NIEUWSLockdowns

Zoek de verschillen: de intelligente versus de gedeeltelijke lockdown

Sinds woensdag zit Nederland voor de tweede keer in een lockdown. Een ‘gedeeltelijke’ dit keer. In maart was de lockdown ‘intelligent’. Hoe verhouden deze lockdowns zich tot elkaar? En wanneer zou er resultaat zichtbaar moeten zijn?

Een winkelier sluit een winkel in de Kalverstraat. Beeld ANP

Officieel begon de intelligente lockdown op 23 maart, maar op 15 maart waren de horeca en de scholen al gesloten. Anderhalve week later bereikte het aantal Nederlanders dat besmettelijk was voor anderen zijn piek  (167.367), volgens schattingen van het RIVM – er werd toen nog niet op grote schaal getest. Het aantal ziekenhuisopnamen was op z’n hoogst op 27 maart, toen 609 patiënten op één dag werden opgenomen. De sterfte piekte na ruim tweeënhalve week: op 2 april overleden 177 covidpatiënten.

Een overeenkomst tussen deze en de eerdere lockdown is de snelle escalatie van maatregelen. Ook in maart volstond het kabinet eerst met regionale maatregelen. Op 9 maart werd aan Brabanders gevraagd zoveel mogelijk thuis te werken, drie dagen later gold dat verzoek voor het hele land. In het weekend werd vervolgens besloten om de horeca en scholen te sluiten.

Of de gedeeltelijke lockdown van 13 oktober ook binnen drie weken het tij gaat keren is de vraag. In maart werden de scholen gesloten, waardoor naar het werk gaan voor veel mensen niet mogelijk was. Het sluiten van vooral het basisonderwijs wil het kabinet nu voorkomen. Strenger deze keer is het dringende advies een mondkapje te dragen, dat binnenkort waarschijnlijk een plicht wordt.

Wat het effect dit keer kan versnellen is dat er eind september al landelijke maatregelen zijn getroffen, waarvan het effect mogelijk nog niet volledig zichtbaar is. Dit komt niet alleen door de incubatietijd van het virus. De wachttijden bij de teststraten en vervolgens een vertraging in de rapportages door de GGD’s kan ertoe leiden dat ook na bijna drie weken het resultaat van een maatregel nog niet volledig bekend is.

Burgers gedragen zich tijdens deze lockdown anders dan in de vorige. Uit mobiliteitsgegevens van Apple en Google blijkt dat in maart iedereen zo veel mogelijk thuis bleef, mede door de sluiting van de scholen. In de nieuwe lockdown gaan de lijntjes veel geleidelijker omlaag. De winkels mochten in maart ook open blijven, maar veel detailhandelaren sloten vrijwillig de deuren. 

En dan is er nog een ongrijpbaarder verschil, de emoties van de burger. Tijdens de eerste lockdown overheerste angst en onzekerheid. Medio april voelde 38,5 procent van de Nederlanders zich angstiger dan voor de crisis, nu is dat 21,5 procent. Dit blijkt uit gedragsonderzoek van het RIVM. 

Van de mensen met covidachtige klachten blijft nu maar 29 procent thuis. Van degenen die zeker weten dat ze besmet zijn, is 21 procent de afgelopen maand toch buitenshuis geweest. Deze factoren kunnen ervoor zorgen dat het ombuigen van de curve dit keer langer duurt. De komende weken zal duidelijk worden of de gedeeltelijke lockdown even snel succes heeft als de intelligente voorganger.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden