Column

'Zo'n arme judoka haar hoofddoekje afpakken, dat is gewoon pesten'

Het historische, eerste optreden van een Saoedische vrouw op het olympische podium dreigde niet door te gaan om veiligheidsredenen. 'Een hoofddoek gevaarlijk, dat is echt het verkeerde argument op de verkeerde plaats', schrijft Maarten Keulemans.

Wodjan Shaherkani.Beeld AFP

Het was, natuurlijk, een flauw argument waarmee de internationale judofederatie IJF poogde de gehoofddoekte Saoedische judoka Wodjan Shaherkani van de olympische judomat te verdrijven.

Die hoofddoek, het zou maar gevaarlijk zijn. Je neemt zo'n mevrouw in een fijne uki goshi, hup, zit die doek opeens driemaal rond haar nek gewikkeld. Dat had misschien gegolden als Shaherkani in Zeeuwse klederdracht had willen judoën, met van die gevaarlijke spiegeltjes opzij, maar een hoofddoek gevaarlijk, dat is echt het verkeerde argument op de verkeerde plaats.

Rolmodel
Het is juist goed voor de emancipatie, zo'n judoënde non, zeggen de voorstanders. Zeker voor het stijve Saoedi-Arabië, waar men overspeligen nog stenigt en op sodomie de doodstraf staat. Een rolmodel!

Zou het heus? Zouden de vrouwen van Saoedi-Arabië opeens allemaal extra vrijheden krijgen, du moment dat Shaherkani met ingepakt kapseltje de jokidoki, of hoe heet zo'n judomat, betreedt? Ik heb het eens nagezocht bij de judobond: Saoedi-Arabië telt welgeteld drie judozaaltjes. De sport is er even onbeduidend als in Kameroen, Zambia of Uruguay.

En trouwens: moet je net die judoërs hebben. De judowereld is nu niet direct het gedroomde oord van moderniteit en vernieuwing waar het vuur van de emancipatie zal oplaaien. Zelf sta ik ook eenmaal per week gehuld in traditionele Japanse klederdracht in een 'dojo'. Ik moet dan op mijn knieën zitten tot mijn Hollandse gewrichten branden en buigen voor mijn tegenstanders terwijl ik ze liever gewoon een hand geef. Maar ja, het zal er wel bij horen, als je wilt leren hoe je iemand op traditioneel Japanse wijze op zijn bek moet slaan.

Denkfout
Het punt is: de discussie gaat helemaal niet over vrouwen of hoofddoekjes of mensenrechten. Nee, wat opspeelt is een oude, typisch westerse denkfout: dat je, door iemands buitenkant te veranderen, ook de wereld verandert.

De meeste sociologen weten allang dat dit kletskoek is. Vrouwenemancipatie komt door sociaal-economische veranderingen - verstedelijking, industrialisatie, de opkomst van een vrije markteconomie. Als men verkast naar de stad en de traditionele familiestructuren beginnen te verbrokkelen, volgt de rest vanzelf. Zo is het met die Zeeuwse meisjes ook gegaan.

Wat mij betreft doen ze maar. Schoonspringen in een boerka. Beachvolleyballen met een peniskoker, kunstschaatsen met een sluier voor mijn part.

Maar zo'n arme judoka haar hoofddoekje afpakken, dat is gewoon pesten. Dat doen westerlingen helemaal niet omdat ze zo begaan zijn met de emancipatie van de moslimvrouw, welnee, ze doen het voor zichzelf: om die hoofddoek maar niet te hoeven zien.

Maarten Keulemans is wetenschapsredacteur van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden