Zondag

IN ontkerstende landen doen ze het meestal op zondag: eerst misschien nog even naar de preek of de mis, maar na afloop in dezelfde jurk en hetzelfde pak door naar het stemlokaal: geef Gode wat Gods, en de keizer wat des keizers is....

Bij ons moet je het er op een werkdag bij doen: vroeger op, even tussendoor tijdens de lunchpauze, of nog gauw na kantoortijd, maar dan sowieso later thuis dan normaal.

Niet meteen de ideale randvoorwaarden voor een uitgewogen keuze natuurlijk.

Ik weet ook nooit wat ik me precies moet voorstellen bij de drie soorten stemgedrag die volgens peilers, politicologen en andere waarzeggers voor de uitslag van vandaag een doorslaggevende rol kunnen spelen.

Om te beginnen de zwevende kiezer. Die is vanochtend opgestaan en had nog geen idee. Het kon wat de Stemwijzer betreft net zo goed André Rouvoet als Jan Marijnissen worden, en als het aan hem zelf lag waren ook Wouter Bos en Gerrit Zalm zowel vlees als vis.

Wat te doen?

Gelegenheid om de verschillende verkiezingsprogramma's te bestuderen is er niet meer: hij moet dadelijk naar z'n werk, z'n schafttijd weigert hij principieel aan iets anders dan de schaft te besteden, en na zessen is het te laat.

En dan te bedenken dat een kwart van alle Nederlanders nog zweeft! Dat betekent dat we niet eens raar mogen opkijken als de ChristenUnie vanavond groter blijkt dan de VVD.

Interessant is ook een tweede type waar je ze veel over hoort: dat van de strategische stemmer. Dat schijnt iemand te zijn die in aanleg zowel van de LPF als van GroenLinks als van het CDA kan zijn, maar die z'n kaarten tot het allerlaatste moment aan de borst houdt om pas na het ultieme peilnieuws van SBS6 definitief te beslissen over de coalitie waartoe Nederland veroordeeld moet worden.

Een mix van draaikont en profiteur dus eigenlijk, dus ik durf er strategisch op te gokken dat hij met al z'n gecijfer sowieso bij CDA-VVD zou zijn uitgekomen.

Of kan er nog iets met hem gebeuren op het moment dat hij het rode potlood ter hand neemt?

Daarmee zijn we bij de magie van het stemhokje - de lievelingscategorie van de chiromantici. Er moeten mensen zijn die pas daar, teruggeworpen op zichzelf, tot het diepst van hun geweten afdalen om bevrijd te raken van alle waan die hen de afgelopen weken heeft achtervolgd, om eindelijk zekerheid te vinden.

'U bent toch niet onwel geworden, meneer?', hoor je de voorzitter van het stembureau weleens ongerust vragen aan iemand die al een kwartier in z'n hokje staat.

'Ik ben er nog niet uit', klinkt het geprangde antwoord.

Het stemhokje van een zwevende kiezer die op zoek is naar een strategische keuze: de foltercel van de Nederlandse politiek.

Ik heb overigens wel een aardig idee.

We brengen vandaag allemaal onze stem uit, we maken er voor de televisie een gezelligeopkomstenavond van Schiermonnikoog tot Schin op Geul van, er mag van mij ook nog een slotdebat op volgen - maar de uitslagen tellen niet!

Aanstaande zondag doen we het over. Het electoraat heeft twee dagen de tijd gehad om de schrik te verwerken, en nog een hele vrije zaterdag om tot werkelijke contemplatie te komen. Al die dagen is er geen lijsttrekker op het scherm te bekennen geweest. De politicus die het toch probeerde wordt gediskwalificeerd, de omroep die hem de kans gaf verliest z'n zendvergunning. Maurice de Hond is tijdelijk in voorarrest geplaatst.

En het land zal, verlost van zwevers, strategen en peilers, eindelijk weten waar het aan toe is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.