Zo werd het Nationaal Monument MH17 ingewijd

Het is vandaag drie jaar geleden dat vlucht MH17 uit de lucht geschoten werd. In Vijfhuizen, onder de rook van Schiphol, werd vandaag het Nationaal Monument MH17 geopend.

Nabestaanden van de slachtoffers van de vliegramp met de MH17 tijdens de onthulling van het Nationaal Monument MH17. Beeld anp

Wat je kunt: een boom planten in omgewoelde aarde / zien hoe de takken naar de hemel reiken / De hemel die je zelf ooit hebt vervloekt / Een zomerdag begraven.

Met een gedicht, een lied, muziek van de luchtmachtkapel en het oplezen van 298 namen wijdden maandagmiddag tweeduizend nabestaanden het Nationaal Monument MH17 in. Langs de toegang hangen de vlaggen van tien betrokken nationaliteiten halfstok. Hier, in Vijfhuizen, op een steenworp afstand van Schiphol, zijn 298 bomen geplant ter herinnering aan de slachtoffers die precies drie jaar geleden ongewild bij de Russisch-Oekraïense oorlog betrokken raakten. Die dag haalde een raket hun toestel MH17 neer, de vakantie was net begonnen. Elke geplante boom draagt het naamplaatje van een van hen, familieleden hebben as in de plantgaten uitgestrooid.

Alle bomen dragen namen / En ze groeien / Ze groeien / Van kruin tot wortels trillend van bestaan.

De Kapel van de Koninklijke Luchtmacht speelt River flows in you van de Zuid-Koreaanse componist Yiruma als stipt twee uur het koninklijk paar, premier Rutte en de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer het amfitheater betreden. 'Ik verloor mijn twee prachtige lieve kinderen Frederique van 19 en Robert-Jan van 18 jaar', galmt de stem van voorzitter Evert van Zijtveld van de Stichting Vliegramp MH17 door de geluidsboxen. Hij spreekt optimisme uit, hoopt dat alle aanwezigen na drie jaar rouwen de draad weer kunnen oppakken, want 'met verdriet alleen wordt het leven zwaar'.

Ook pastoor Jules Dresmé van Hilversum, de stad die 15 slachtoffers betreurt, hoopt dat zijn gehoor 'met het puin van gisteren de weg naar morgen kan plaveien'. Een rond doorkijkgat in de metershoge, stalen wand achter hem moet die hoop verbeelden.

Vlaggen hangen halfstok bij de onthulling van het monument. Beeld anp

Van Zijtveld en Dresmé spreken voor het kunstwerk dat voormalig boorplatform-lasser Ronald Westerhuis heeft ontworpen. De kunstenaar construeerde een gebogen stalen wand met roest - 'dat staat voor verdriet' - rond een bol van roestvrijstaal, dat onvergankelijkheid symboliseert. Vanuit de lucht vormen de onderdelen samen een oog dat naar de hemel kijkt. De iris is een gepolijste, marmeren lens waarin de namen van alle slachtoffers zijn gegraveerd. Samen met de 298 bomen, geplant in de vorm van een zogenaamd Green Ribbon dat landschapsarchitect Robbert de Koning heeft ontworpen, is dit het nationaal herdenkingsmonument 'voor internationaal verdriet'.

Zien hoe de stammen langzaam dikker worden / Het leven zich een uitweg bloeit.

Lees verder onder de afbeelding.

Ester Naomi Perquin, Dichter des Vaderlands, tijdens de onthulling van het Nationaal Monument MH17. Beeld anp

Het gedicht 'Een bos' is speciaal voor deze herdenking geschreven en gedeclameerd door Dichter des Vaderlands Ester Naomi Perquin. Het bos werd niet alleen voor, maar ook met de nabestaanden geplant. Een van de moeders werd ineens woedend toen ze bij het planten van de bomen een spa in de grond staken, blijkt uit de documentaire die regisseur Eric Blom voor deze gelegenheid maakte over rouwen en leven na MH17. 'Alsof ik mijn kinderen inruilde voor een paar bomen.' Landschapsarchitect De Koning wilde met het bos een plek creëren 'waar je verdriet kunt beleven, maar ook troost kunt vinden'. Aan weerszijden zijn velden met duizenden zonnebloemen aangelegd - toestel MH17 crashte in oost-Oekraïne in een zonnebloemenveld.

Onder de boom staan als het waait / weten waarvoor te weinig woorden zijn.

Een defilé, ingezet door koning Willem-Alexander en koningin Máxima die met 17 kinderen van de twee basisscholen in Vijfhuizen zonnebloemen in vazen zetten, opent officieel Nederlands nieuwste herinneringsmonument. Op de website monumentmh17.nl staat een plattegrond met alle genummerde bomen, de soort en de persoon wiens naam eraan is verbonden. De omgekomen bemanningsleden van Malaysia Airlines worden ieder, vlak bij elkaar, met een herfstbloeiende linde geëerd.

Net als bij eerdere herdenkingen, op 10 november 2014, 17 juli 2015 en 17 juli vorig jaar, worden alle 298 namen door - vaak geëmotioneerde - familieleden voorgelezen, met hun leeftijden. De jongste was 1 jaar. De herhaalde achternamen tonen hoe de schuldige buk-raket hele gezinnen heeft 'geroofd', zegt pastoor Dresmé. Voorzitter Van Zijtveld memoreert dat zijn stichting Vliegramp MH17 niet zal stilzitten voordat de schuldigen voor het gerecht zijn gebracht en hun straf hebben gekregen. Elke toespraak, elk optreden eindigt in applaus, de stiltes tussendoor worden slechts verstoord door de straalmotoren van opstijgende vliegtuigen vanaf Schiphol.

De koning en koningin leggen zonnebloemen met basisschoolleerlingen uit vijfhuizen. Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden