Opinie

'Zo moeilijk is het niet om IS te verslaan'

Miljoenen wanhopige mensen, weggerukt van huis en haard, zijn het kanonnenvlees in deze oorlog, betoogt David P. Goldman. 'Een terroristische organisatie die Amerikanen onthoofdt en de video's daarvan op internet zet, moet vernietigd worden, maar zo moeilijk is dat niet.'

Een strijders van het peshmerga-leger in Yangije. Beeld afp

Er zijn altijd wel idioten in de krochten van de islamitische politiek die bereid zijn een nieuw kalifaat uit te roepen; maar ze hebben niet altijd 14 miljoen ontheemden om uit te rekruteren (11 miljoen Syriërs, oftewel de helft van de bevolking van dat land; en 2,8 miljoen Irakezen, een tiende van de Iraakse bevolking). In juli werd het aantal vluchtelingen in de regio nog op 10 miljoen geschat, maar uit een nieuw VN-onderzoek blijkt dat de helft van alle Syriërs ontheemd is. Velen van hebben niets om naar terug te keren. Als mensen niets te verliezen hebben, vechten ze zich dood en zijn ze bereid om anderen gruwelen aan te doen.

Zo ziet de ondergang van een beschaving er in de praktijk uit. De wortels van de crisis waren vier jaar geleden al zichtbaar, dus vóór de zogenaamde Arabische Lente die buitenland-deskundigen zand in de ogen strooide. Honderdduizenden ontheemde Syrische boeren leefden al in tentenkampen rond de steden vóór de Syrische burgeroorlog in april 2011 begon. Israëlische analytici wisten dit al. In maart 2011 publiceerde Paul Rivlin van de universiteit van Tel Aviv een onderzoek naar de ineenstorting van de Syrische landbouw. Het artikel werd regelmatig geciteerd in de Arabische media, maar niet genoemd in de Engelstalige pers. Wat door moet gaan voor politieke wetenschap ziet volkeren en politici als schaakstukken op een onveranderlijk bord. Maar het bord wordt nu steeds kleiner en de stukken vallen eraf.

De Arabische staten zijn mislukte staten, afgezien van die paar die genoeg olie hebben om ieder aspect van het leven mee te subsidiëren. Egypte leeft van de jaarlijkse steun van 15 miljard dollar van de Golfstaten. Zolang die steun blijft, blijft het land stabiel. Syrië ligt in puin, net als grote delen van Irak. Vele tientallen miljoenen mensen hadden al een armoedig bestaan vóór de gevechten uitbraken (30 procent van de Syriërs leefde van nog geen 1,60 dollar per dag), en nu zijn ze helemaal geruïneerd. De vechtende horden zorgen voor nog meer vluchtelingen, die zich vervolgens aansluiten bij die horden, in een sneeuwbaleffect. Dat gebeurde in de Dertigjarige Oorlog (1618-1648) en nu in de oorlog in de Levant.

Toen ik in 2011 schreef dat de islam op sterven lag, was dit precies wat ik zag aankomen. Internationale organisaties, Bill Clinton, George Soros en dergelijke mensen stellen plannen op, houden conferenties en publiceren onderzoeken, zonder dat het enige zin heeft. De vele miljoenen wanhopige mensen die weggerukt zijn van huis en haard, beroofd van hun familiebanden en dagelijkse gewoonten, zullen het kanonnenvlees blijven leveren.

De gunst van de woedende jeugd
Terroristische organisaties die tot nu toe wat minder flamboyant waren ('gematigd' is geen toepasselijke kwalificatie), zoals de Moslimbroederschap (en de Palestijnse tak daarvan, Hamas), zullen met het kalifaat strijden om de gunst van de woedende jeugd. Het waanidee van een islamitische democratie dat utopisten uit beide kampen koesterden, doet geen opgeld meer. De oorlog zal pas eindigen als er geen nieuwe strijders meer gerekruteerd kunnen worden.

Daarom wordt IS ook zo overschat. Een terroristische organisatie die Amerikanen onthoofdt en de video's daarvan op internet zet, moet vernietigd worden, maar zo moeilijk is dat niet. De monoloog van wijlen Sam Kinison over honger in de wereld is nog steeds van toepassing: ze wonen in een woestijn. Het is misschien lastig om ze weg te krijgen uit de steden die ze hebben bezet, maar ze kunnen niet over open terrein van de ene stad naar de andere trekken als ze worden achtervolgd door jachtvliegtuigen. Dat moet Amerika met zijn bondgenoten dan ook doen.

Iran is veel gevaarlijker, zoals Henry Kissinger onlangs benadrukte in een radio-interview. De steun van Iran voor de etnische zuiveringen onder Syrische soennieten door het regime van Assad heeft deze vluchtelingencrisis in gang gezet, terwijl het verbond van Iraakse sjiieten met Iran ervoor zorgde dat onderdelen van het leger van Saddam Hoessein de kant hebben gekozen van IS. Iran is waarschijnlijk in staat kernwapens te fabriceren, IS kan dat niet. Als we jaren geleden hadden ingezien dat we Iran moesten uitschakelen, hadden we de crisis kunnen beteugelen zonder nodeloze verspilling van mensenlevens.

We kunnen het doden zelf niet ter hand nemen, behalve vanuit de lucht. Zelfs in optimale omstandigheden zijn we daar te schijterig voor en we zijn te zeer besmet door cultuurrelativisme (weet u nog dat George W. Bush zei dat de islam een 'vreedzame religie' is?) om kwaadaardig nihilisme te herkennen als het pal voor onze neus staat. In de praktijk zal er vooral veel gemoord worden door Iran en zijn bondgenoten: de Iraakse sjiieten, Hezbollah in Libanon en het regime van Assad in Syrië. Het zal een van de meest walgelijke en mensonterende episodes uit de moderne geschiedenis worden en daar kunnen we weinig aan doen.

David P. Goldman is econoom en publiceert over buitenlandse politiek op pjmedia.com.

Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden