Zo maar doen

TED verzamelt en verspreidt interessante ideeën van originele denkers. Iedereen mocht een briljant idee insturen voor de TEDxAmsterdam Award. De beste tien plannen zijn inmiddels geselecteerd.

Wat: Too Good to Waste: producten van overrijpe groente en fruit

Chantal Engelen (29) uit Utrecht (toogoodtowaste.nl)

Hoe: 'Fruit en groente vlak voor het verstrijken van de houdbaarheidsdatum uit de schappen halen en verwerken tot soep, sap, saus, ijs of chutney. In augustus hebben we het eerste product gelanceerd: een gazpacho van Tommiestomaten. Deze kleine snoeptomaten waren niet mooi genoeg of te rijp voor het schap en zouden anders zijn weggegooid, dus die hebben we verwerkt tot koude soep. Nu zijn we op zoek naar partners zoals supermarkten of voedselverwerkers waarmee we meer Too Good to Wasteproducten op de markt kunnen brengen.'


Wat:Prostate Cancer Diagnostics: een heel precieze scan voor prostaatkanker

Massimo Mischi (39) uit Eindhoven (bmdresearch.nl, kijk bij research/oncology)

Hoe: 'Met ultrageluid en in de bloedbaan gebrachte gasbelletjes wordt een soort echo gemaakt van de prostaat. Huidige methoden om prostaatkanker te lokaliseren, zijn pijnlijk en niet precies genoeg. Daardoor wordt vaak voor de zekerheid de hele prostaat weggehaald met mogelijk incontinentie en impotentie tot gevolg. Deze nieuwe techniek redt levens met minimale bijwerkingen.'


Wat: Cleantech Playground: een duurzame woongemeenschap

Eva Gladek (28) uit New York (metaboliclab.nl)

Hoe:'Cleantech Playground wordt een drijvende wijk van woon- en kantoorboten waar bewoners voor hun eigen voedsel, schoon water, energie en afvalverwerking verzorgen. Woongemeenschap Schoonschip en de broedplaats Ceuvel in Amsterdam-Noord vormen de eerste pilot. Het doel is dat mensen met duurzame technieken evenveel energie produceren als verbruiken. Het ontwerp wordt nu getekend en we verwachten volgend voorjaar te beginnen.'


Wat: Palmleather: leer gemaakt van palmbladeren

Tjeerd Veenhoven (36) uit Groningen (tjeerdveenhoven.com)

Hoe:'De palmbladeren worden geweekt in een biologisch afbreekbare oplossing van water en plantaardige oliën waardoor ze zacht en flexibel worden. De ingrediënten zijn goedkoop en over de hele wereld beschikbaar. Dat maakt palmleer een goed alternatief voor synthetische kunststoffen, rubber en dierlijk leer. Ik heb samen met NGO Industree een Palmleatherfabriekje opgezet in Gadag, India. Ik heb de fabriek gefinancierd en de ambachtslieden die het palmleer produceren, betalen mij in twee jaar terug. Daarna zijn ze eigenaar van de fabriek.'


Wat: Repair Café: een ontmoetingsplaats waar mensen kapotte spullen kunnen repareren

Martine Postma (42) uit Amsterdam (repaircafe.nl)

Hoe: 'Repair Cafés zijn gratis bijeenkomsten waar vrijwilligers met reparatiekennis hun buren helpen om kapotte spullen te repareren. Repareren is beter dan weggooien, want zo voorkom je dat grondstoffen erdoorheen worden gejaagd. De bijeenkomsten hebben ook een sociaal doel: het brengt buurtbewoners met elkaar in contact. De stichting bestaat nu 2,5 jaar en er zijn ongeveer vijftig groepen in Nederland die gemiddeld één keer per maand een Repair Café organiseren. Nu willen we het project naar het buitenland uitbreiden.'


Wat:Integrated Roof Wind System: een windmolen in het dak van een gebouw

Rosella Ferraro (30) uit Eindhoven

(irwes.com)

Hoe: 'We willen allemaal zo veel mogelijk duurzame energie opwekken. Maar de meeste windmolens zijn logge apparaten die je ergens bovenop moet plaatsen. In een stad is dat niet praktisch en ook niet mooi. Wij hebben een manier gevonden om de windmolen te integreren in een gebouw. In dit systeem kan ook met weinig wind energie worden opgewekt. Door de vorm van het dak wordt de lucht samengeknepen en versneld.'


Wat: Ice from the sky: ballon die ijs uit de hogere atmosfeer haalt

Marcel Verduyn (41) uit Amstelveen

Hoe:'Mensen hebben niet alleen energie nodig, maar ook kou. In het Westen koop je een koelkast om voedsel en medicijnen te koelen, maar in de jungle van Afrika gaat dat lastiger. Toch is kou overal in de atmosfeer beschikbaar. Op een paar kilometer hoogte is het al gauw min 40 graden. Dit is mijn idee: hang een bak water aan een ballon. De ballon stijgt op en als hij hoog genoeg is, zal het water bevriezen. In een pendel van twee ballonnen kunnen de bakken gemakkelijk op en neer bewegen. Zo kan iedereen ijs uit de lucht halen.'


Wat: Amplino: een malariatest voor zwangere vrouwen in derdewereldlanden

Wouter Bruins (28) uit Leiden

(amplino.com)

Hoe:'We hebben pcr, een veel gebruikt diagnose-instrument dat gebruikt maakt van dna, gestript naar zijn eenvoudigste vorm, met de nadruk op de diagnostiek van malaria. Normaal heb je voor deze techniek een heel lab met een specialist nodig. Deze Amplinotest is goedkoper en gemakkelijker: je prikt bloed, stopt het in een apparaat en wacht drie kwartier. Na een proef in het Amsterdamse Tropeninstituut gaan we onze malariatest testen in Burkina Faso.'


Wat: Social Energy: een platform van bedrijven en softwareontwikkelaars die energiebesparende producten ontwikkelen.

Richard van Det (46) uit Leidschendam (KPN) en Lisette Stamsnijder (25) uit Enschede (essent.nl/mijn-e/co-creatie/social_energy.html)

Hoe: 'Zou het niet mooi zijn als de verwarming automatisch omlaag gaat als mensen met hun mobieltje de voordeur uitlopen? Een app waarin gegevens van zowel KPN als Essent zijn samengevoegd, kan dit regelen. Met relevante data van bijvoorbeeld gas- en waterleveranciers, kunnen we meer apps maken die energie besparen. Zoals een app die een wasmachine pas laat draaien als de zon schijnt op de zonnepanelen op het dak. Bedrijven moeten dan wel hun data beschikbaar stellen. Essent en KPN willen andere bedrijven daarin stimuleren.'


Wat: Co2 Converter: zet CO2, water en zonne-energie om in zuurstof, net als een boom

Paul Cardinal (54) uit Texas

Hoe: 'Met behulp van zonne-energie wordt zout water omgezet naar zoet water en CO2 naar zuurstof en methaan. Het apparaat zou bijvoorbeeld naast een olieplatform kunnen drijven, waar sprake is van veel CO2-uitstoot. Net als met zonnepanelen, gebruik je zoveel zuiveraars als voor de capaciteit nodig is. Het doel is om CO2 in de atmosfeer te verminderen. Als bijkomend voordeel levert het zuiveringssysteem zoet water.'


Apen met schoenen

Op vrijdag 30 november wordt in de Amsterdamse Stadsschouwburg voor de vierde keer het lezingenevenement TEDxAmsterdam gehouden. Uit de 250 inzendingen die tot 15 september zijn ingestuurd, zijn nu de tien beste ideeën gekozen. De jury kiest de winnaar, die de TedxAmsterdam Award ontvangt. Hij of zij mag op 30 november spreken in de Stadsschouwburg. Dit jaar is het thema Human Nature. Sprekers zullen zich buigen over de vraag of er wel zoiets bestaat als de 'menselijke natuur' of dat wij, om TEDxAmsterdam-oprichter Jim Stolze te citeren, slechts 'apen met schoenen' zijn.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden