Zo makkelijk was de ontmoeting met Macron voor Merkel vermoedelijk niet

Het liefst zou Merkel een beleid om de Europese Unie 'te verdiepen' in stilte voorkoken met Macron. Maar dat gaat niet met de verkiezingen in zicht.

'Het Europa dat Macron voor ogen heeft gaat Duitsland in eerste instantie meer geld kosten, daar windt de Franse president geen doekjes om.'Beeld afp

Na Jacques Chirac, Nicolas Sarkozy en François Hollande was Emmanuel Macron maandag de vierde Franse president die Angela Merkel in Berlijn ontving. De ontmoeting tussen het groentje en de veteraan van Europa's presidentiële equipe was er een van schouderklopjes en genegen glimlachjes. Toch was het voor Merkel waarschijnlijk geen gemakkelijk rendez-vous.

Macron en Merkel - nog nooit bekten de namen van de beide zijden van de Frans-Duitse as zo lekker - beloofden samen nieuwe energie in de EU te pompen. Energie die verder gaat dan het verwerken van de Brexit. Ze beloofden de unie en de euro te 'verdiepen.'

Meer Europa

Dat is precies wat de EU-gezinden in Europa willen horen, na twee jaar te hebben moeten eten van de lauwe soep die Merkel en François Hollande samen serveerden. Het was de onverbiddelijkheid van de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble in de Griekenlandcrisis die in 2015 leidde tot de eerste buts in de Frans-Duitse as. Frankrijk keerde zich, deels uit eigen belang, tegen de Duitse strengheid. Een paar maanden later was het Merkels beurt om teleurgesteld te zijn: toen zij om Europese solidariteit in het vluchtelingenbeleid vroeg, kreeg ze in Parijs geen gehoor.

Macron en Merkel willen het anders doen, zeggen ze. Maar hun uitgangspositie is verschillend. Macron heeft vorige week van 65 procent van de Franse kiezers een nadrukkelijk mandaat gekregen voor meer Europa. Merkel wil worden herkozen door een electoraat waarvan het grootste deel alleen voor meer Europa is als het Duitsland minder geld kost.

Het Europa dat Macron voor ogen heeft, gaat Duitsland in eerste instantie meer geld kosten, daar windt de Franse president geen doekjes om. Hij wil schuldenverlichting voor de Zuid-Europese landen en hij wil dat Duitsland zijn exportoverschot beperkt. Daarmee legt Macron de incongruentie bloot tussen de pro-Europese Merkel de staatsvrouw, en de binnenlandse politiek van de CDU.

Stilletjes voorkoken

Merkel reageerde op deze voorstellen zoals ze het liefst reageert op onvoorspelbare situaties: afwachtend. Voorafgaand aan de ontmoeting zei ze dat ze benieuwd was naar de 'ideeën en wensen' van de Franse president. Het liefst zou Merkel het maandag beloofde nieuwe Frans-Duitse Europese initiatief de komende maanden stilletjes voorkoken, zodat ze er geen kiezers mee afstoot.

Het probleem daarbij is het grote enthousiasme dat de SPD tentoonspreidt over de plannen van Macron. Minister Sigmar Gabriel van Buitenlandse Zaken sprak al van een Élysée-verdrag 2.0, verwijzend naar het vriendschapsverdrag van Duitsland en Frankrijk uit 1963. Merkel kan zich niet het risico veroorloven dat Gabriel en SPD-lijsttrekker Martin Schulz haar in de campagne zullen afschilderen als EU-remmer. Want haar voorsprong in de peilingen op Schulz dankt ze aan haar succes als stoïcijns doorregerend wereldleider. Om die rol de komende vier maanden succesvol te kunnen blijven vervullen, heeft ze goodwill nodig van andere EU-landen, Frankrijk in de eerste plaats.

Martin Schulz van SPDBeeld epa

Lees verder

Hollande draagt macht over aan Macron: deed Hollande het echt zo beroerd?

De Fransen zien hun president het liefst als een welhaast mythische figuur. Die rol paste de onhandige François Hollande slecht. Vandaag draagt hij de macht over. Heeft hij het echt zo beroerd gedaan?

Macron bij beëdiging: 'Ik wil Frankrijk zelfvertrouwen teruggeven'

De nieuwe Franse president Emmanuel Macron wil Frankrijk zijn zelfvertrouwen teruggeven. 'Sinds decennia twijfelt Frankrijk aan zichzelf', zei hij in zijn eerste presidentiële toespraak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden