Column

Zo rollen de vechters van het vrije woord

Nous sommes Ebru. Bijkomende vraag: hoe 'redelijk' kan 'absurd' zijn?

Ebru Umar.Beeld Martijn Beekman

Columniste Ebru Umar is in Turkije gearresteerd. Minister Jet Bussemaker vond daar wat van in WNL op zondag. Ze zei: 'Ik vind het redelijk absurd dat je op basis van een tweet opgepakt wordt.'

Het klonk als een ferme veroordeling. Toch riep het zinnetje vragen bij me op. Het begon al met die kwalificatie. Hoe redelijk kan absurd zijn? Het is er een uit de categorie: 'De fietser werd nogal platgereden'; 'Patiënt is inmiddels tamelijk dood'.

Vermoedelijk bedoelde de minister 'redelijk' als understatement, een stijlvorm die de politicus een veilige ontsnapping biedt via het zandpad van de diplomatie. 'Nee, vriend, u moet mij wel juist citeren. Ik zei niet 'absurd', maar 'redelijk absurd'.'

Het vervolg van de reactie was niet minder raadselachtig. Bussemaker maakt onderscheid tussen journalistieke uitingen en tweets. Zeker: al jaren kampt Twitter met hardnekkige verbale diarree. Maar er bestaan ook tweets van vastere vorm. Alles hangt af van de afzender. Twittert een onbekende met Arabische naam dat hij de aanslagen in Brussel pleegde, dan hoop ik dat speurneuzen dat serieus bekijken en zo nodig overgaan tot arrestatie.

Natuurlijk: nous sommes Ebru. #FreeEbru. Toch overvalt mij al snel na zulk nieuws een diepe vermoeidheid. Niet over de ernst van de zaak, wel over de bijbehorende rituelen.

De klopjacht op sociale media van zelfbenoemde 'goeden' op 'verraders' en andere 'anonieme pissebedden' die blijer zijn met een arrestatie dan met een kankermedicijn. Iedereen de tyfus - gaap.

The Post Online twitterde: 'Ebru wil niet praten met NOS/Vara/NPO, etc. Alleen met TMG, GS, Metro, SBS, TPO etc. U mag dus stoppen met bellen.'

Zo rollen de vechters van het vrije woord.

Umar is een scherp columnist die het opgewonden standje niet schuwt. Ze is niet gepakt voor een snoeihard stuk in opinieblad Libelle. In de Metro - waar op vrije uiting over het eigen bedrijf verbanning staat - schreef ze: 'Tegen elke Nederturk die de oproep van het Turkse consulaat steunt en meent NSB'ertje te kunnen spelen over wat Nederlanders in Nederland zeggen over Sultan Erdogan, de megalomaanste dictator die Turkije sinds de oprichting van de republiek in 1923 kent, heb ik maar één ding te zeggen: go fuck yourself.'

Maar het ging om twee tweets. Bij een foto van de Turkse vlag op een gebouw: 'Toch bizar dat zoiets nationalistisch als een vlag staat voor #fuckerdogan - het zijn er trouwens frappant minder.'

Ons bevriende staatshoofd begreep de uitnodigende hashtag slecht: na haar arrestatie moest Umar uitleggen 'dat 'fuck' niet alleen geslachtsgemeenschap betekent, maar ook 'tief op' en 'loop naar de hel', dat het in het Nederlands een stopwoordje is.'

Dat zal de dictator opluchten.

De geslachtsdaad en bijbehorende lichaamsdelen domineren intussen het politieke debat: steeds word je om je oren geslagen met het wurmpje van Trump of de riekende Dönerschwanz van Erdogan.

Redelijk absurd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden