Zoals papa ze speelde

Met zijn nieuwe plaat grijpt Paul McCartney terug naar de classics die zijn vader thuis op de piano speelde. In Londen legt de ex-Beatle uit waarom Fred Astaire zo goed kon zingen.

'Hallo allemaal!' zegt Sir Paul McCartney, terwijl hij knipoogt en het groepje journalisten dat hem opwacht met jongensachtig gevoel voor theater toezwaait. Zijn armen maken een zwierig showgebaar, de knieën buigen soepel: 'Welkom in Londen! Hoe gaat 'ie?'

Dit jaar (op 18 juni) wordt hij 70, maar op de vraag wanneer de succesvolste songschrijver uit de pophistorie er een punt achter gaat zetten, is het antwoord al bij zijn entree gegeven: nog lang niet - hoezo?

Het bruin van zijn verzorgde coiffure zal vast uit een potje komen, de wangen zijn niet meer die van een jonge vent, maar verder staat hier nog echt Paul van The Beatles, op wie de tijd maar geen vat krijgt: slank, beweeglijk, jongensachtig, de guitigheid van vijftig jaar geleden nog altijd in de ogen. Gladjes en professioneel? Ja, zeker. Maar ook enthousiast en welwillend.

Tijdens een aantal kleinschalige groepsaudiënties in een Londens designhotel beantwoordt hij vragen over Kisses On The Bottom, de vijftiende studioplaat sinds het einde van The Beatles (1970) met simpelweg 'Paul McCartney' als afzender.

'Kisses' is een coverplaat, en dan kun je altijd rekenen op sceptische journalisten, maar McCartney heeft er een goed, enthousiasmerend verhaal over te vertellen; laat dat maar aan hem over. Op Kisses On The Bottom leren we hem ontegenzeglijk van een andere kant kennen.

Hij vertelt dat hij al met het idee rondliep toen The Beatles nog maar net waren doorgebroken en hij er nog heilig van overtuigd was dat hij op zijn dertigste popmuzikant af zou zijn: een album met zoetgevooisde 'Hollywood-jazz' uit de jaren veertig en vijftig, de klassiekers uit de American Songbook, de beste Amerikaanse liedjes, die hij als jongetje in Liverpool op de radio hoorde en die vader McCartney op de piano speelde tijdens de traditionele sing-song op oudejaarsavond.

Twaalf van die liedjes, ooit via de radio in zijn oor gezongen door Frank Sinatra, Cole Porter, Dean Martin, Fred Astaire of Ella Fitzgerald, belandden op Kisses On The Bottom. McCartney nam ze op met de Canadese jazzpianiste Diana Krall en haar band en vulde ze aan met twee nieuwe songs (My Valentine en Only Our Hearts) die er qua stijl en sfeer bij aansluiten.

'Toen ik voor het eerst met John over muziek praatte, bleek déze muziek ons gemeenschappelijke fundament te zijn: Liedjes als Little White Lies. En Close Your Eyes. Ik kreeg ze vooral mee van mijn vader, die in een jazzband had gespeeld, en John vooral van zijn moeder. We refereerden er vaak aan toen we zelf liedjes gingen schrijven, al wilden we zelf de kant van de rock 'n' roll op.'

Enkele songs die hij voor The Beatles schreef, grijpen rechtstreeks terug op het geluid uit zijn jeugd: hij noemt Honey Pie (1968) en Here There And Everywhere (1966) als voorbeelden. 'In alle andere liedjes die ik schreef, sluimerde de invloed van oude jazz meer op de achtergrond, maar hij is er altijd geweest.'

Dat zijn 'jazzplaat' nu pas het levenslicht ziet, heeft alles te maken met het feit dat het idee op zichzelf niet nieuw is: coverplaten van dit type verschijnen wel vaker.

'Toen The Beatles uit elkaar gingen, was Ringo me al meteen voor met zijn album Sentimental Journey. Later bracht Robbie Williams zijn bigband-album Swing When You're Winning uit. Daarna kwamen de Songbook-platen van Rod Stewart. Zo was er altijd wel iemand die me voor de voeten liep. Ik wilde niet meeliften.'

Uiteindelijk was het producer Tommy LiPuma die het plan afstofte en concreet maakte: niet meer uitstellen, nú doen. Anders dan Ringo, Robbie en Rod koos McCartney niet voor de beroemdste hits, maar voor iets onbekender werk uit het American Songbook, hoewel enkele voor iedereen meezingbare evergreens als Bye Bye Blackbird en Ac-cent-tchu-ate The Positive niet ontbreken.

Spontaan

Voor de opnamen togen McCartney, Krall en hun bandleden naar de Capitol Studios in Los Angeles, waar mensen als Frank Sinatra en Nat 'King' Cole beroemd werk opnamen.

'We gebruikten geen partituren, dachten vooraf niet na over arrangementen of wat ook. We wilden het spontaan houden: Diana begon een liedje te spelen, we kicked it around for a while en daarna namen we het op. Live, in essentie. In feite deden The Beatles het ook zo, met als verschil dat wij beperkte instrumentalisten waren. Nu werkte ik met jazzmuzikanten: die zijn zó goed, je hoeft maar te omschrijven hoe je het wilt hebben en ze spelen het.'

De virtuositeit van de muzikanten om hem heen bracht McCartney aanvankelijk in verlegenheid: zijn eerste vocale pogingen klonken, in zijn eigen woorden, nergens naar.

'Ik begon te zingen zoals ik altijd zing: krachtig, met mijn rockstem. Het klonk vreselijk. Diana en Tommy zeiden: Paul, in vredesnaam, zing toch zachter. Toen ben ik gaan zingen zoals Fred Astaire dat vroeger deed: zachtjes, klein, als het ware met een vocale knipoog. Astaire staat bekend als een geweldige danser maar een matige zanger, maar de mensen die met hem werkten, weten wel beter: hij kon een liedje 'verkopen', hij leek ze recht in je oor te zingen. Die techniek heeft als extra voordeel dat je hoge noten heel makkelijk haalt.'

Het moet een knusse boel geweest zijn, daar in de Capitol Studios, waar Diana Krall zich dienstbaar opstelde ('ze wilde geen duetten zingen, maar bandlid zijn') en McCartneys vrienden Eric Clapton en Stevie Wonder op bezoek kwamen om mee te spelen in de twee nieuwe composities die McCartney voor het album schreef. Het warme bad van McCartneys jeugdsentiment deed de rest.

'Liedjes als Home en It's Only A Paper Moon... Ik hoor ze mijn vader nog spelen op de piano. De man was autodidact: zelf vond hij dat hij totaal niet kon spelen, maar ik hield van zijn stijl. Als ik hem vroeg om mij die liedjes te leren spelen, zei hij: nee, ik ga jou niets leren, want ik doe het fout, je moet het góed leren op pianoles.'

Pianoles

'Drie keer heb ik pianolessen genomen, zelfs nog een keer toen The Beatles al wereldberoemd waren. De lerares wilde me toonladdertjes laten spelen, maar ik had toen Eleanor Rigby al geschreven, haha. Ik kon me er niet toe zetten en heb het pad van mijn vader gekozen: ik heb de basistechnieken nooit geleerd en nooit noten leren lezen. Wat ik tijdens die lessen moest spelen, correspondeerde niet met wat ik in mijn hoofd hoorde.'

Ach ja, vroeger. Het is opvallend en charmant dat hij platter scouse (Liverpudlian) gaat spreken naarmate hij langer over vroeger vertelt, zoals het ook opvalt dat McCartneys leeftijd eerder wordt verraden door de muziek op Kisses On The Bottom dan door zijn fysieke verschijning.

Olympische Spelen

Of er concerten komen? We hoeven het niet eens te vragen. Om te beginnen wordt McCartney al nadrukkelijk in verband gebracht met de twee grootste evenementen die dit jaar in Engeland zullen plaatsvinden: de Olympische Spelen en het diamanten jubileum van Queen Elizabeth.

Op de vraag of hij 'London 2012' zal openen, antwoordt hij dat de organisatie hem dan 'eerst zal moeten vragen', om er na een korte stilte met een knipoog aan toe te voegen: 'Morgen spreek ik ze toevallig.'

De Diamond Jubilee? Hij omzeilt de vraag: 'Ik ben groot fan van de koningin en níet tegen de monarchie. De koningin is een best mens. Misschien wil ze weer dat ik iets doe, net als bij haar gouden jubileum. Hoewel... toen vroeg ik haar: volgend jaar weer zo'n feestje, mevrouw? Ze zei: mooi niet, niet in míjn tuin.'

Een tournee op eigen titel dan? 'Die komt er vast. Vorig jaar waren we in Zuid-Amerika. Als ik terugdenk aan de manier waarop het publiek reageerde, krijg ik nog de kriebels. Toen ik 20 was, verwachtte ik oprecht dat ik er voor mijn 30ste mee zou kappen, maar het bleef leuk en spannend. Inmiddels ben ik de 30 gepasseerd, maar wat zeg ik aan het eind van elk optreden tegen het publiek? Niet 'take care' of zoiets dergelijks, maar: tot de volgende keer! Zo voel ik het. Die woorden gebruik ik niet zomaar.'

Paul McCartney:Kisses On The Bottom. Hear Music/Universal.

Verschijningsdatum 7 februari. Het album is al te beluisteren op guardian.co.uk.

Recensie op pagina 14.

In oktober is het vijftig jaar geleden dat de debuutsingle Love Me Do van The Beatles verscheen. Sindsdien bracht Paul McCartney 36 officiële studioalbums uit: dertien met The Beatles (1963-1970), zeven met Wings (1971-1979, waarvan twee als Paul McCartney & Wings) en vijftien als Paul McCartney (1970-2012). Het album Ram (1971) had Paul & Linda McCartney als afzenders.

Familiealbum

Kisses On The Bottom is met recht een album van Paul McCartney de 'family man'. Zijn oudste dochter, fotografe Mary (1969), verzorgde de hoesfotografie. De styling (McCartney: 'Eigentijds, dus geen knipoog naar de tijd van Sinatra, zoals bij dit type platen gebruikelijk is') kwam voor rekening van dochter Stella (1971), die wereldfaam geniet als mode-ontwerpster. De eerste single van het album, het liefdesliedje My Valentine, werd door McCartney geschreven toen hij in 2009 verliefd werd op Nancy Shevell. Hij zong het lied voor haar toen hij haar op 9 oktober 2011 huwde in de Old Marylebone Town Hall in Londen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden