Zonder politiek de zomer door

Vanaf vandaag is ook het kabinet op vakantie en valt het Binnenhof in een diepe zomerslaap. Een feest van vrijheid voor veel backbenchers, maar voor ambitieuze politici juist een tijd om te scoren. Zij doen er alles aan om te laten zien dat ze beredruk zijn.

Minister Dijsselbloem (Financiën) op het festival Lowlands in 2013.Beeld anp

Sommige Kamerleden doen er werkelijk niets aan om de beeldvorming over politici en hun oneindige recessen positief te beïnvloeden. Op de laatste dag voordat de Tweede Kamer vorige week met reces ging, kon Fleur Agema nauwelijks meer wachten. 'Zo, nog anderhalf uur stemmen en dan: dansen! En dan: slapen!! En dan reces!!!', aldus de vicefractievoorzitter van de PVV in haar blog voor FABmagazine. 'En dan: luieren!!!! En dan: vakantie!!!!! En dan: vliegveld!!!!!! En dan: Hawai!!!!!!! En dan: cocktails!!!!!!! En dan: acht weken luieren in de zon en he-le-maal niets doen aan een strand!!!!!!!!!'

Ongetwijfeld tot opluchting van veel van haar collega's meldt Agema ook nog even dat ze intussen werkt aan een boek over de zorg en dat ze natuurlijk andere voorbereidingen pleegt voor het komende parlementaire seizoen. Veel parlementariërs vinden het immers al moeilijk genoeg om uit te leggen aan hun vrienden dat ze alweer en zo vaak reces hebben. Vijftien weken per jaar vergadert de Kamer niet, waaronder acht weken in de zomer.

Nogal wat Kamerleden voelen zich ongemakkelijk bij deze gerieflijke omstandigheid, ook naar hun kiezers toe. Zo twittert VVD-Kamerlid Ard van der Steur deze zomer op zijn eerste recesdag: 'Voor iedereen die denkt dat reces ook vakantie betekent: ik ben gewoon in Den Haag aan het werk de komende weken. Kom net binnen op kantoor.'

Ook andere Kamerleden melden dagelijks op Twitter dat ze werkelijk be-re-druk zijn. 'Reces of niet: column schrijven gaat gewoon door', meldt Lilian Helder (PVV). VVD-Kamerlid Han ten Broeke zet tijdens zijn meerdaagse bezoek aan Kiev geen stap zonder daarvan melding te maken: 'Aankomst Kiev vanavond en direct een wandeling langs straten waar in februari gevochten werd. Van Europa-plein tot Maidan.'

Op 8 juli twittert PvdA-Kamerlid Henk Nijboer 'Aangekomen in Lissabon voor gezamenlijk werkbezoek Tweede Kamercommissie EU en financiën over economische en politieke situatie Portugal en Spanje.' Hij retweet de berichten van zijn partijgenote Maij over dat bezoek. Opdat zijn 3.850 volgers onder wie zijn fractievoorzitter Diederik Samsom en partijvoorzitter Hans Spekman weten dat Henk van de straat is, hard aan het werk.

Merk
Het is waar dat er hard wordt gewerkt in het zomerreces door goede, ambitieuze Kamerleden. Zij worden niet alleen gedreven door de goede zaak, maar ook door honger naar een hogere positie in de pikorde of een plaats op het regeringspluche. Zij weten dat ze een merk moeten worden in het parlement, een onmisbare naam op de volgende kandidatenlijst, op een weer betere plek. Wie zou het ze willen verbieden?

Maar hoe gemotiveerd zijn de VVD- en PvdA-Kamerleden die in 2012 door hun partij op een vermeende onverkiesbare plaats zijn gezet? De backbenchers die er door een speling van het electorale lot toch in kwamen? En de minder prominente leden van de PVV-fractie die als stemvee fungeren en voor het overige hun mond moeten houden van hun leider Wilders?

De Kamerleden die ook wel weten dat ze na de volgende verkiezingen niet terugkomen en de voetnoten van de parlementaire geschiedenis niet zullen ontstijgen, gooien er echt geen schepje bovenop. Ze laten de zomer over zich heen komen. Zo gebruikt een Kamerlid de eerste anderhalve week om zijn auto APK gekeurd te krijgen voordat hij wegrijdt voor zijn vakantie én om 100 andere dingen te doen waar zijn vrouw al tijden over zeurt. 'En in de vierde week van mijn vakantie, dan kom ik pas echt tot rust', bekent de liberaal op een onbewaakt ogenblik. Maar dan zijn er al zes van de acht recesweken voorbij.

Tafelen
SGP-fractieleider Kees van der Staaij is er eerlijk over en houdt niet van de schijn op houden. Voor hem staat de zomer in het teken van bezinning en ontspanning. 'Eindeloos tafelen met vrienden en familie.' Marten Toonder gaat altijd mee in de koffer, nu ook Politiek en emotie van Martha Nussbaum. Maar: 'Je moet altijd op je qui-vive zijn, er kan zo maar ineens iets gebeuren.'

In het bedrijfsleven pakte hij maar twee weken vakantie, vertelt PvdA-Kamerlid Jan Vos. Nu drie. Een weekje op de camping in Zeeland, twee weken met het gezin in het appartement in Portugal. 'Ik bel nu vanaf het vliegveld in Hamburg, waar ik met de Kamercommissie Wonen de huur en koopmarkt onderzoek. Dat is heel actueel. Later deze week doen we hetzelfde in Denemarken.' Verder vliegt Vos nog uit naar Vietnam met de Kamercommissie Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. En hij boekt nog een werktrip 'op eigen kosten' naar een land waarvoor hij een visum nodig heeft, dat blijft nog even geheim. Voorts spreekt Vos met bedrijven en ngo's: 'Ik zit helemaal volgeboekt tot september.'

Ondertussen op het Binnenhof is er maar één fractie die de hele zomer vergadert. Dat is de SP van Emile Roemer. Afgelopen dinsdag waren er zes Kamerleden en een kleine twintig medewerkers, vertelt SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen. 'Dat is prettig, omdat er door de ontbrekende dagelijkse hectiek van het Kamerwerk alle tijd is ons te laten informeren door Harry van Bommel over de situatie in Israël, Oekraïne en Irak.'

Gesthuizen heeft de eerste twee weken van het reces piket, ze is de open zenuw van de fractie. 'Je kunt het niet je permitteren de stekker eruit te trekken en over twee maanden eens te kijken hoe de wereld ervoor staat.' Als er iets gebeurt, dan heeft Gesthuizen het overzicht, weet wie waar is, en wie er kan worden aangesproken op onderwerpen die in het nieuws zijn. 'En als ik straks in mijn huurauto naar Frankrijk rijd, neemt collega Renske Leijten het van me over. Dan kan ik de knop omzetten. Maar natuurlijk ben ik bereikbaar per sms.'

Regentonnen
Voor sommige Kamerleden is het reces dé kans om meer faam te verwerven, de mediadrempel is lager en biedt een podium voor het betere komkommernieuws. CDA-Kamerlid Joop Atsma verscheen tien jaar geleden groots op tv met een pleidooi voor een premie voor boeren die hun koeien in de wei zetten. Hij haalde prompt ook alle kranten. Vier zomers later scoorde hij met zijn plan voor een subsidie op regentonnen.

Nu doet het CDA het serieuzer met het niet minder ambitieuze Kamerlid Pieter Omzigt, de onvermoeibare luis in de pels van Rutte II. Hij is iedere zomer actief. Hoe selecteert hij, waar slaat hij op aan? Omzigt onthult dat hij een rijke bron van inspiratie heeft: 'Brieven die het kabinet tijdens een WK-voetbalwedstrijd uitdoet, verdienen buitengewone aandacht. Maar ook in de tientallen brieven die het kabinet de dag voor het reces naar de Kamer stuurt, zie ik een potentiële goudmijn. Dat zijn zaken die niet lukken, de minder prettige dingen die kennelijk tussen neus en lippen door even gemeld moeten worden. Vaak gaat dat over pensioenen, sociale zekerheid en belastingen. Dat kost veel tijd. Ik zie het als mijn taak dat tot op de bodem uit te zoeken!'

Omtzigt hoopt dat u deze zomer nog veel van hem gaat horen.

Strandpartij
Het reces kan voor politici een levensgevaarlijke periode zijn. Achteroverleunen en het allemaal niet zo zwaar nemen zijn de grootste fouten die je kunt maken. Klassiek voorbeeld is partijvoorzitter Marjanne Sint die in de zomer van 1991 in Toscane ging fietsen terwijl haar PvdA in brand vloog door de ingreep in de WAO. Haar kop moest rollen.

Het is de laatste tien jaar vooral GroenLinks dat in de zomer reputatieschade oploopt. De fractie van Jolande Sap kreeg in 2011 het predikaat 'strandpartij' omdat van de tien Kamerleden er slechts vijf terugkeerden van vakantie om te stemmen over de eurocrisis.

De fractie van Jolande Sap kreeg in 2011 het predikaat 'strandpartij'Beeld anp

Journalisten hebben 's zomers alle tijd in kwesties te duiken en iemand op jokkebrokken te betrappen. Het was GroenLinks-Kamerlid Mariko Peters dat in de zomer van 2011 in problemen kwam wegens mogelijke belangenverstrengeling. De zaak zette haar partij in vuur en vlam. GroenLinks-Kamerlid Wijnand Duyvendak trad in de zomer van 2008 terug als parlementariër nadat hij in zijn biografie zijn goedkeuring had uitgesproken over inbraken van actiegroepen op ministeries.

De premier op vakantie
Vandaag is de laatste ministerraad, maar Mark Rutte blijft nog een week in charge. Komende week heeft hij een Eurotop. Daarna heeft ook hij vakantie en geldt een piketrooster. Tussen 18 en 20 juli mag minister Stef Blok van Wonen en Rijksdienst voelen hoe het is om de machtigste politicus te zijn. Hij tekent als vervangend premier de stukken voor Algemene Zaken en is aanspreekbaar voor koning Willem-Alexander. Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën neemt het stokje over tot 25 juli. Rutte zelf is weer even terug van 26 juli tot 3 augustus, waarna vice-premier Lodewijk Asscher hem nog even vervangt. Vanaf 14 augustus is Rutte weer helemaal terug.

Zijn ze in Nederland nou helemaal van het pad af met twee maanden zomerreces? Dat valt mee. In Frankrijk zit de Nationale Assemblée twee maanden helemaal op slot en is er geen leven te bespeuren op enig ministerie. Het Engelse House of Commons laat niet van zich horen gedurende 41 dagen. De Duitse Bundestag heeft in de zomer 74 dagen een 'vergaderloze periode'. Het Vlaamse parlement heeft deze zomer reces van 11 juli tot 1 september, maar het Bulgaarse parlement heeft slechts vier weken vrij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden