de opbouw aan de zool is ingenaaid, de teensprong - hoe hoog de punt van het zoolvlak oploopt. Een enorme hoop details. Alles maakt uit. Tot en met de kleur en de vorm van het vetergaatje. En de veter. Zonder veter kun je een schoen niet beoordelen.


'Dat ontwerpen gaat hier intuïtief, ik doe geen marktonderzoek. We zitten met zijn vieren om tafel. Dan komen alle Floris-lijnen voorbij, die eindigen allemaal met een i: de Pretti, de Poni, Cuppi, Lucki. Iemand roept: Die Pretti, daar zijn we wel klaar mee. We moeten een Lucki-achtige Poni maken met een opbouwhak. Zo gaat dat dus. Verrassing, originaliteit, dat is waar het merk Floris het van moet hebben.


'De keuze van het leer is cruciaal. Er is heel veel kwaliteitsverschil, maar een leek ziet dat niet altijd. In een schoen van de Schoenenreus staat ook: Echt Leer. Maar dat is leer van het vierde split van een groot rundervel.


'Vierde split, dat betekent dat een vel overdwars in vier of vijf laagjes is losgesneden. Hoe verder weg van de bovenhuid, hoe losser en zwakker het leer. Van Bommel-schoenen zijn altijd gemaakt van een heel vel - de nerf heet dat - en altijd van een kalf, nooit een volwassen rund. Dat vel is een stuk kleiner, maar die huid is veel soepeler, sterker en duurzamer.


'De hele Nederlandse schoenindustrie is verdwenen, omdat ze op prijs gingen concurreren met het buitenland. Mijn opa hield hier van die ronkende speeches dat het die kant niet op moest. 'Wat gij doet, doet het goed', staat er nog in het originele gebinte. Die kwaliteit is wel waarom Van Bommel nog bestaat en de rest niet.


'Wat mooi is aan het ontwerpen van een schoen is dat elk detail telt. De wijze waarop de stikselbelijning loopt, de dichtheid en de dikte van het stiksel. De sluiting van de veter. Is je leest mooi vol, bol en rond, of juist puntig en lang. En dan de kleur: in de finish kun je met alcohol, aceton en was nog zo veel detaillering aanbrengen dat het een totaal andere schoen wordt.


'Wat veel schoenmakers niet eens weten, is dat het cruciaal is dat een schoen 'draagt'. Dragen, dat betekent dat de hak op een vlakke ondergrond volledig de grond raakt, dat de voorzool van de schoen precies op het belastingpunt de grond raakt. Dat lijkt makkelijk, maar is het niet. Het is het verschil tussen een hernia en lekker lopen. Als ontwerper hoef ik daar niet op te letten, dat zit hier in het dna.


'We krijgen ontroerende brieven, van mensen die na decennia hun Van Bommels weg doen. Hier, deze man schrijft: na 35 jaar kan het echt niet meer, maar ik heb ze altijd met trots gedragen. En hij heeft de schoenen erbij gedaan. Inderdaad, kijk, ziet er behoorlijk versleten uit. Dat mensen hun schoenen opsturen, heeft niet alleen met kwaliteit te maken. Ook dat het een familiebedrijf is. Als je naar Nike wil schrijven, aan wie moet je die brief dan richten: aan Michael Jordan?'

De nieuwe zomercollectie Floris van Bommel staat sinds 1 februari in de winkel.

florisvanbommel.com

CV FLORIS VAN BOMMEL

Floris van Bommel (1975) is een van drie broers in het bedrijf Van Bommel (sinds 1734). Reynier is algemeen directeur, Pepijn commercieel directeur. Floris van Bommel heeft mode- en textielmanagement gestudeerd in Doorn en is sinds


1999: creatief directeur. Dat zijn vader voor het nieuwe merk de naam Floris koos, was niet omdat Floris zijn favoriete zoon was, maar omdat 'dat de leukst klinkende naam' was.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden