Zonder #Metoo was de afgang van Moore nauwelijks voorstelbaar geweest

Foto de Volkskrant

Gisterochtend vroeg las ik tot mijn genoegen op de NOS-website dat Roy Moore, de Republikeinse kandidaat voor de Senaatszetel in de Amerikaanse staat Alabama, net verloren heeft. Schadenfreude. Al meer dan 25 jaar valt die zetel aan een Republikein toe; de (blanke) bevolking in Alabama is in meerderheid zeer conservatief en fundamentalistisch christen, en Roy Moore deed daar nog weer een schepje boven op.

Wij praten in Nederland over 'witte onschuld' als verwijt aan de blanke bevolking, maar in Alabama zijn er genoeg mannen en vrouwen die met trots de Witte Schuld belichamen. Moore is zo iemand. Trots op het zuidelijk slavernijverleden van de staat, trots op de standbeelden die de slaven houdende generaals kregen; pertinent, in alle gevallen, tegen homo's, abortus en de evolutietheorie; en al even pertinent, in alle gevallen, voor het dragen van wapens. Moore toog op een paard naar het stembureau. Echter wordt cowboypolitiek niet.

The man you love to hate.

Maar al zijn zeer sterke overtuigingen, die weerklank vonden en vinden in zijn thuisstaat, hebben het dus net afgelegd tegen het verwijt van seksuele intimidatie dat hem trof. Moore zou in de jaren zeventig meerdere tienermeisjes seksueel hebben geïntimideerd en aangerand. Een van zijn medestanders riep nog ter verdediging dat Maria een tiener moet zijn geweest toen Jozef haar aanzocht. Het heeft niet mogen baten.

De bikkelharde fundamentalistische principes, die in steen staan gebeiteld, zijn dus poreus geworden door de aanhoudende beschuldigingen van vrouwen die zich maar al te levendig hun gedwongen omgang met Moore herinneren. Bij mijn weten heeft de man ooit een straatverbod gekregen, omdat hij in de jaren zeventig steevast meisjes oppikte in een bepaald winkelcentrum. Maar een harde, gerechtelijke veroordeling is er volgens mij nooit geweest.

Ook dat is verklaarbaar, want Moore is zelf lange tijd rechter geweest en het justitieapparaat in Alabama blinkt niet uit in onpartijdigheid. Maar toch: er is heel wat voor nodig om mensen die letterlijk in het scheppingsverhaal geloven, en de Bijbel lezen zoals een ander de handleiding van zijn vaatwasser bestudeert, aan het twijfelen te brengen.

Het is de #MeToo-beweging gelukt. Want zonder de wereldwijde sociale mediastorm rond seksuele intimidatie was de afgang van Moore nauwelijks voorstelbaar geweest.

Het is altijd heerlijk als de bad guy verliest en ik kan er geen traan om laten, maar wat betekent het als een steeds aanzwellende stroom van geruchten en beschuldigingen, hoe geloofwaardig die ook klinkt, zo'n politieke aardverschuiving kan veroorzaken? Het staat iedereen nog helder voor de geest hoe alt-right-Amerika er alles aandeed om te 'bewijzen' dat Barack Obama niet in de VS was geboren. De ene aannemelijkheid werd op de andere gestapeld, en de suggestie op het sensatieverhaal.

Gelukkig heeft Obama onomstotelijk zijn geboortebewijs kunnen tonen.

De vraag is: gaat er alleen maar winst schuil in de echoput die vooral 'sociale media' zijn geworden? Zijn al die tweets, Facebook- en Whats-app-berichten tekenen van de morele vooruitgang die we boeken?

Dat is op z'n minst twijfelachtig.

Een man die tot voor kort een hooggeplaatste manager was bij Facebook, Chamath Palihapitiya, deed een boekje open over zijn voormalige werkgever en de 'zegeningen' die de wereldwijde interconnectie heeft opgeleverd. In zijn eigen woorden: 'Ik denk dat we op het punt zijn aangekomen dat we dingen hebben ontwikkeld die het sociale weefsel van de samenleving verscheuren.'

Eerder toonde Sean Parker, medeoprichter van Facebook en Whats-app, zich al een spijtoptant. Dit zijn de mensen die de 'sociale media' aan de man hebben gebracht, zoals er ooit reclametypes waren die je precies konden vertellen hoe ontspannend een sigaretje was. Nu roepen die mannen van het eerste uur: 'Stop ermee. Het verwoest je. Het vernietigt je samenleving.'

Ik vertelde net zo tevreden dat ik gisterochtend dat NOS-bericht las, en dat is ook omdat ik niet kan pochen over mijn Facebook-, Twitter-, Instagram- of Whatsapp-gebruik. Want dat is non existent. Ik weet dat ik er niet tegen kan door een onoverzichtelijke hoeveelheid mensen 'gevolgd' te worden, want dat betekent ook dat een soms waarderend, maar vaker honend koor mijn leven zou begeleiden.

Over volgen gesproken: dieven moet je achtervolgen. En verkrachters vervolgen.


Populistische revolutie VS komt tot stilstand: Democraat wint in conservatief Alabama

De speciale senaatsverkiezing in de Amerikaanse staat Alabama is verrassend gewonnen door de Democraat Doug Jones. De verliezers zijn de Republikeinse kandidaat Roy Moore, president Donald Trump en zijn grote strateeg achter de schermen, Steve Bannon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.