Zo wierf Giro555 in no time ruim 17 miljoen tegen honger

De inzamelingsactie voor de hongersnood in Afrika draait goed. Met slimme marketing wist Giro555 in verkiezingstijd toch de aandacht te vangen. De landelijke actiedag is vanmorgen van start gegaan met 17,5 miljoen euro in kas.

Beeld uit een giro555-oproep door Chantal Janzen en Wendy van Dijk. Beeld null
Beeld uit een giro555-oproep door Chantal Janzen en Wendy van Dijk.

Voor het eerst in zes jaar zetten de VN het sein op 'hongersnood' - ditmaal in Zuid-Soedan. 'De grootste humanitaire ramp sinds de Tweede Wereldoorlog', onderstrepen de VN. Een ramp die de coördinator van Giro555, Lydia Jumelet, al maanden ziet aankomen. Het is 20 februari en terwijl Nederland zich opmaakt voor de verkiezingen, begint in een kantoor in Den Haag de Giro555-campagne die vandaag met een radio- en televisieactie tot een climax komt.

Op grote whiteboards in het kantoor staat de ramp in kille factsheets uitgedrukt. Noordoost-Nigeria: 450 duizend ernstig ondervoede kinderen, 40 procent van de ziekenhuizen is er leeggeplunderd of platgebrand. Jemen, Somalië en Zuid-Soedan hangen ernaast: in totaal krijgen in de komende zes maanden meer dan 20 miljoen mensen te maken met dreigende hongersnood. Die ernst slaat aan bij de gevers, want al gauw doneren ze 17,5 miljoen euro (waarvan 2 miljoen van minister Ploumen).

En dat terwijl de timing van de actie bijna niet slechter kan: wie houdt zich bezig met een inzamelingsactie als de verkiezing alle aandacht opslurpt? 'Toch konden we niet langer wachten, dan zouden er te veel mensen sterven', zegt Jumelet. 'Aan twee van de vier eisen om over te gaan tot een Giro555-actie was voldaan: de grootte van de ramp en de toegankelijkheid. Maar de media-aandacht - die nauw samenhangt met de geefbereidheid - was minder duidelijk, daarin is deze ramp bijzonder.'

Rampgrootte en toegankelijkheid zijn nog het beste te beoordelen. De ramp kwam in de ergste categorie toen de VN de hongersnood uitriep. Daarvoor zijn strikte eisen: in het gebied moeten elke dag twee- op de tienduizend mensen sterven aan de gevolgen van hongersnood, en 30 procent van de kinderen moet ondervoed zijn. Het gebied is bovendien voldoende toegankelijk, oordeelt Giro555 op basis van informatie van lokale hulporganisaties.

null Beeld null

Geefbereidheid

Blijven media-aandacht en geefbereidheid over, 'factoren die nauw met elkaar samenhangen': hoe meer mensen erover lezen en zien, des te meer ze geven. Daarin komt het - hoe cru ook - aan op slimme planning en marketing van Giro555, dat normaal bestaat uit vier parttime krachten, maar nu door de elf aangesloten hulporganisaties wordt ondersteund met zeker dertig werknemers. Zo is een radio- en televisiedag op woensdag het gunstigst, want veel kinderen zijn dan 's middags vrij.

Ook de keuze voor het campagnebeeld is gevallen. Net als bij de laatste RTV-actie, de aardbeving in Nepal (2015), is het de wanhoop van een oma die opvalt. Haar dochter is overleden, dus moet zij de zorg voor haar kleinkind op zich nemen. 'De foto is geschikt omdat ze de ernst uitstraalt en tegelijk laat zien dat we mensen kunnen redden met een gift.'

Het beeld komt overal terug: alle aangesloten hulporganisaties stellen het in als headerfoto op hun sociale media-accounts, samen goed voor honderdduizenden likers en volgers. In video's moeten BN'ers en Youtubers het bereik zo breed mogelijk maken.

'Krachtig beeld is belangrijk, omdat de aard van de ramp ongunstig is voor het aantal giften. In veel gebieden wordt de honger door conflicten veroorzaakt en daardoor geven we minder', zegt Jumelet. Hoogleraar humanitaire hulp Thea Hilhorst bevestigt dat: 'De gedachte 'eigen schuld, dikke bult' komt dan sneller op. Bij een abrupte natuurramp zoals de tsunami in Azië in 2004 (recordopbrengst, zie grafiek) is dat minder. Bovendien was dat een gebied dat bij veel meer toeristen bekend is, ook dat is gunstiger'.

Hilhorst benadrukt het belang van terughoudendheid in het aantal acties. Te veel acties verminderen de bereidheid te geven. Dat Giro555 geduld moet hebben terwijl er al mensen sterven, is het wrange gevolg.

Lees verder

Hoeveel storten de Afrikaanse leiders eigenlijk op Giro 555?
Als je er niet voor zorgt dat in de Afrikaanse landen waar hongersnood dreigt de corruptie en oorlogen worden beëindigd, kun je beter direct stoppen met de Giro 555-actie, betoogt auteur Alphonse Muambi.

VN waarschuwen voor hongersnood: 'Ergste catastrofe sinds Tweede Wereldoorlog'
Meer dan twintig miljoen mensen in vier landen dreigen te verhongeren - dat is de grootste humanitaire crisis sinds de Tweede Wereldoorlog, zo waarschuwde de hoogste VN-man voor humanitaire kwesties, Stephen O'Brien, de Veiligheidsraad.

Hoe kan hongersnood terug zijn in Afrika?
Een fatale combinatie van extreme droogte en oorlog bedreigt 20 miljoen mensen in Noord-Nigeria, Jemen, Somalië en Zuid-Soedan. In dat laatste land sterven nu al twintig kinderen per dag - de voorbode van een veel grotere catastrofe. Vier vragen over de voedselcrisis. (+)

Welk kind laat je leven?

De burgeroorlog in Jemen gaat deze week het derde jaar in. Meer dan twee miljoen kinderen lijden aan ondervoeding. Ze hebben nu hulp nodig, stelt Unicef. 'De oorlog heeft alles erger gemaakt.' Lees hier een interview met Unicef-medewerker Rajat Madhok.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden