AnalyseRegionale verschillen

Zo raakt de coronacrisis de arbeidsmarkt in uw gemeente

Lege fluisterboten door het wegblijven van toeristen in Giethoorn.  Beeld EPA
Lege fluisterboten door het wegblijven van toeristen in Giethoorn.Beeld EPA

De gevolgen voor werkloosheid en opdrachten voor zzp’ers door de coronacrisis verschillen sterk per regio, blijkt uit cijfers van het UWV en een analyse van de Volkskrant. Met name in Groot-Amsterdam en Zuid-Oost Nederland vallen harde klappen.

De coronacrisis houdt huis op de arbeidsmarkt. Het UWV noteerde vorige maand al de sterkste toename in het aantal werkloosheidsuitkeringen ooit. Donderdag voegde de uitkeringsinstantie daar de notie aan toe dat 2,4 miljoen Nederlanders, dat is eenderde van alle werknemers, op dit moment werkt in een sector waarin het een grote krimp verwacht. Op dit moment zijn al 2,1 miljoen Nederlanders afhankelijk van looncompensatie (NOW).

Als we inzoomen op de cijfers, valt op dat niet elke regio even hard wordt getroffen. De risico’s concentreren zich vooral op die plekken waar de werkgelegenheid sterk afhankelijk is van sectoren die van overheidswege moesten sluiten, zoals de horeca en cultuur, of sectoren die afhankelijk zijn van het internationale (lucht-)verkeer.

Zo nam het aantal personen in de WW in Amsterdam met 5.806, 42 procent, het sterkste toe. Daar wonen bovendien de meeste zzp’ers die werkzaam zijn in risicosectoren. Ook in Brabant en Limburg, waar veel exportafhankelijke industrie zit, nam de werkloosheid fors toe. Ondernemers in toeristische trekpleisters aan de kust en in Zeeland deden de meeste aanvragen voor looncompensatie (NOW). Zo heeft op Schiermonnikoog een kwart van de ondernemers hulp nodig om de lonen van het personeel te kunnen betalen.

Het huidige beeld verschilt sterk van de crisis van 2008, stelt hoogleraar arbeidsmarkt Ton Wilthagen. ‘De vorige crisis verspreidde zich economiebreed en dus ook gelijkmatig over het land. Dat was een systeemcrisis. Nu werden mensen ziek, gooide de overheid de deur op slot en maakt dat de economie ziek.’

Het is de vraag hoe de cijfers zich op de lange termijn zullen ontwikkelen. Sommige coronamaatregelen zijn deze week weliswaar versoepeld, maar veel sectoren zullen op halve krachten blijven draaien. Al is het maar omdat we sterk afhankelijk zijn van de landen om ons heen. Dat heeft op den duur ook effect op de ketens die met deze sectoren in verbinding staan. Dat we niet meer uit eten gaan, heeft nu bijvoorbeeld al effect op de aardappelfrietboeren.

In het centrum van Amsterdam was het stil tijdens de coronacrisis. Beeld Getty Images
In het centrum van Amsterdam was het stil tijdens de coronacrisis.Beeld Getty Images

Uiteindelijk zal dat betekenen dat de overheid moet bezuinigen, al verwacht Wilthagen niet dat de politiek zijn vingers durft te branden aan bezuinigingen op publieke voorzieningen als de zorg, die valt immers onder de al bijna cliché geworden ‘vitale beroepen’.

Niet voor niets heeft het UWV zorg en welzijn aangewezen als groeisector waar het werk nog steeds toeneemt. Het is een van de redenen dat de regio rond Nijmegen redelijk goed lijkt weg te komen tijdens deze crisis. Bijna 30 procent van de werknemers werkt in een sector waar het UWV groei verwacht. Het aantal WW’ers nam in Nijmegen dan ook minder toe dan in de andere grote steden.

Het nabijgelegen Rozendaal is overigens de enige gemeente waar op 30 april nog geen enkel bedrijf NOW heeft aangevraagd. Een woordvoerder van de chique gemeente geeft aan dat er wel 32 Tozo-aanvragen binnenkwamen. ‘We merken hier zeker wat van de crisis, maar economisch gezien is de situatie heel anders dan in andere kleine gemeenten zoals Schiermonnikoog, die van de horeca afhankelijk zijn.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden