'Zoo'n afscheid zou toch te beestachtig zijn'

Tientallen verzetsstrijders worden tegelijk geëxecuteerd.

Ruim 400 voormalige gevangenen van het Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort bezoeken het kamp voor een reünie in 1967.Beeld ANP Historisch Archief

Kamp Amersfoort, 11 april 1942

Er ligt een lugubere stilte over het kamp. Wij staan maar te wachten en niemand begrijpt er iets van, dat we niet mogen inrukken. Daar komt de Grüne Polizei op knetterende motoren de poort inrijden, daarachter rukken de overval-wagens op. Het is een indrukwekkend gezicht. De wagens zijn met zeil afgesloten.

Bij elke wagen worden nu twintig politiemannen ingedeeld, bewapend met geweren, revolvers en mitrailleurs. Wat een koude drukte! Verschillende officieren komen er nu bij, er worden aanwijzingen en tegenaanwijzingen naar elkaar toegeschreeuwd. In elke wagen moeten tien veroordeelden vervoerd worden, er is dus voor elke gevangene twee man bewaking.

Zou deze comedie speciaal voor ons opgevoerd worden? Er wordt al gemompeld in onze rijen. Zoo'n afscheid zou toch te beestachtig zijn! Ondertusschen gaat het spel van bevel en tegenbevel maar door.

Eindelijk schijnen de wagens dan toch goed te staan. Ze staan nu vlak voor ons met een onderlinge afstand van vijf meter. Het gemompel in onze rijen wordt hoe langer hoe duidelijker. Opeens klinkt rechts van ons het gebulder van een Grüne Offizier: 'Maul halten, verdammtes Zeug!' en een man uit de voorste rij krijgt, om deze woorden te onderstreepen een slag van een karwats in zijn gezicht.

Anonieme gymnastiekleraar (33 jaar) in Duitse gevangenschap. Ingekort fragment uit Dagboekfragmenten 1940-1945. Martinus Nijhoff, 1954.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden