Zondagavond duidelijk beeld uitslag Z-Afrika

De laatste kiezers in Zuid-Afrika's ex-thuislanden hebben vrijdag van de extra verkiezingsdag gebruik gemaakt om hun stem uit te brengen....

TOINE BERBERS

Van onze verslaggever

Toine Berbers

DURBAN

Opnieuw gingen gisterochtend enkele stembureaus niet open, maar in de loop van de dag slaagde de Onafhankelijke Kiescommissie (IED) erin met helikopters bijna alle stembureaus te voorzien van benodigd materiaal. Op enkele afgelegen plaatsen in de noordelijke thuislanden ging het stemmen zo vlot dat de bureaus in de loop van de middag al weer dicht konden.

De enige problemen deden zich voor in kwaZulu en Transkei. Maar de IEC gaat ervan uit op plaatsen waar de bureaus niet geopend konden worden, de kiezer zijn stem elders heeft uitgebracht. Rechter Johann Kriegler, de IEC-voorzitter, noemde de verkiezingen gisteravond 'een buitengewoon succes'. De internationale waarnemers zullen zich naar verwachting de komende dagen bij deze mening aansluiten, ondanks de onregelmatigheden die hier en daar zijn geconstateerd.

De IEC verwacht dat de opkomst heel hoog zal blijken te zijn, misschien wel zo hoog dat het bevolkingscijfer van Zuid-Afrika moet worden bijgesteld. Want een van de conclusies die nu al getrokken worden is dat onder het blanke bewind de bevolkingsgegevens niet klopten. De IEC noemt dit een van de redenen voor de vele moeilijkheden met het stemmen op het platteland.

Nelson Mandela, die naar verwachting op 10 mei als president wordt beëdigd, denkt dat de verkiezingen het etiket 'vrij en eerlijk' krijgen. In een vraaggesprek op de televisie legde hij gisterochtend uit wat hij met zijn eerder beschuldiging van sabotage bedoelde. Hij vindt dat moet worden uitgezocht hoe het mogelijk was dat in gebieden van blanken, Indiërs en kleurlingen wel overal voldoende stembiljetten waren en in zwarte gebieden niet: 'Hoe is het mogelijk dat Transkei slechts 250 duizend van de twee miljoen toegezegde stembiljetten kreeg?'

Over extreem-rechts deed Mandela luchtig: Het enorme succes van de verkiezingen toont aan dat het om een kleine minderheid gaat, die niet in staat zal blijken te zijn haar oorlogsdreigement waar te maken. De politie had even tevoren op een boerderij van een lid van de Afrikaner Weerstandsbeweging een enorme hoeveelheid verborgen wapens gevonden. Het aantal arrestaties in verband met de reeks bomaanslagen is opgelopen tot 34.

Het gevaar dat een zwarte regering onvoldoende controle heeft politie en leger, is volgens Mandela bezworen. De verkiezingen zijn een 'doorbraak' gebleken.

Pagina 19: Commentaar

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden