Zoek de verschillen de slaapkamers van vincent van gogh

Welke is mooier? In Amsterdam hangen nu twee 'slaapkamers' van Vincent van Gogh naast elkaar.

AMSTERDAM - Voor het eerst in lange tijd zijn twee versies van het beroemde schilderij De slaapkamer van Vincent van Gogh herenigd. Het Van Gogh Museum die de eerste versie uit oktober 1888 bezit, kreeg de tweede versie in bruikleen van The Art Institute of Chicago. Dinsdag werden de schilderijen naast elkaar gehangen in het kader van Van Gogh aan het werk, de jubileumtentoonstelling ter ere van het 40-jarige bestaan van het museum. Het eerste en tweede exemplaar zullen samen in 2014 of 2015 ook in Chicago worden tentoongesteld. Van De slaapkamer bestaat nog een derde, kleinere versie, die hangt in het Musée D'Orsay in Parijs.


Op de twee schilderijen is Van Gogh's slaapkamer te zien van zijn gele woonhuis in het Franse Arles. Wat zijn de belangrijkste verschillen?


b Van Gogh maakte versie 1 in oktober 1888 om zijn huis te verfraaien voor het bezoek van vriend en kunstenaar Paul Gauguin. Het werk symboliseerde voor Van Gogh rust en is geïnspireerd op Japanse prentkunst.


Versie 2 is een jaar later geschilderd, na de zenuwinzinking waarin hij een stuk van zijn oor afsneed. Na zijn verpleging schilderde hij de tweede versie.


b Voor versie 1 zette van Gogh eerst een basisversie op van grote objecten als het bed, de tafel en de stoel. Over die eerste verflaag schilderde hij een gedetailleerdere versie, inclusief bijvoorbeeld de spulletjes op de tafel. Röntgenderzoek heeft dat duidelijk gemaakt.


Bij versie 2 wist hij al waar wat zou komen te staan. De plek voor de details werden uitgespaard. Die werden vervolgens in een laag opgebracht. Van Gogh kon nu ook meer aandacht besteden aan de details, de compositie, individuele penseelstreken en een meer gestructureerde weergave.


b In versie 1, het exemplaar van het Van Gogh Museum, is het pigment in de verf meer aangetast dan in versie 2. Van Gogh gebruikte vaak verf van erbarmelijke kwaliteit. Onder invloed van licht is de kleur rood langzaam verdwenen en werden de oorspronkelijk paarse muren blauw.


Versie 2 heeft meer van de paarse kleur behouden, door een andere verfsamenstelling. Hierdoor is het kleurcontrast sterker.


b Versie 1 heeft waterschade opgelopen door optrekkend vocht na een overstroming van de Rh¿ne begin 1889. Dat was een van de redenen voor Van Gogh om een nieuwe versie te maken. In de jaren dertig is het schilderij geretoucheerd. De verf die daarvoor gebruikt is, verkleurt minder snel dan de rest. Daarom moeten de retoucheringen iedere dertig jaar over. De schade is nu alleen nog op röntgenfoto's te zien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden