REPORTAGE

Zonnepanelen? Niet in mijn tuin

Prima initiatief, die duurzame energie, vindt bewoner Bert Seubring. Maar waarom moet dat voor zijn deur? Bestuursleden van Duurzaam Leefbaar Lemelerveld gaan met hem op de koffie.

Bert Seubring voor zijn woonkamer in Lemelerveld bij het maïsveld waar een coöperatie van burgers 3.200 zonnepanelen wil plaatsen. Beeld Marcel van den Bergh

Daar zitten ze dan, op het zonnige terras van Koffiehus de Kletsmajoor in de dorpskern van het Overijsselse Lemelerveld. Twee bestuursleden van burgerinitiatief Duurzaam Leefbaar Lemelerveld met hun ruimtelijke ordeningadviseur, die een zonnepanelenveld willen aan de Waterinkweg. En Bert Seubring, bewoner van de Waterinkweg, die dat niet wil.

De sfeer is eerder opgelaten dan vijandig. Voor het eerst zitten ze tegenover elkaar. Hun vete, als je het al zo kunt noemen, vochten ze tot nu toe via de media uit. De gepensioneerde Seubring had de informatiebijeenkomst van de coöperatie Duurzaam Leefbaar Lemelerveld eerder dit jaar gemist.

Met het oog op decentralisatie wil de coöperatie dat Lemelerveld over 25 jaar zelfvoorzienend is. Met de verkoop van de zonne-energie, die goed is voor tweehonderd huishoudens, willen ze sociale projecten en voorzieningen bekostigen. De vergunning moet nog worden aangevraagd, maar de gemeente Dalfsen, eigenaar van het perceel, heeft zich bereid getoond het zo'n 15 jaar te verpachten. De zonnepanelen kunnen daarna eventueel worden verplaatst.

Beeld de Volkskrant

3.200 zonnepanelen

Acht ton kosten de 3.200 zonnepanelen. Driekwart kan worden betaald met een lage rentelening van het Energiefonds Overijssel. De overige twee ton moet worden geïnvesteerd door lokale particulieren en bedrijven. Die kunnen als aandeelhouders meeverdienen aan de zogenoemde energy service company die wordt opgericht.

Prima initiatief, die duurzame energie, vindt Seubring. Maar waarom voor zijn deur? Veel liever ziet hij het mooie maïsveld, dat er nu ligt, dan fel schitterende zonnepanelen als hij uit zijn slaapkamerraam kijkt.

Waarom geen braakliggende industrieterreinen gebruiken, of daken van de schuren en stallen in het uitgestrekte Dalfsen? 'Ik ken een landbouwer die zegt, stuur die coöperatie maar bij mij langs. Op mijn dak kunnen wel vijfduizend panelen. Waarom doen jullie dat niet?'

Met die landbouwer willen ze zeker praten, zegt bestuurslid Janneke Vasse. Maar juridisch zitten er veel haken en ogen aan, legt adviseur René Nijmeijer van ingenieursbureau Antea Group uit. 'Het pand is zijn eigendom. Als die man failliet gaat, of de boel wil verbouwen, levert dat problemen op met de energievoorziening.' Daarnaast wil de gemeente het buitengebied vooral agrarisch bestemmen en de bebouwing bij elkaar houden.

Dat wist Seubring niet. Hij wist ook niet dat de plannen zonder belastinggeld gerealiseerd kunnen worden. De bestuursleden nemen zijn zorgen over metershoge panelen weg; het worden lage panelen, met een mooie heg ervoor. 'Of iets anders wat bewoners willen, zoals een speeltuin. We willen bewoners juist erbij betrekken', zegt Vasse. Maar de tien of twintig omwonenden die volgens Seubring bezwaar hebben, waren niet bij de informatieavond.

Bert Seubring vreest voor dit uitzicht, 3.200 zonnepanelen voor zijn huis. Maar de bestuursleden van Duurzaam Leefbaar Lemelerveld verzekeren hem dat het lage panelen worden, met een mooie heg ervoor. Beeld anp

Nimby-gevoel

Langzaam wordt duidelijk dat het niet de coöperatie is waar Seubring moeite mee heeft, maar de gemeente. Dalfsen had het perceel aangekocht voor nieuwbouw, die niet nodig bleek te zijn. Dalfsen zou de volgens Seubring te snelle investering nu terug willen verdienen. Onder-de-tafel-werk vindt hij het en zijn mails hierover worden niet beantwoord. 'Ik voel me belazerd. Door hen, niet door jullie.'

Een persoonlijke zaak, 'maar wij worden ermee besmet', zegt Vasse. En zo gaat het vaker met verduurzaming in Nederland, zegt voorzitter Teun Bokhoven van de Duurzame Energie Koepel. 'Een paar mensen maken bezwaar en wekken de indruk dat ze namens velen spreken.'

Het nimby-gevoel, 'not in my backyard' oftewel 'niet in mijn achtertuin' dat vaak bij duurzame energie-installaties komt kijken, heeft volgens Bokhoven vooral met smaak te maken. Zeker in het geval van zonnepanelen. 'Ze hebben geen horizonimpact en maken geen herrie, zoals windmolens. Je kunt ze lelijk vinden, maar dat geldt ook voor de schuur van de buren.'

Nederland loopt met duurzame energie flink achter op de rest van Europa. Om in 2040 klimaatneutraal te zijn, wat veel gemeenten en provincies willen, moeten Nederlanders wat coulanter zijn over hun achtertuin. Grote onbewoonde gebieden ontbreken hier en bovendien moet de energie opgewekt worden in de buurt van het gebruik.

Dit soort initiatieven in woonwijken zullen steeds vaker voorkomen, denkt Bokhoven. Een kwestie van wennen. Vaak helpt het om bewoners mede-eigenaar te maken van de duurzame energie-installatie. 'We moeten van nimby naar pimby: please, alsjeblieft in mijn achtertuin'.

Bert Seubring in zijn woonkamer. 'Als er vergunningen worden gegeven, leg ik me erbij neer.' Beeld anp

De koffie is op. Seubring neemt de bestuursleden mee naar zijn huis aan de Waterinkweg. Naar het veld waar de panelen moeten komen. De maïs staat manshoog, er is weinig veld te zien. Je kunt je voorstellen dat hetzelfde geldt voor zonnepanelen achter een heg, die bovendien ruim 50 meter van Seubrings huis af komen te liggen.

'Ik ben bang dat het niet bij de huidige plannen blijft, dat het veld wordt uitgebreid,' geeft Seubring toe. Maar Lemelerveld moet leefbaar blijven, vindt Vasse, en daarom moeten bewoners meedenken.

'We zoeken nog bestuursleden. Bent u niet geïnteresseerd?' vraagt ze aan Seubring. 'Alle energie die u steekt in de gemeente kunnen we goed gebruiken'.

Seubring schudt zijn hoofd. Nee, liever geniet hij van zijn oude dag en een voorstander is hij nog steeds niet. 'Maar als de vergunningen gegeven worden, dan leg ik me erbij neer.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden