Zo kwam president Obama tot zijn besluit

Niemand zag het aankomen: president Obama had ervoor kunnen kiezen direct Syrië aan te vallen, maar hij besloot eerst het Congres om toestemming te vragen. Niet omdat hij dat verplicht was, zo zei hij, maar omdat hij een breed draagvlak wilde creëren. Waarom veranderde hij van gedachte? Hoe kwam hij tot dit besluit?

Topoverleg in de Oval Office in het Witte Huis, zaterdag.Beeld afp

President Barack Obama van de Verenigde Staten lijkt een last-minutebesluit te hebben genomen over een mogelijk aanval op Syrië. Toen het nagenoeg al zo ver leek, veranderde hij van koers. Op vrijdagavond om ongeveer 7 uur 's avonds, zo zeggen bronnen tegen CNN, heeft hij zijn adviseurs meegedeeld dat hij autorisatie wilde van het Congres. Hij zei er wel bij dat hij ervan was overtuigd dát er een militaire actie zou moeten komen.

Wandeling
Obama heeft er zelf een week mee geworsteld. De doorslag gaf een wandeling van 45 minuten met stafchef Denis McDonough, rond 6 uur vrijdagavond. Direct daarna riep hij zijn veiligheidsadviseurs naar de Oval Office.

In zijn kantoor is toen een verhit debat uitgebroken, zo zeggen de bronnen rond de regering, die anoniem willen blijven, tegenover CNN. Ze weigeren te zeggen wie er voor en wie er tegen het plan van Obama waren. Ze voegen toe dat ook degenen die geen autorisatie wilden vragen bij het Congres nu 'stevig achter de president staan'.

Na de discussie belde vicepresident Joe Biden de minister van Defensie Chuck Hagel en minister van Buitenlandse Zaken John Kerry om ze te melden dat hij de militaire actie zou uitstellen. In een bijeenkomst op zaterdagochtend met zijn adviseurs heeft hij het besluit definitief vastgesteld.

President Obama en vicepresident Biden, gisteren.Beeld ap
Protest tegen ingrijpen in Syrië in Los Angeles, gisteren.Beeld afp

De president heeft ook overlegd met Martin Dempsey, de voorzitter van de gezamenlijke stafchefs. Deze zou Obama hebben verzekerd dat een uitstel de militaire actie tegen Syrië niet in gevaar zou brengen.

Risico
Adviseurs van de regering zouden wel hebben gezegd dat er een risico is verbonden aan het uitstel. Het voorstel, dat Obama inmiddels heeft ingediend bij het Congres, zou kunnen worden afgewezen. En wat dan?

Bovendien is het onzeker hoe de Syrische president Assad zal reageren. Het idee is dat Assad zich wel twee keer zou moeten bedenken voor hij een drastische actie onderneemt, maar wie zegt dat dat ook gebeurt? Obama heeft zijn functionarissen verzekerd dat hij hem verantwoordelijk zal stellen.

Het Witte Huis verwerpt suggesties dat het vragen om toestemming de kracht en beslissingsbevoegdheid van het Amerikaanse leger ondermijnt. Hoge functionarissen, aldus CNN, zeggen dat het vragen om autorisatie bij de volksvertegenwoordigers de positie van de president versterkt. Het Witte Huis benadrukt dat niet alleen de president maar ook het Congres de taak heeft op te treden: het Congres heeft immers zelf in 1997 de conventie tegen het gebruik van chemische wapens geratificeerd.

Overtuigen
Om de Congresleden te overtuigen zullen zij meer informatie krijgen over de gifgasaanval van 21 augustus dan John Kerry vrijdag openbaar heeft gemaakt. Ze krijgen delen van het rapport die geheim moeten blijven.

De leiders in het Congres, zo vertelden senior functionarissen, hebben al laten weten blij te zijn met de route die Obama bewandelt.

Volgens een hooggeplaatste jurist is de race nog lang niet gelopen. 'Het hangt allemaal af van de president. Hij zal het moeten verkopen.'

President Obama.Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden