Zo ziet Fukushima er nu uit

Na de kernramp in Fukushima veranderden grote gebieden rond de reactor in spooksteden. Groene spooksteden.

Bij de ramp in Fukushima hebben ruim 150.000 Japanners het gebied verlaten. Of ze zich ooit weer thuis kunnen vestigen is uiterst onzeker. Beeld Guillaume Bression - Carlos Ayesta
Bij de ramp in Fukushima hebben ruim 150.000 Japanners het gebied verlaten. Of ze zich ooit weer thuis kunnen vestigen is uiterst onzeker.Beeld Guillaume Bression - Carlos Ayesta

Ooit dromden er passagiers samen in afwachting van de trein richting het Noorden, maar nu is er geen mens meer te bekennen op het station van Tatsuta. Het spoor lijkt verdwenen, compleet overwoekerd door onkruid. Nog even en zelfs de hoogspanningsleidingen verdwijnen achter een groene waas.

11 maart 2011 schrok de Japanse provincie Fukushima op door een aardbeving, tsunami én een ramp met een kernreactor. Een paar jaar later is het gebied drastisch veranderd, blijkt uit een fotoserie van de in Japan wonende fotografen Guillaume Bression en Carlos Ayesta.

Het duo trok direct na de ramp het gebied in en bleef er regelmatig terugkomen, zelfs nadat ze drie dagen in een politiecel hadden moeten doorbrengen voor het betreden van een verboden gebied.

Wegens het risico op radioactieve besmetting mochten veel auto¿s het gebied rond Fukushima niet meer verlaten. Soms zie je een paar auto's tussen het groen, terwijl er honderden geparkeerd staan. Beeld Guillaume Bression - Carlos Ayesta
Wegens het risico op radioactieve besmetting mochten veel auto¿s het gebied rond Fukushima niet meer verlaten. Soms zie je een paar auto's tussen het groen, terwijl er honderden geparkeerd staan.Beeld Guillaume Bression - Carlos Ayesta

30 jaar wachten

Cesium-137 heet een van de goedjes die uit de kernreactor lekte. Dat heeft een halfwaardetijd van 30 jaar. Met andere woorden: je moet 30 jaar wachten voordat de radioactieve straling met de helft is afgenomen. Fotograaf Bression zag bij zijn bezoek aan het gebied geregeld graafmachines vervuilde grond opscheppen en afvoeren. 'Delen met relatief weinig straling kun je zo iets eerder toegankelijk maken. Maar in de gebieden met de hoogste straling beginnen ze niet eens aan graafwerkzaamheden; daar is de te behalen winst te klein.'

Of Bression zelf gevaar loopt, met al dat gefotografeer op nucleaire puinhopen? De geboren Fransman neemt de risico's voor lief. 'Ik trek het gebied in en weer uit, dus dan valt het met de ophoping van stralingsschade wel mee. Al moet ik bekennen dat ik wel eens nerveus word van het gepiep van mijn geigerteller. Als het te erg wordt, zet ik hem uit, zodat ik het niet hoef te horen.'

Bression is de eerste om toe te geven dat niet héél Fukushima eruitziet zoals op zijn foto's. Als fotograaf richt hij zijn lens op de meest dramatische plekken. 'Zo krijg je een impressie van hoe het beeld over een paar jaar zou kunnen zijn. Na de kernramp in Tsjernobyl van 1986 nam de natuur ook langzaam maar zeker de boel over. Nu groeien daar soms bomen uit de weg, die kant gaat het in Fukushima ook op.'

Het is misschien de enige troost na een nucleaire ramp; ooit zal het leven terugkeren. En zolang de mens het rampgebied niet in durft, kunnen flora en fauna daarvan profiteren. Waar in Fukushima vooral onkruid en klimplanten toeslaan, is in Tsjernobyl de diversiteit inmiddels al een stuk groter. In Current Biology tekenden biologen deze maand op dat de beruchte vierduizend vierkante kilometer op de grens van Oekraïne, Wit-Rusland en Rusland inmiddels veel weg heeft van een natuurreservaat. Elanden, herten, wilde zwijnen en wolven floreren.

null Beeld Guillaume Bression - Carlos Ayesta
Beeld Guillaume Bression - Carlos Ayesta

Meer wild

Volgens de onderzoekers van de Britse University of Portsmouth loopt er nu waarschijnlijk meer wild in het gebied rond dan voor de kernramp. Wat niet betekent dat straling goed is voor dieren; de aanwezigheid van boeren, houthakkers en andere menselijke activiteiten is alleen nóg erger.

Profiteert de natuur in Fukushima op vergelijkbare wijze? Voorlopig hebben de vogels er nog behoorlijk last van de nasleep van de ramp, blijkt uit dit voorjaar gepubliceerde tellingen van het Franse Laboratoire d'Ecologie. En de natuurfoto's die Bression maakte zijn van vlak na het regenseizoen, als planten maximaal groeien en bloeien. Hoe anders is het beeld in de winter. Wég is al het groen. Het enige wat je dan nog ziet zijn restanten van wat ooit een stad was, met overal zwarte kronkelende takken en takjes. Bression: 'Op het fluiten van de wind na, hoor je niets. Dan wordt 't pas echt een spookstad.' Box17

Meer foto's: fukushima-nogozone.com

null Beeld Guillaume Bression - Carlos Ayesta
Beeld Guillaume Bression - Carlos Ayesta
null Beeld Guillaume Bression - Carlos Ayesta
Beeld Guillaume Bression - Carlos Ayesta
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden