'Zoals de wereld Hitlers dood vierde, zo vieren Cubanen in Miami de dood van Castro'

In de Cubaanse wijk in Miami wordt de dood van Fidel Castro gevierd met sigaren, trommels en flessen champagne. Het feest zit diep. Velen rekenen persoonlijk af met Castro. 'We vieren niet de dood van één man, maar de dood van een ideologie.'

Cubaanse Amerikanen in Miami vieren feest na de dood van Fidel Castro. Beeld epa

Het gejuich en geclaxonneer van de duizenden mensen in Little Havana in Miami klinkt alsof ze iets hebben gewonnen, vrijdagnacht. Oleee-ole-ole-ole: het is wat je ook hoort na voetbalwedstrijden. Kijk op alle filmpjes hoe ze zwaaien met nationale vlaggen, hoe ze dansen, hoe ze elkaar in de armen vallen en het volkslied zingen. Ja, ze hebben gewonnen, en het is meer dan een overwinning van hun team - het is een persoonlijke overwinning, voor velen in de massa, de overwinning van de banneling op de dictator. De despoot is eerder dood dan zij.

Er zat maar een half uur tussen het nieuws van Fidel Castro's dood en het volksfeest in Calle Ocho, de achtste straat van Miami, waar Cubaanse Amerikanen al decennia hun oude vaderland in hun nieuwe vaderland proberen terug te vinden. Het is een kilometers lange straat met sigarenzaken en zwoele nachtclubs en eindeloze dominospelletjes, maar deze nacht trekt iedereen natuurlijk naar Versailles, het restaurant waar iedereen altijd naartoe trekt als Fidel Castro gestorven is.

Hoe nu verder?

Met de dood van Fidel Castro heeft Cuba een iconische figuur verloren, maar in de praktijk zal er na zijn overlijden weinig veranderen in het land. (+)

Fidel Castro: meesterlijk overtuiger en icoon voor de socialisten

Hij overleefde ruim zeshonderd moordaanslagen, joeg tien Amerikaanse presidenten op de kast, bood het hoofd aan een kwellend handelsembargo, bracht de wereld op de rand van een nucleaire oorlog, en hield zijn land ruim een halve eeuw gevangen in een totalitair socialistisch systeem. Lees hier het postuum.

Afrekenen met Castro

'Ik was hier ook de vorige keer', zegt Erick Revuelta, een 38-jarige banneling die in 1994 met een vlot naar Amerika vluchtte, tegen een verslaggever van The New York Times. Hij proost op Castro's dood met een cafecito, een kleine espresso met extra suiker, die je hier bij het raam van Versailles kunt afhalen. 'Het werd de hoogste tijd.'

Het feest zit diep. Velen rekenen persoonlijk af met Castro. Sommigen hebben jaren in Cubaanse gevangenissen gezeten, anderen hebben hun leven gewaagd in gammele bootjes, sommigen hebben gevochten tijdens de mislukte Varkensbaai-invasie van 1961, een enkeling is betrokken geweest bij een aanslag.

Beeld epa

Volkslied

'Wat je hier ziet zijn mensen die hebben geleden', zegt Tomás Regalado, burgemeester van Miami, in een tv-interview om half vier 's nachts. Zelf kwam hij in 1960 naar Miami, tijdens Operatie Peter Pan, een ondergrondse actie waarbij duizenden ouders hun kinderen op het vliegtuig naar Amerika hebben gezet. 'Maar er zijn ook veel jonge mensen die feest vieren omdat hun vaders en grootvaders hebben geleden, die zijn aangevallen en soms gedood door Fidel Castro. Zoals de wereld feestvierde toen Hitler dood was, zo vieren de Cubanen vandaag de dood van Fidel Castro. En dat gaat nog uren en dagen door.'

Er worden flessen champagne ontkurkt en dikke Cubaanse sigaren aangestoken, speciaal bewaard voor deze gelegenheid. Sommige hebben trommels meegenomen, en anderen slaan met pollepels op potten en koekenpannen. Het volkslied wordt luidkeels meegezongen, door de ouderen met tranen in de ogen en door de jongeren met een blik op hun mobieltje - niet iedereen heeft de tekst paraat. Een restaurant verderop in de stad deelt gratis Cuba Libres uit.

Beetje vrijheid teruggekregen

'Dit is net carnaval', zegt Jay Fernandez (72) tegen Associated Press. Met zijn vrouw en een vriendin houdt hij een bord omhoog dat hij vier haar geleden heeft gemaakt, toen Castro voor het eerst ziek werd. 'Satan, Fidel is nu van jou. Geef hem wat hij verdient. Laat hem niet in vrede rusten.'

De grote vraag is nu wat er met het eiland gaat gebeuren. Castro stond al buitenspel; het was zijn broer Raúl die de afgelopen tien jaar de leiding had. Zal de dood van Fidel meer dan alleen symbolische betekenis hebben?

In Miami zijn de meningen daarover verdeeld, dit weekend. 'We vieren niet de dood van één man, maar de dood van een ideologie', zegt Carlos Lopez (40) tegen de Miami Herald. 'We vieren dat we een beetje vrijheid hebben teruggekregen.'

Donald Trump

Anderen zijn daar minder zeker van. 'Helaas heeft zijn broer nu nog de macht in handen', zegt Felix Rodriguez, een Varkensbaai-veteraan en latere CIA-agent die Che Guevara vlak voor zijn dood heeft ondervraagd. 'Ik verwacht geen grote veranderingen, het regime blijft kwaadaardig.'

Onduidelijk is hoe de Amerikanen Cuba nu zullen gaan benaderen. De détente, twee jaar geleden door Barack Obama in gang gezet, mondde dit voorjaar uit in het eerste bezoek van een Amerikaanse president aan Cuba sinds 1928. De dooi heeft geleid tot de export van Cubaanse sigaren, tot lijnvluchten, tot Amerikaanse hotelbouwers in Havana, de beschikbaarheid van Airbnb en Netflix. Maar lastig in te schatten is of Donald Trump daarmee door zal gaan. Hardliners, vooral oudere Cubanen, hopen dat hij het regime weer onder druk gaat zetten, en het embargo aanscherpt. Veel veertig-minners denken juist dat uitwisseling van mensen en ideeën de beste manier is om Cuba democratischer en de Cubanen vrijer te maken.

Zaterdag keken de meeste Cubanen in Miami nog vooral naar het verleden, en vermengde de vreugde over Castro's dood zich met het verdriet over zijn lange leven - langer dan dat van de meeste van zijn slachtoffers. 'Er zijn zo veel mensen die hun hele leven op deze dag hebben gewacht', zei Vivian Garcia-Montes Castellá tegen The New York Times. 'En zovelen die zijn overleden voordat die dag kwam. Bedenk wat zij allemaal hebben moeten doormaken, maar dat ze er vandaag niet bij kunnen zijn om dit te vieren.'

'Ik vind het jammer dat hij vreedzaam in zijn bed is gestorven', zei Felix Rodriguez.

Cubaanse Amerikanen zwaaien met de vlag in Miami na de dood van Castro. Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.