Zo maak je het perfecte verkiezingsdebat

Voor het tweede Amerikaanse verkiezingsdebat legt Rick Nieman uit hoe je zo'n confrontatie in goede banen leidt.

Leuke tv is niet de prioriteit. Beeld anp
Leuke tv is niet de prioriteit.Beeld anp

'Ik heb twee keer, in 2010 en 2012, het lijsttrekkersdebat in Carré op RTL geleid. Dat was heel strak geformatteerd. De politici kregen stellingen voorgelegd, ze lichtten hun keuze toe en bij toerbeurt gingen er dan vier van de acht met elkaar in discussie. Iedereen kreeg exact evenveel spreektijd. Acht is veel. Vier is eigenlijk het maximum, dan kunnen ze allemaal iets kwijt over de stellingen.

'Zulke formules zijn nodig. Je wilt op de eerste plaats de kijkers informeren. Zij moeten na afloop beter weten hoe partijen over cruciale onderwerpen denken. Leuke tv is niet de prioriteit. Het heeft geen zin een dierlijke arena te creëren. Als je weinig formatteert, krijgen de grootste schreeuwers de meeste tijd. Kijk naar de Amerikaanse networks of naar de BBC- allemaal vaste concepten. Ik ken de kritiek: die beperkingen maken het saai en doods. Dat bestrijd ik. Het was vaak levendig genoeg. Premier Rutte zei bijvoorbeeld dat er geen cent meer naar Griekenland mag. Daar kwam hij niet zomaar mee weg.

'Dat de debatten in Amerika als veel onderhoudender worden ervaren, hangt samen met het gewicht ervan: dit gaat over de machtigste post ter wereld. De vraag wie wint, is er ook veel belangrijker. In Nederland, met zijn traditie van coalitievorming, is dat nauwelijks relevant.

'Als presentator is je rol beperkt. Je moet sturen op de afspraken. Let op de tijd, blijf bij het onderwerp. Je moet vooral niet gaan interviewen. Je kunt niet Rutte ineens een scherpe vraag stellen en Emile Roemer vervolgens niet aanpakken. Je bent scheidsrechter. Je fluit alleen als het misgaat.

'Let ook op de politici die niet aan het woord zijn. Ik volgde het eerste debat tussen Clinton en Trump op CNN. Dat hield beiden constant in beeld, split screen. Trump was ongedurig, ongeduldig. Hij pufte, hij zuchtte. Wrong, wrong! En Clinton had duidelijk besloten minzaam te blijven glimlachen. Het levert fantastische televisie op. Met acht deelnemers kan dat natuurlijk niet. Maar als iemand de wenkbrauwen fronst of misprijzend het hoofd schudt, moet je dat wel hebben.

Rick Nieman

Rick Nieman (50) is tv-presentator en journalist. Hij studeerde journalistiek en internationale betrekkingen in de Verenigde Staten. Hij werkte onder meer voor CNN. Bij RTL Nieuws begon hij als verslaggever. Van 1996 tot 2015 was hij er presentator. Sinds vorig jaar leidt Nieman WNL op Zondag.

'Ik vind dat publiek erbij hoort, maar dat moet wel stil zijn. Zoiets geeft een latente spanning aan het debat, en je zult zien dat men zich op het laatst toch roert - daar is dan niks meer op tegen.

'Verkiezingsdebatten worden goed gevolgd. Wij haalden 1,5 miljoen kijkers. Daar ben ik heel trots op. Maar het zijn er zo langzamerhand te veel. In talkshows, actualiteitenrubrieken, op de radio, bij de publieke omroep, bij RTL. Vier - dat is meer dan genoeg.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden