Zondagskind

Met Buitenhof stopt Clairy Polak, maar ze begint in september met De Klassieken op Radio 4, waar Maartje van Weegen vertrekt. 'Radio is veel intiemer dan tv.'

Workaholic of zondagskind?

'Ik werk wel heel hard, maar ik ben geen workaholic. Ik hou van het werk dat ik doe en ik wil het goed doen. Maar ik kan ook goed helemaal niets doen. Ik kan ontspannen, muziek luisteren, een boek lezen of zelfs voor me uit staren. Dus ik ben geen workaholic, maar een zondagskind. Alles is me in mijn leven komen aanwaaien. Ik heb een heerlijke jeugd gehad, fantastische ouders, nooit problemen op school. Ook wat mijn loopbaan betreft is alles min of meer op mijn weg gekomen. De laatste keer dat ik echt gesolliciteerd heb, was toen ik ophield met studeren, vroegtijdig overigens. Ik wilde gaan werken bij wat nu het Uitburo heet. Toen ben ik aangenomen. Vanaf dat moment heeft alles zich als het ware voorgedaan. Ik hoefde alleen maar ja te zeggen. En ik vind het moeilijk om nee te zeggen.'


Fortuyn of Wilders?

'Fortuyn was een enorm intelligente man. Hij was ook een fantast, als we het boek van Leonard Ornstein moeten geloven. Maar Fortuyn heeft een paar dingen aan de orde gesteld op basis waarvan nu nog politiek wordt bedreven. Dat de houding van politici tot 2002 veelal regentesk was. Dat de tolerantie en het multiculturalisme erg vrijblijvend waren. Maar hij heeft het niet kunnen afmaken, dus het is moeilijk om een oordeel over hem te vellen als politicus.


'Wilders is ook een intelligente man. Ik heb de overgang naar het populisme met enige zorg gadegeslagen. Populisme wordt gekenmerkt door mensen naar de mond praten in plaats van het uitdragen van eigen politieke idealen en denkbeelden. Wat niet wil zeggen dat je niet naar mensen moet luisteren. Maar je moet het niet als leidraad nemen voor je politieke keuzen. Populisme wekt de schijn dat er naar de mensen wordt geluisterd en dat de politiek toegankelijker is geworden.


'Zonder Fortuyn was er geen Wilders geweest. Wilders is bovendien een politieke opportunist. Als je ziet wat voor standpunten hij innam in zijn VVD-tijd, zelfs twee jaar geleden nog, en wat hij nu zegt, dan getuigt dat niet van principiële politieke opvattingen, maar van opportunisme. Dus als ik moet kiezen, kies ik voor Fortuyn.'


Radio of televisie?

'Dat is niet zo moeilijk. Radio. Ik ben begonnen bij de radio en ik heb het altijd met ontzettend veel plezier gedaan. Het heerlijke van radio is dat je je eigen habitat kunt creëren, met een bepaalde sfeer, en daarin mensen kunt meenemen. Radio is veel intiemer dan tv. Je kunt een verhaal vertellen met zeer weinig hulpmiddelen. Je hoeft je verder geen zorgen te maken over hoe je overkomt.


Televisie vond ik aanvankelijk verschrikkelijk. Ik wist niet hoe ik mensen moest bereiken door zo'n camera heen, door dat zwarte gat. Je wordt op alle mogelijke manieren ingesnoerd. Je moet voortdurend rekening houden met het beeld. Dat heb ik als erg moeilijk ervaren. Op den duur heb ik er mee leren omgaan en ben ik gaan genieten van het spelen met de camera. Dat neemt niet weg dat ik het heerlijk vind om terug te gaan naar de radio. Ik denk niet dat ik televisie ga missen. Maar het is niet dat ik televisie de rug toekeer.'


Rutte I gevallen: een zegen of een zonde?

'De zonde is dat we ons niet kunnen permitteren in deze tijd niet geregeerd te worden. We worden al heel lang niet geregeerd. We zitten in een financiële crisis, die gaat voorlopig niet voorbij. We hebben een regering nodig. En niet een patstelling.


'Anderzijds is het een zegen, omdat de constructie erg ongelukkig was. Een minderheidscoalitie met een gedoogpartner die zich in een positie bevond waarin hij allerlei eisen kon stellen zonder verantwoordelijkheid te dragen. Dat had al de patstelling in zich. Dit was sowieso niet een daadkrachtige regering, niet een regering die je in tijden van crisis zou wensen. Kortom, op dit moment zou ik zeggen een zegen.'


Bram Polak of Alexander Pola?

'Dit is geen dilemma. Bram Polak en Alexander Pola waren dezelfde, namelijk mijn vader. Mijn vader verschilde niet veel in zijn werkend leven, als Alexander Pola, zijn artiestennaam als acteur en komiek, van zijn privéleven, als Bram Polak. Ik heb hem in allebei van heel nabij meegemaakt. Ik ging vaak mee als hij opnamen had, voor radio of tv. Voor mij was Bram Polak dus geen andere dan Alexander Pola. Waarom dan twee namen? Hij groeide op in een tijd waarin zijn vader het geen goed idee vond dat hij toneel wilde doen, en bovendien in een tijd dat je als romantisch kunstenaar een artiestennaam had. Daarom heeft hij de k van Polak afgehaald.'


De Waan van de Dag of De Leugen Regeert?

'Beide programma's hebben hetzelfde probleem. Het blijkt moeilijk om journalisten te confronteren met iets wat ze hebben geschreven of uitgezonden. Beide zetten vraagtekens bij het gedrag van journalisten. De reden waarom wij het De Waan van de Dag hebben genoemd en niet De Leugen Regeert, is omdat wij niet met het vingertje wilden zwaaien. Wij wilden niet iemand uitnodigen om leugens voor de voeten te werpen. We wilden het proces blootleggen. En nog blijkt dat journalisten het moeilijk vinden om te erkennen dat er iets is misgegaan. Waarom weet ik niet. Niemand wil graag met de billen bloot. Maar journalisten zouden dat wel moeten doen, omdat ze zelf dingen aan de orde stellen.'


Gesloten boek of mediapersoonlijkheid?

'Als mediapersoonlijkheid een gesloten boek, maar ik ben helemaal geen gesloten boek. Ik vind dat mijn privéleven mijn privéleven is en dat het niemand wat aangaat. Ik wil de geliefden in mijn omgeving beschermen tegen alle bijverschijnselen van het openbare leven, zoals hatemail en dreigementen. Maar privé ben ik een open boek. Waarom zou je iets van mijn omgeving moeten weten? Ik ben getrouwd en mijn man heeft uit een eerder huwelijk twee kinderen. Dat zijn inmiddels volwassen mannen. Daar ligt zo'n beetje de grens wat mij betreft.'


NOVA of Nieuwsuur?

'NOVA is bijna acht jaar lang mijn programma geweest. Ik heb slechts gedurende een maand lange interviews op band gedaan voor Nieuwsuur. Ik kies voor NOVA, omdat ik dat als presentator heerlijk vond om te doen. Er was veel afwisseling en er was plaats voor langere gesprekken. Het is nu wat voorspelbaarder, meer in een format gedrukt. Je merkt nog dat het geen eenheid is, die drie programma's: Nieuwsuur, Journaal en Studio Sport. Ik vind het een kunstmatige formule, maar dat neemt niet weg dat het een heel goed programma is.


Ik prefereer het lossere NOVA. Ik kon niet goed begrijpen dat er behoefte was aan een nieuw programma. De gedachte was dat we drie keer de Volkskrant maakten, met NOVA, EenVandaag en Netwerk. Er moest een neutraal programma komen en drie profielgebonden programma's. Dat heb ik met veel onbegrip gevolgd.'


VVDaisy of symbool van linkse kerk?

'Die vind ik leuk! Mij is vaak verweten links te zijn, maar kritisch is wat anders dan links. En de linkse kerk bestaat natuurlijk niet. Dat is een populistische uitvinding. Het zou vrij zielig zijn om een symbool te zijn voor iets wat niet bestaat. Ik ga voor VVDaisy. Het verhaal achter VVDaisy is dat mijn vader betrokken was bij de campagne van de VVD toen ik dreigde geboren te worden. Dat was in 1956. Toen ik werd geboren, kreeg mijn vader een felicitatiebrief van iemand van de VVD, waarin mij de liefkozende bijnaam VVDaisy werd gegeven. Mijn vader was aanvankelijk vrij apolitiek. Wij hadden vroeger De Telegraaf thuis, wat ik opmerkelijk vond zo vlak na de oorlog, want De Telegraaf stond bekend als een foute krant. Mijn vader werd pas later steeds progressiever. Hij was sociaal bewogen, maar dat waren liberalen sowieso in die tijd.'


CV


1956Geboren in Amsterdam


1988Bureauredacteur bij de VARA


1995Radio 1 Journaal


2003NOVA


2006Buitenhof


2010Laatste aflevering NOVA


2011Presentator van het jaar (Elsevier), Het Filosofisch Kwartet (HUMAN)


2012De Waan van de Dag en vanaf september De Klassieken op Radio 4


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden