Zo Zit Het

Staatssecretaris Adelmund heeft de werkdruk voor leerlingen in het voortgezet onderwijs verlaagd. Scholen die menen dat hun pupillen veel meer dan de verplichte 40 uur per week werken, kunnen voor een aantal vakken minder stof behandelen en een deel van de werkstukken niet laten maken....

Door deze maatregelen kunnen de verschillen tussen scholen fors toenemen. De ene school behandelt alle stof van anw, ckv1 en de moderne talen een ander redt dat totaal niet. De Inspectie van het Onderwijs gaat uitzoeken of het scholen lukt steeds meer verplichte stof te behandelen. Natuurwetenschappen (anw) blijft verplicht. Alle leerlingen van de hoogste klassen van havo en vwo moeten lessen anw volgen, maar ze hoeven niet alle onderwerpen te bestuderen. De wet schrijft twee zaken voor: het aantal uren dat de school aan een vak moet besteden én de stof die in die tijd behandeld moet worden. Tot nu toe ging de wetgever er altijd van uit dat hij precies in de gaten heeft hoeveel tijd gemoeid is met het behandelen van de verplichte stof. Adelmund laat de veronderstelde samenhang los. Zij verplicht de leerlingen het voorgeschreven aantal uren de lessen anw te volgen, maar als het de docent niet lukt in die tijd alle stof te behandelen, geeft het niet. Algemene natuurwetenschappen zit niet in het centraal schriftelijk, de school examineert. Daarom maakt het niet uit als een school maar 40 procent van de stof behandelt, dan wordt alleen over die 40 procent gevraagd. Voor het vak kunstzinnige en culturele vorming (ckv1) geldt precies hetzelfde. Elke leerling moet het verplichte aantal uren aan cultuur besteden, maar hoeveel stof daarin aan de orde komt, is vervolgens aan de school. Van Adelmund mag het aantal uitstapjes naar voorstelling en musea wel wat minder. Ook dit vak wordt per school geëxamineerd. Ook voor de tweede moderne vreemde taal op de havo en de derde vreemde taal op het vwo moeten de leerlingen 160 uur volmaken, maar ze hoeven niet al het materiaal uitputtend te bestuderen. Deze vakken maken evenmin deel uit van het centraal schriftelijk. Een van de pronkjuwelen van het studiehuis, het profielwerkstuk, is fiks vereenvoudigd. Het is bedoeld om te kijken of leerlingen beschikken over 'vakoverstijgende vaardigheden'. Hoe toont een leerling dat aan? Hij kiest een thema, bijvoorbeeld de verschillen tussen het voortgezet onderwijs in Frankrijk en Nederland, en maakt daar een werkstuk over. Liefst een diepgravende analyse waarin de scholier aantoont dat hij een vraag kan formuleren, informatie kan verzamelen, die informatie beknopt en helder kan opschrijven en dan ook nog een briljante conclusie weet te trekken. Dit alles door gebruik te maken van twee vakgebieden, frans en geschiedenis in dit geval. Een vwo leerling mag hier 80 uur voor uittrekken. Veel te zwaar, riep het veld. Het profielwerkstuk hoeft nu nog maar één vak te bestrijken. Ook voor deze verlichting geldt: de school bepaalt of de eisen worden verlaagd. Een ander, veel bekritiseerd onderdeel is de praktijkopdracht. Het aantal praktijkopdrachten is gehalveerd. Voor zo'n opdracht moeten kinderen over een onderwerp informatie verzamelen en een presentatie houden. Voor geschiedenis kan een scholier uitzoeken hoe het gezinsleven rond 1800 eruitziet. De tijd die hij daaraan mag besteden is tien uur. Dat blijkt in de praktijk iets te weinig. De praktijkopdrachten tellen nog maar voor 10 procent mee voor het eindcijfer in plaats van de oorspronkelijke 20 procent. Aan leerlingen die al in 1998 zijn begonnen met het studiehuis worden minder strenge eisen gesteld tijdens het eindexamen. De precieze regeling is ingewikkeld, maar het komt er op neer dat een leerling minder voldoendes hoeft te halen. De maatregelen gelden voor een periode van drie jaar. Daarna wordt bezien of de oorspronkelijke regeling alsnog wordt ingevoerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden