Zo krijg je het perfecte midwinterhoorngeluid

Een college hoornblazen van Yorick Smelt, die in Oldenzaal de lokale traditie hooghoudt.

Yorick Smelt (17) is lid van de Mirrewinterhoornblazers Ol'nzel (Oldenzaal) en blaast al sinds zijn 10e op de midwinterhoorn. Beeld Jerome Schlomoff

'De perfecte midwinterhoorn klinkt warm, uitnodigend. Dat sluit mooi aan bij de sfeer van kerst. De puurste en soberste klanken lukken het best in een periode met lichte vorst. Dan draagt het geluid ook het verst. Wel zes kilometer, omdat de grond dan hard is.

'Mijn hoorn heeft de perfecte lengte: 1,80 meter. Langer vind ik onhandig. Hij hangt het hele jaar aan een spijker in mijn kamer. Op de vierde zondag voor Kerstmis gaat hij van de muur en in januari , op Driekoningen, hang ik hem terug. Dat is traditie, hier in Oldenzaal. De hoorn werd gebruikt om boodschappen over te brengen aan de volgende boerderij. Dat je bent ingesneeuwd bijvoorbeeld of dat een familielid is overleden. Elk dorp en buurtschap hier heeft zijn eigen riedeltje.

'Er wordt gezegd dat de Germanen de hoorn al gebruikten om de geesten te verdrijven die ervoor zorgden dat het steeds donkerder werd tegen het eind van het jaar. En dat ze net zolang bleven spelen tot het weer lichter werd. Met de komst van het christendom werd dat verhaal aangepast: het blazen op de hoorn zou de geboorte van Jezus aankondigen.

'Ik vind het leuk om zo'n lokale traditie in stand te houden. En het is best populair hier, ook bij de jeugd. Aan wedstrijden doen al gauw zestig à zeventig jongeren mee. Er wordt dan blind gespeeld, net als bij The Voice of Holland. Degene met het mooiste spel wint. Ik heb in teamverband al drie keer gewonnen. Individueel ben ik twee keer tweede geworden en een keer derde. Dat is best goed, ik zal niet zeggen dat ik slecht ben. Maar er spelen ook kleine kinderen mee. Ik ben 17 en kan veel krachtiger blazen. Met één ademteug kan ik wel een toon wel 25 tot 30 seconden aanhouden. De rest van het jaar speel ik saxofoon. Dat helpt ook.

Yorick Smelt. Beeld Jerome Schlomoff

'Buiten Oldenzaal wordt weleens geprobeerd melodietjes te spelen op de hoorn. Dat doen wij niet. Het is een signaalinstrument, vergelijk het met een toeter, geen muziekinstrument dat gestemd kan worden.

'En langer dan een minuut of twee, drie hou je het niet vol. Het blazen kost kracht. Bovendien weegt een beetje hoorn al gauw anderhalve kilo en ze zijn lang. Dat is onhandig vasthouden.

'We komen tegenwoordig soms op televisie met ons spel. Dat vinden we leuk, maar ik zou toch iedereen aanraden om hiernaartoe te komen als er geblazen wordt, voor de perfecte midwinterhoornsfeer. Dat kan tijdens de midwinterwandelingen die hier worden georganiseerd. Of bij de viering van de zonnewende op 21 december in en rond de Plechelmusbasiliek hier in Oldenzaal. De hoorn is typisch voor deze streek, typisch voor de winter.'

Yorick Smelt. Beeld Jerome Schlomoff
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.