NieuwsBrexit

Zondag moet de Brexitkogel door de kerk

Zondag moet duidelijk zijn of een handelsakkoord tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk mogelijk is of niet. Deze uiterste deadline stelden de Britse premier Boris Johnson en voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie woensdagavond na een drie uur durend diner.

Boris Johnson en Ursula von der Leyen (rechts) in Brussel. Beeld AP
Boris Johnson en Ursula von der Leyen (rechts) in Brussel.Beeld AP

Over de kans op een akkoord lieten de twee zich na afloop van hun gesprek niet uit. Betrokkenen stellen dat die kans steeds kleiner wordt: ook woensdag kwamen de partijen niet dichter tot elkaar. EU-onderhandelaar Barnier en zijn Britse collega Frost hebben nog drie dagen om de kloof te overbruggen.

Vandaag presenteert de Commissie alvast de eerste noodplannen voor het geval er geen akkoord komt. Het gaat om een pakket tijdelijke maatregelen om te zorgen het vrachtvervoer en de luchtvaart niet met één klap stilvallen. Zonder handelsakkoord vervallen immers alle bestaande vergunningen voor Britse vervoerders die in Europa werken en andersom. Ook voor de Europese vissers komt er een noodplan als het Verenigd Koninkrijk de toegang tot de Britse wateren afgrendelt.

De schriftelijke verklaring die Von der Leyen na het diner gaf, was kort. ‘We hebben een duidelijk beeld gekregen van elkaar posities. Die blijven ver uit elkaar liggen. We zijn het eens dat de (onderhandelings)teams zo snel mogelijk weer bij elkaar komen en proberen de wezenlijke problemen op te lossen. Aan het eind van het weekend zullen we een besluit nemen.’

Voor hij naar Brussel vertrok haalde Johnson hard uit naar de EU. Hij zei in het Lagerhuis dat geen enkele Britse premier ooit de EU-eisen voor een handelsakkoord zou accepteren. Zonder akkoord valt de handel tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk vanaf 1 januari terug op de basale internationale handelsregels, wat neerkomt op importtarieven, quota voor goederen en controles. Bijna de helft van de Britse export is bestemd voor de Europese markt.

Volgens Von der Leyen had ze een ‘levendige discussie’ met Johnson, Brussels jargon voor een hard gesprek. De EU zet in op brede en soepele handel (geen tarieven en quota) maar eist in ruil daarvoor dat beide partijen min of meer dezelfde regels hanteren voor staatssteun, milieuvereisten en sociale standaarden om oneerlijke concurrentie te voorkomen. Voor Londen is dit nauwelijks acceptabel, Johnson ziet het als een ondermijning van de Britse soevereiniteit.

Een tweede struikelblok is de toegang tot de Britse viswateren voor EU-vissers. Londen wil die vangsten fors beperken (tot 80 procent) en om de paar jaar nieuwe afspraken maken over visquota. Dat is voor Brussel niet aanvaardbaar omdat het tot te veel onzekerheid voor de vissers leidt. Tot slot zijn Londen en Brussel het niet eens hoe schending van een eventueel handelsakkoord aangepakt zal worden.

Het diner woensdag werd gezien als een laatste kans om een doorbraak te forceren in de al negen maanden durende onderhandelingen. Dat is niet gelukt. Of de resterende drie dagen alsnog een oplossing brengen, wordt door diplomaten betwijfeld. Johnson zei na afloop dat geen mogelijkheid onbenut mag blijven. De Ierse premier Martin schatte eerder op de dag de kans op een akkoord op 50 procent.

Meer lezen over de Brexit?

Dit is hoe de Britten er tegenaan kijken:
Boris Johnson gaat met hoop en vrees naar Brussel voor cruciaal Brexit-overleg.

Britten komen Europese Unie tegemoet: afspraken over Noord-Ierland blijven staan.

‘Een mooier bestaan is er niet’, maar deze Britse schapenboer vreest voor zijn 9.000 schapen bij een No-Deal-Brexit. Tim Crick uit Suffolk is bijna volledig afhankelijk van de export naar Europa.

Dit is hoe de EU-leiders en ingezetenen er tegenaan kijken:
Mislukken deze week de mogelijk laatste poging tot een akkoord, dan vragen de Europese regeringsleiders donderdag de Europese Commissie om noodplannen.

Valt er straks nog te vissen in Britse wateren? Die vraag houdt de Nederlandse visserij in haar greep. ‘Zonder deal hebben een dik probleem.’

‘Brexitverslaafden’ op weg naar 1 januari: ‘De gevolgen zullen hoe dan ook dramatisch zijn’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden