Zo oneerlijk is ANW niet

Nederlanders zijn een toekomstgericht volkje. Tot die toekomst hoort ook een oudedagsvoorziening. Tachtig procent van de bevolking wordt ouder dan 65 jaar en zal vanaf die datum AOW (Algemene Ouderdomswet) ontvangen....

Analoog aan de AOW was er de AWW (Algemene Weduwen en Wezenwet) als basispensioen. Na het overlijden van een huwelijkspartner kreeg de nabestaande AWW. Was het inkomen groter dan het minimumloon? Dan zorgde het pensioen, opgebouwd als aanvulling op de niet bereikte AOW, voor een aanvulling op de AWW. De nabestaanden kregen zo een pensioen van 70 procent van het weggevallen inkomen.

Wel was er iets merkwaardigs met de AWW. Als van een getrouwd stel de niet-verdienende partner overleed, dan kreeg de wel-verdienende nabestaande bovenop het inkomen toch het AWW pensioen. En daarvoor was de AWW nooit bedoeld. De AWW was immers uitsluitend bedoeld voor het opvangen van een achteruitgang in inkomen.

In plaats van het AWW pensioen is nu een inkomensafhankelijke ANW (Algemene Nabestaandenwet) uitkering gekomen. Voor de alleenstaande nabestaande zonder inkomen is er niets veranderd. Voor hen is de nieuwe ANW-uitkering net zo hoog als het oude AWW pensioen. Nabestaanden met een eigen inkomen uit arbeid gaan er op achteruit.

Ik heb weinig medelijden met alleenstaande nabestaanden van overledenen die geen inkomen hadden. Deze groep nabestaanden profiteerde immers van de merkwaardige eigenschap van de AWW dat na het overlijden van een niet-verdienende partner het inkomen met het AWW pensioen omhoog ging. Ook nu nog houden zij een deel van dat extra geld.

Tot slot zijn er nog de nabestaanden van twee-verdieners uit het AWW-tijdperk. De twee-verdieners zorgden samen voor elkaar en deelden de kosten van de huishouding. Bij overlijden viel er een inkomen weg. Dit financiële verlies werd terecht opgevangen door de AWW en een eventueel aanvullend pensioen, samen in principe 70 procent van het weggevallen inkomen.

Doordat de ANW afhankelijk is van het inkomen van de nabestaande gaat deze groep er opnieuw in inkomen op achteruit. De zorg voor elkaar is je door 'paars' ontnomen.

De logische, rechtszekere weg met respect voor de zorg van de overledene is niet bewandeld. Ook in mijn ogen had de AWW voor oud-AWW gerechtigden inkomensafhankelijk mogen worden. Maar dan wel afhankelijk van het weggevallen inkomen van de overledene.

AMSTERDAM L. Rozendaal

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden