Zo zit het

De Verenigde Naties hebben nooit de annexatie van Oost-Timor erkend. Integendeel. De aanwezigheid van het Indonesische leger is sinds 1975/'76 door de VN -de Veiligheidsraad zowel als de Algemene Vergadering - voortdurend in resoluties als onwettig betiteld....

Dat de Veiligheidsraad, Nederland incluis, nu zo huiverig is inbreuk te maken op de 'soevereiniteit' van Indonesië, gaat in tegen de eigen VN-logica: Indonesië is niet soeverein in Oost-Timor. De kwestie Oost-Timor is geen binnenlandse aangelegenheid, het is een internationaal (gewapend) conflict. Voor interventie bestaan aanzienlijk minder volkenrechtelijke belemmeringen dan met Kosovo.

Volgens de VN-regels is Oost-Timor in feite nog steeds een Portugese kolonie. Het gebied prijkt onveranderd op de VN-lijst van 'niet-zelfbesturende gebieden'. De Oost-Timorezen hadden tot vóór het referendum nooit gebruik kunnen maken van hun recht op zelfbeschikking. De Verenigde Naties hebben daarom volgens hun eigen Handvest niet alleen het recht, maar ook de plicht om te helpen de vrede op het eiland te herstellen.

Dit is te meer zo omdat het om een niet-afgeronde dekolonisatie gaat. De bijdrage van de VN aan de dekolonisatie wordt door de volkenorganisatie zelf beschouwd als een van haar grote succesnummers. Uit de VN-uitgave ABC van de Verenigde Naties: 'Door het onafhankelijkheidsstreven van de koloniale volken aan te moedigen en doelstellingen en normen te bepalen om dit te bespoedigen, hebben de VN een doorslaggevende rol gespeeld in deze historische verandering.'

De annexatie in 1976 was niet het gevolg van een Indonesische claim op het gebied. Integendeel. 'Indonesië heeft nadrukkelijk geen enkele aanspraak op gebieden als Oost-Timor, die geen deel uitmaakten van Nederlands Oost-Indië', zei ambassadeur Soebandrio in 1960 tot de VN.

De inlijving in 1976 werd door Jakarta dan ook niet verdedigd met geografische, historische of etnische argumenten. Jakarta zou slechts hebben voldaan aan het verlangen van de Timorezen. 'Onze reactie op dat verlangen', zei VN-ambassadeur Anwar Sani in 1975, 'was te benadrukken dat Indonesië geen claim heeft op Portugees Timor.' Maar als de inwoners integratie wensen, 'zou Indonesië dat besluit verwelkomen'. De VN-Veiligheidsraad en de Algemene Vergadering verwierpen Sani's verhaal daarop in scherpe bewoordingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden