Zonder beleid kan iepenziekte zich verspreiden

De iepenziekte heeft zich het afgelopen jaar razendsnel verspreid. In 1991 was een half procent van alle iepen besmet met deze dodelijke schimmelziekte, dit jaar is dat gestegen naar 8 procent....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

In 1991 trok de overheid haar handen af van de iepenziektebestrijding. In het kader van de deregulering schafte de toenmalige minister van Landbouw Bukman een subsidieregeling voor gemeenten af. Sindsdien is de bestrijding een gemeentelijke taak.

Jaarlijks worden tienduizenden zieke iepen gerooid. Het gebrek aan coördinatie tussen gemeenten en aan financiële middelen heeft de ziekte volop kansen gegeven. Volgens Van Elsland is 30 procent van alle Nederlandse iepen door de ziekte verdwenen.

Drie jaar geleden constateerde het Instituut voor Bos- en Natuuronderzoek (IBN) in Wageningen op basis van een grootschalig onderzoek dat overheidsingrijpen noodzakelijk was om het probleem beheersbaar te houden. Alleen door intensieve controle en het tijdig ruimen van de aangetaste bomen kan de ziekte worden teruggedrongen. De ziekte is nooit helemaal te verdrijven, maar groenbeheerders vinden 1 procent zieke bomen 'normaal'.

De rijksoverheid heeft eind vorig jaar gedeeltelijk gehoor gegeven aan de noodkreet van gemeenten en groenbeheerders. De Bomenstichting in Utrecht heeft voor een periode van twee jaar 320 duizend gulden gekregen. Met dat geld moet de coördinatie voor de iepenziektebestrijding weer op poten worden gezet.

De Bomenstichting heeft in augustus de iepenwacht opgericht, een samenwerkingsverband van de Bomenstichting, de Landbouw Voorlichting, Arcadis Heidemij en Landschapsbeheer Groningen, Friesland en Noord-Holland. Gemeenten kunnen een abonnement nemen op de iepenwacht en de zieke bomen door de 'wachters' laten opsporen en kappen. Een basisabonnement kost 'een paar duizend gulden per jaar', aldus Van Elsland van de Bomenstichting.

'We zullen proberen te redden wat er te redden valt', zegt hij. 'Maar het wordt een enorme inhaalslag.' Volgens Van Elsland moet de overheid met meer geld over de brug komen. Bovendien moeten meer groenbeheerders het nut gaan inzien van de iepenziektebestrijding.

'Het probleem wordt nog steeds onderschat.'

Vooral de kustprovincies en Flevoland hebben last van de schimmelziekte. In de provincie Noord-Holland zijn dit jaar ruim twintigduizend iepen tegen de vlakte gegaan. Dat is 23 procent meer dan het aantal gerooide bomen in 1997.

De iepenziekte wordt veroorzaakt door de schimmel Ophiostoma Ultimi, die via de zogeheten iepenspintkever op de boom wordt overgebracht. Om zich tegen de schimmel te beschermen, sluit de boom zijn watertransportsysteem af. Hiermee richt de iep zichzelf ten gronde. Ook kan er besmetting optreden door ondergronds wortelcontact, dat zich over vijftien meter kan uitstrekken. De eerste symptomen zijn verkleurende takken en slap hangende bladeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden