Zo verliep de lerarenstaking: 'Ik krijg spontaan dyscalculie als ik mijn salarisstrook zie'

Met haastige passen loopt een moeder naar de knaloranje schooldeur. Geroutineerd steekt ze het schoolplein over, dwars over de actieleuzen die met stoepkrijt op de tegels zijn getekend, straal voorbij de leraren met flyers in de hand. Met haar linkerhand trekt ze haar dochtertje mee, met de rechter doet ze een greep naar de deurklink en trekt met volle kracht. En nog eens.

Twee juffen houden de deur gesloten tijdens de stakingBeeld anp

De deur blijft dicht.

Het is tien voor half negen op 't Spectrum in Amersfoort en het komende uur blijft de deur op slot. Net als de deuren van bijna alle andere 6.500 basisscholen in Nederland. De leraren protesteren tegen de werkdruk (die te hoog is) en de lonen (die te laag zijn).

Voor de meeste ouders betekent het dat ze hun kind pas een uur later naar school kunnen brengen. De leerkrachten van 't Spectrum maken van het extra uur gebruik om met ouders bij te praten over hun actie. 'Misschien was u het even vergeten', zegt meester Jordi Erbé (23) tegen de moeder die nog wat verdwaasd aan de deur staat te sjorren. 'Maar we voeren vandaag actie.'

Erbé is pas afgestudeerd, sinds oktober staat hij voor groep 5 van de school in Amersfoort. Maar je hoeft niet lang in het onderwijs te werken om te weten dat de werkdruk te hoog is, zegt hij. 'Voor elke les moet je een apart plan schrijven, een individuele aanpak en een groepsaanpak. Onzin eigenlijk, want tijdens het lesgeven heb je geen tijd om dat plan er nog eens bij te pakken.'

Dan knielt hij om verder te werken aan zijn stoepkrijtleuzen op het plein. 'Werkdruk, werkdrukker, werkdrukst', verschijnt er in sierlijke lerarenletters. Een stukje verderop: 'Ik krijg spontaan dyscalculie als ik mijn salarisstrook zie.'

Onorthodoxe oplossingen voor het lerarentekort

De komende jaren dreigt een flink lerarentekort op het basisonderwijs te ontstaan. Nu is er al een tekort van zo'n negenhonderd docenten, als er niets verandert loopt dat in 2025 naar de tienduizend. Onderwijzers gaan op 27 juni staken voor een verlaging van de werkdruk en een verhoging van het salaris. Wat gebeurt er als het niet lukt om op tijd nieuwe docenten te werven? De Volkskrant verkent acht onorthodoxe oplossingen voor het tekort.

Administratieve functie

Zelfs als ze staakt kan juf Rachel Nieuwendaal (45) het lesgeven niet laten. 'Dyscalculie is een soort dyslexie maar dan met getallen', zegt ze tegen een plukje leerlingen dat zich op het schoolplein heeft verzameld. De ouders die naar hun werk moeten, hebben hun kinderen daar bij gebrek aan opvang maar achter gelaten. Leraren letten toch wel op.

Toen Nieuwendaal vijf jaar geleden het onderwijs inging had ze zich op alles voorbereid. 'Maar ik had nooit verwacht dat mijn werk in feite een soort administratieve functie zou zijn.' Het is een veelgehoorde klacht onder basisschoolleerkrachten: de werkdruk loopt op omdat alles tot in detail schriftelijk gepland en gerapporteerd dient te worden.

Daarbij is de school in Amersfoort niet de makkelijkste. 'We staan in een wijk met veel sociale problematiek', zegt Nieuwendaal. 'In mijn klas alleen al heb ik dertien verschillende nationaliteiten.' Met de invoer van het passend onderwijs zijn er de laatste jaren ook meer zorgleerlingen op reguliere scholen terechtgekomen. 'Die wil je graag extra aandacht geven, maar dat lukt niet altijd. Ik zie sommige kinderen voor mijn ogen verzuipen, dat is heel pijnlijk.'

En dan is er nog het lerarentekort, dat ook hier voelbaar is. Met relatief veel kinderen van vluchtelingen op school wil 't Spectrum dit jaar de leerlingen met de grootste taalachterstand extra les geven. Nieuwendaal: 'Maar we konden niemand vinden. Nu geef ik die extra uurtjes maar.' Ze glimlacht verontschuldigend en loopt naar een vader die net het plein op is gelopen. 'Heeft u de petitie al getekend?'

Even verderop heeft een groepje meiden uit groep 8 zich om meester Jordi Erbé verzamelt. Smekende blikken: 'Mogen wij ook onze handtekening zetten, please?' Ze zijn nog geen 18, dus mogen ze de petitie voor betere lerarenlonen niet tekenen.

Anders had ze dat al lang gedaan, zegt Masanke (11), vanonder haar roze gestippelde hoofddoek vonkelen haar ogen fel. 'Het is niet eerlijk voor de leraren, ze worden slecht behandeld.' De klassen zijn te groot, zeggen de meisjes. En de kinderen te druk. Masanke: 'Weet je wat het is? Dokters verdienen veel meer dan leraren, terwijl: zonder leraren zijn er geen dokters.' Ze kijkt triomfantelijk naar haar vriendinnen, aangenaam verrast door haar eigen vondst. 'Die is écht goed van mij.'

Leraren tijdens het stakingsuurtje op een basisschool in RotterdamBeeld anp

Wachten op Den Haag

Een stukje verderop formuleert Mostapha zijn steun net anders. 'Ik vind dat leraren meer moeten verdienen', zeg de 11-jarige. 'Dan kan mijn juf eindelijk een autootje kopen.'

Om precies tien voor half tien, een uur nadat de staking is begonnen, zoemt de bel een paar kaar lang en hard. Directeur Ad Goenee grijnst en draait het slot om. De school is weer open. Heeft het zin gehad, dit uurtje staken? 'Ik sta er voor meer dan honderd procent achter. Maar het is afwachten wat Den Haag doet.'

Voorlopig lijkt de reging niet echt warm te lopen om de eisen van de leraren in te willigen. Gisteren schreef minister Bussemaker in een brief aan de Tweede Kamer nog maar eens dat er in de onderwijsbegroting 'geen ruimte' is voor een salarisverhoging voor alle leraren.

'Het gekke is', zegt Goenee, 'het zijn altijd de mensen die zelf al een hoog salaris hebben die vinden dat het niet om geld zou moeten gaan.'

Behalve de prikstaking op scholen komen leraren en ouders vanmiddag ook naar een manifestatie op het Malieveld in Den Haag. Er worden een paar duizend demonstranten verwacht. De leraren van 't Spectrum zijn er niet bij: geen tijd. Er zijn rapportvergaderingen die niet verzet kunnen worden. Daar zouden de ouders de dupe van worden. Directeur Goenee, strijdlustig: 'Maar de volgende keer komen we met de hele school.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden