'Zo vrolijk kennen wij onze moeder niet'

Het Tropeninstituut in Amsterdam herenigt twee zussen met het fotoboek van hun moeder.

AMSTERDAM - Een pubermeisje in een clownspak kijkt lachend in de camera. De foto waarop ze staat, is genomen in het voormalige Nederlands-Indië. Maar wie dit blije kind was, wist tot voor kort geen mens. Nu is het de lievelingsfoto van Lily (60) en Jeanine Lorenz (65), die hun moeder nooit eerder zo zagen. 'Ze was een heel serieuze vrouw, geen lolmaker', vertelt Lily. 'Zo vrolijk als op deze foto kenden wij haar niet.'


Het Tropeninstituut in Amsterdam herenigde de zussen woensdag met het verweesde fotoboek van hun overleden moeder. Begin april begon het Tropenmuseum een speurtocht naar de oorspronkelijke eigenaars van 335 fotoalbums uit Nederlands-Indië. De albums bleven daar achter toen Indische Nederlanders zich uit de voeten maakten tijdens de Nederlandse strijd tegen de Indonesische onafhankelijkheid. Duizenden albums kwamen rond 1949 terecht bij het Amsterdamse Tropeninstituut.


'Dit album heeft mijn moeder gemaakt toen zij 12 was', zegt Lily Lorenz. 'Haar ouders woonden op Madura, een eiland waar alleen een lagere school was. Toen ze naar de middelbare school moest, trok ze in bij een gastgezin in Soerabaja. Daar is ze met dit plakboek begonnen. Ze moest het waarschijnlijk achterlaten toen ze naar het jappenkamp moest.'


Het merendeel van de fotoboeken kon het Tropenmuseum in de loop der jaren terugbezorgen. De overgebleven fotoboeken staan nu gedigitaliseerd op de website fotozoektfamilie.nl. Wie iets of iemand op de foto's herkent, kan dat laten weten met een tag of een reactie. Acht families zijn herenigd met een zoekgeraakt herinneringenboek.


Het ontroert de dochters Lorenz om hun moeder zo terug te zien. 'Alles van voor de oorlog is verdwenen. Het voelt alsof ik met deze foto's een extra stukje van mijn moeder krijg', zegt Jeanine. Bladzijde na bladzijde zien de zussen hun moeder een ernstig gezicht trekken. 'Ze was een afstandelijke, koele vrouw. Met dit album wordt ze iets meer mens voor mij. Ik kan nu zien hoe ongelukkig ze was in dat kille gastgezin.'


Museoloog Pim Westerkamp van het Tropenmuseum ziet het tafereel met gemengde gevoelens aan. 'Eerst waren deze bijzondere albums museumstukken die alleen met speciale handschoenen werden vastgepakt. Nu komen ze letterlijk in handen van de rechtmatige eigenaars, die de foto's gewoon met hun vingers aanraken.'


Voldaan kijkt hij naar de gelukkige gezichten van Lily en Jeanine. 'Gelukkig krijgen we er iets prachtigs voor terug.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden