Luchtfoto van het Museumplein dat is volgestroomd met Ajaxfans tijdens de Europa League-finale tegen Manchester United in 2017.

Beschouwing huldiging Ajax op Museumplein

Zo versierde Ajax eindelijk weer een uitnodiging voor het Museumplein

Luchtfoto van het Museumplein dat is volgestroomd met Ajaxfans tijdens de Europa League-finale tegen Manchester United in 2017. Beeld ANP

Ajax wordt donderdag eindelijk weer gehuldigd op het Museumplein. Musea sluiten hun deuren, een hele woonwijk wordt afgeschermd. Burgemeester Halsema, die het feest aanbiedt namens de stad, weet één ding zeker: als dank trakteren de voetbalfans haar op een fluitconcert.

‘Ik zie ernaar uit straks bij een kampioenschap door een massa mannen uitgefloten te worden’, zei de kersverse burgemeester Femke Halsema een jaar geleden over haar Ajaxhart. ‘Welke vrouw wil dat nou niet?’

Donderdagmiddag gaat die droom in vervulling. Nu de kampioensschaal is veroverd mag Halsema voor het oog van tienduizenden fans de selectie toespreken. En daar zal, volgens Amsterdamse traditie, ongetwijfeld een fluitconcert aan te pas komen. De vraag is alleen hoe hard het gesnerp zal zijn. Op één belangrijk punt heeft de burgemeester het publiek namelijk al gunstig gestemd: na drie huldigingen buiten de stad durfde Halsema het aan om de kampioensfeest op het Museumplein te houden.

De laatste keer dat dat gebeurde was in 2011, toen het duchtig uit de hand liep. Met naar schatting honderdduizend man was de opkomst destijds hoger dan verwacht. Tegen het einde van de avond werd er geduwd en gevochten, fans beklommen de steigers rondom het Stedelijk Museum en gooiden bouwmaterialen naar beneden. Duizenden liters bier belandden na een korte reis door de Ajaxbuiken tegen de gevels van omliggende panden.

Wijlen burgemeester Eberhard van der Laan, een gepassioneerd Ajaxsupporter, sprak toen nog even van ‘een geslaagd feestje’. Nadat was vastgesteld dat er tientallen arrestaties waren verricht en het Stedelijk en het Van Gogh-museum voor een half miljoen aan schade hadden opgelopen, moest hij dat oordeel bijstellen. De kampioenen van 2012, 2013 en 2014 werden daarop naast de Johan Cruijff Arena gehuldigd. Als de supporters zich goed zouden gedragen, zou het feest op den duur wel weer eens op het Museumplein gehouden kunnen worden, was destijds de boodschap van Van der Laan.

Ongunstige voortekenen

Wat dat gedrag betreft waren de voortekenen een maand geleden nog niet erg gunstig. Half april kwam het naast het stadion tot een treffen tussen politie en supporters bij de ‘entrada’ – het feestje voorafgaand aan de wedstrijd – tussen Ajax en Juventus. Een groep fanatieke aanhangers protesteerde er later tegen met de klinkende leus: ‘Met Halsema aan het roer gaat Amsterdam naar zijn mallemoer.’

Op het stadhuis baalden ze van de verslechterde verhoudingen – juist terwijl de stad genoot van een prachtig jong team dat overwinningen boekte op steenrijke Europese topclubs in de Champions League, en zowel de beker als het landskampioenschap binnen handbereik had.

Daarom stak Halsema de afgelopen weken veel tijd in haar relatie met de club en de supporters. Ze stelde een onderzoek in naar mogelijke fouten die de politie had gemaakt. Ze voerde op de ambtswoning gesprekken met vertegenwoordigers van de club, de officiële supportersvereniging en de ‘fanatieke aanhangers’ van de ‘Ultra’s’ en de ‘F-side’. ‘Ze heeft daar haar excuses aangeboden voor het aandeel van de gemeente bij de mislukte entrada’, zegt Fabian Nagtzaam, directeur van Supportersvereniging Ajax.

Tijdens die gesprekken kwam een nadrukkelijke wens op tafel van zowel de supporters als Ajax: zou zo’n uitzonderlijk seizoen niet passend afgesloten moeten worden met een huldiging op het Museumplein? Om hun goede wil te tonen, riepen de Ultra’s hun achterban op om bij de laatste entrada ‘vuurwerk lekker thuis te laten’ (waaraan overigens niet unaniem gehoor werd gegeven).

Hekken en camera’s

Afgelopen week kwamen tientallen medewerkers op het stadhuis en bij de politie dus tot de conclusie dat het kon. Een van de belangrijke overwegingen daarbij was dat de ‘public viewing’ die in de Europa League-finale van 2017 in Amsterdam werd georganiseerd ordentelijk verliep, hoewel Ajax verloor van Manchester United en er tienduizenden belangstellenden op waren afgekomen.

Maar bovenal vloeit het vertrouwen voort uit een groot pakket maatregelen dat door de menigtemenners op het stadhuis is bedacht. Om te beginnen is er een omvangrijk staketsel van met doeken bespannen hekken op het plein gezet. Het terrein is daardoor nog maar via vier ingangen te bereiken, zodat de politie het aantal mensen goed kan controleren. Bij te veel bezoekers kan het plein worden afgesloten. In tegenstelling tot in 2011 zijn musea, monumenten en zelfs een hele woonwijk met hekken afgeschermd. En via camera’s wordt de bezoekersstroom de hele dag in de gaten gehouden.

Het drankgebruik wordt bovendien ontmoedigd. Op het plein wordt geen alcohol verkocht. Wie wil drinken zal zich moeten vervoegen bij de horeca in de omgeving. Het aantal dronken fans zal ongetwijfeld lager zijn dan acht jaar geleden, door het tijdstip waarop de huldiging wordt gehouden. Niet ’s avonds, maar tussen 13.00 en 18.30 uur. Zo zal het aantal bezoekers binnen de perken blijven, is de verwachting.

Nieuwe schade voor musea

Voor de musea levert het vroege tijdstip wel weer andere schade op. Het Stedelijk, waar de jarenlange verbouwing inmiddels is afgerond, heeft uit voorzorg besloten de hele donderdag de deuren te sluiten. Het Van Gogh, waar acht jaar geleden de schilderijen aan de muur schudden onder het gehos op het plein, laat na 11.00 uur geen bezoekers meer toe. ‘Ja, dat kost ons inderdaad inkomsten’, zegt de woordvoerder van het Van Gogh. ‘En het blijft ook spannend of alles goed gaat. Maar dat hoort erbij als je een locatie hebt midden in de stad. En bij ons werken natuurlijk ook veel trotse Ajaxsupporters.’

Onder supporters wordt over het vroege tijdstip van het feest behoorlijk gemord. ‘Liever hadden we gezien dat het ’s avonds was’, zegt Fabian Nooitgedagt. ‘Nu moeten veel fans vrij zien te krijgen bij hun baas, terwijl we afgelopen jaar natuurlijk al veel vrije dagen hebben moeten opnemen om de club door Europa te volgen.’

Het heeft iets dubbels, geeft de woordvoerder van Halsema toe. ‘Aan de ene kant geef je een feestje, aan de andere kant doe je het zo dat er niet al te veel mensen op afkomen. Maar er is nou eenmaal de harde realiteit van de capaciteit van het plein. Die is beperkt.’

Hoe dan ook zal er ook dit jaar weer uit volle borst wordt gefloten, voorspelt Nagtzaam. ‘Dat is een lange Amsterdamse traditie, op het feest dat de stad Ajax aanbiedt fluiten de supporters de burgemeester uit.’

De directeur van de supportersvereniging heeft een ‘welgemeend advies’ voor Halsema. ‘Reageer erop met humor, zoals Van der Laan.’ Die riep ooit vanaf het podium dat hij al een seizoenskaart had toen de meeste fluitende fans nog in hun pyjama naar Sesamstraat keken. Nooitgedagt: ‘Kijk, dat soort opmerkingen kunnen wij waarderen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden