ZomerExpo maakt galeries jaloers

Prijskaartjes hangen bij het werk op de ZomerExpo in het Haagse Gemeentemuseum. Dat valt goed bij bezoekers, maar niet bij galeries. 'Oneerlijke concurrentie.'

BART DIRKS

DEN HAAG - Op de ZomerExpo 2013 in het Haagse Gemeentemuseum zijn 69 werken verkocht met een gezamenlijke waarde van 44.173 euro. Dat overtreft de verwachtingen van de organisatoren, maar de Nederlandse Galerie Associatie (NGA) klaagt over concurrentievervalsing.

Nog tot en met zondag zijn in het Gemeentemuseum 239 werken te zien en te koop van voornamelijk niet-gevestigde kunstenaars. Bij voorronden in Eindhoven, Rotterdam en Amsterdam lieten 1.704 kunstenaars 3.000 werken anoniem beoordelen. De schilderijen, foto's, installaties en video's moesten voor zich spreken; de makers bleven onbekend voor de vakjury.

Het concept komt van de Summer Exhibition van de Royal Academy of Arts in Londen. Daar zijn al sinds 1769 alle werken te koop. Bij deze derde jaargang van de ZomerExpo is dat aspect nieuw, tot ergernis van de 135 leden tellende Nederlandse Galerie Associatie (NGA).

'Het is oneerlijke concurrentie. Een museum beschikt al over zalen en suppoosten en heeft dus geen extra kosten', zegt NGA-secretaris Karine Verloren van Themaat. 'Het is niet de taak van een gesubsidieerde instelling om onbekende kunstenaars te tonen en hun kunst te verkopen. Laagdrempelig werk van amateurs hoort niet in musea thuis.'

Er wordt via de ZomerExpo juist een nieuw publiek voor beeldende kunst bereikt, indirect ook voor galeries, reageert Hans Janssen, hoofdconservator Moderne Kunst van het Gemeentemuseum. 'Musea trekken traditioneel een publiek dat in kunst is geïnteresseerd. We merken dat de ZomerExpo een nivellerende werking heeft. Er komen mensen die zelf creatief zijn, maar zelden een museum bezoeken. We zien familie en vrienden van de geselecteerde kunstenaars én er wordt kunst verkocht. Als dat geen cultuurparticipatie is?'

Sinds 8 juni trok de verkooptentoonstelling 70.000 bezoekers. Het museum heeft 'in feite niets' met de verkoop te maken, benadrukt Janssen. 'Wij stellen de zalen beschikbaar, maar worden er financieel niet beter van. We schieten als museum niet onder de duiven van de markt.'

De kunstenaars stelden zelf de verkoopprijzen vast; 30 procent dragen ze af aan de organiserende stichting ArtWorlds die dit jaar netto zo'n 10 duizend euro aan de verkoop verwacht over te houden. Vooral de goedkopere schilderijen en werken in oplage deden het goed; de meeste werken boven de 1.000 euro bleven onverkocht.

'Op de professionele kunstmarkt gelden veel hogere prijzen', zegt projectleider Carlien Oudes van ArtWorlds, zelf beeldend kunstenaar. 'De ZomerExpo maakt de tongen los over de waarde van kunst. Het Gemeentemuseum gaat mee in de veranderende rol die wordt verwacht van kunstinstellingen. Ook de galeriewereld verandert, maar de NGA kennelijk niet. In de jury die de werken heeft geselecteerd, zaten trouwens ook gerenommeerde galeriehouders.'

De Haagse galeriehouder Erik Bos (Nouvelles Images) houdt echter principiële bezwaren. 'Een gesubsidieerde instelling begeeft zich op ons terrein. Doordat de werken in een museum hangen, krijgen de werken bovendien een aura van kwaliteit en gaan mensen het dus sneller kopen.

'Je krijgt een enorme vervuiling: rijp en groen hangt er door elkaar. Voor een reguliere expositie zou het museum de werken ongetwijfeld niet goed genoeg vinden.'

Hoofdconservator Janssen betwist dat. 'Bij de opening van onze expositie met werken van verzamelaar Bert Kreuk waren ook vier topkunstenaars present van wie hij werk heeft. Toen ik ze rondleidde op de ZomerExpo, wezen ze alle vier op een werk dat zaterdagmiddag de stimuleringsprijs van 7.500 euro wint. Kwaliteit komt dus wel degelijk bovendrijven. Ik verklap niet wie die prijs wint, maar dat werk is nog niet verkocht.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden