'Zo'n grote aanslag hadden we niet voorzien'

Haar vertrek is geen protest, maar de bezuinigingen op de Mondriaanstichting zitten haar hoog.

AMSTERDAM - Directeur Gitta Luiten van de Mondriaanstichting vertrekt in december. Luiten zou oorspronkelijk tot en met 2013 het nieuwe Mondriaan Fonds gaan leiden. Maar het fonds - een fusie van Mondriaanstichting en het Fonds Beeldende Kunsten - moet 20 van de 40 miljoen euro subsidie inleveren. De reorganisatie die daardoor nodig is, kan volgens het bestuur en Luiten zelf beter door een nieuwe directeur uitgevoerd worden.

Luiten maakte haar vertrek donderdagmiddag bekend aan de veertig medewerkers van de Mondriaanstichting en het fonds voor beeldende kunsten, vormgeving en bouwkunst BKVB. Volgens waarnemend voorzitter Joost Kuiper van de stichting is de stap van Luiten begrijpelijk: 'De aangekondigde bezuinigingen betekenen dat ze het beleid dat ze in tien jaar heeft opgebouwd, eigenhandig zou moeten afbouwen.'

Gitta Luiten (1968) was onder meer woordvoerder van de Raad voor Cultuur en politiek assistent van toenmalig staatssecretaris van Cultuur Rick van der Ploeg. Ze ging in 2001 op 33-jarige leeftijd de Mondriaanstichting leiden en werd daarmee de jongste fondsdirecteur tot dan toe. De stichting heeft grote invloed op het beeldende-kunstbeleid in Nederland. Luiten legde de nadruk op onder meer internationalisering en diversiteit. Vorig jaar koos het maandblad Opzij Luiten tot de machtigste vrouw in de kunstwereld.

In april werd u benoemd tot nieuwe directeur van het fusiefonds. Waarom stapt u alsnog op?

'Toen was nog niet bekend dat de bezuinigingen zo hoog zouden uitvallen. Het is misschien naïef, maar zo'n grote aanslag hadden we niet voorzien. Er moeten mensen ontslagen gaan worden. Het is in het belang van het nieuwe fonds dat een nieuwe directeur, zonder loyaliteiten naar een van beide organisaties, de reorganisatie gaat leiden. Het is ook logisch dat een nieuwe directeur betrokken is bij het beleidsplan.'

Vertrekt u ook vanwege het beleid van staatssecretaris Zijlstra?

'Het belang van de organisatie staat voorop. De bezuinigingen zijn de voornaamste reden. Mijn vertrek is geen protest. Maar de manier waarop het gaat, de indruk die het wekt van minachting voor cultuur, daar word ik niet vrolijk van. Ik heb bijvoorbeeld tien jaar lang benadrukt dat de wereld groter is dan Europa, we hebben ons gericht op onder meer India en Brazilië. Nu gaat het internationaal cultuurbeleid zich in belangrijke mate op Europa richten.'

De directeuren van de grote musea hekelden uw diversiteitsbeleid, waarbij u een prijs gaf van een half miljoen euro aan het Van Abbemuseum. Ging u daarmee niet te ver?

'De kritiek als zouden wij te politiek bezig zijn, heeft me altijd verbaasd. De Mondriaanstichting is er om de beeldende kunst te stimuleren. Wij vinden het belangrijk dat instituten zich ook op de samenleving richten. Zo'n prijs zou je ook kunnen geven voor bijvoorbeeld cultureel ondernemerschap.'

U was ook een prominent lid van de Tafel van Zes, een poging om de kunstwereld op één lijn te krijgen. Is dat gelukt?

'Het is niet zo soepel gegaan als we hadden gedacht. Maar het blijft belangrijk voor de culturele sector om met één mond te spreken, om zelf over de toekomst na te denken. Als we daarin beter waren geslaagd, had het beleid er nu misschien toch iets anders uit gezien.'

Wat gaan u nu doen?

'Ik heb de Priona Tuinen in Schuinesloot bij Slagharen overgenomen. Die zijn van tuinarchitect Henk Gerritsen, die in 1993 is overleden. Ik wil ze met onder anderen Guus Beumer (samensteller van de Nederlandse inzending voor de Biennale van Venetië, red.) voortzetten en openhouden voor het publiek.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden