Zo komen we er nooit

Willen republikeinen in Nederland van de monarchie af?..

Ik kocht het eerste nummer van De Republikein, 'tijdschrift voor de ware democraat', bladerde er doorheen en voelde aan alles dat ze nog eeuwen van het koninklijk huis hopen te genieten.

Goeiegod, wat een suf blaadje.

Ik liep de boekhandel binnen, zag het liggen, en dacht eerst: 'Verrek, dat was toch al lang ter ziele?'

Want het leek van buiten ook nog sprekend op een periodiekje van veertig jaar geleden, getiteld Ratio, dat werd volgeschreven door iemand die Henk J. Meier heette en van wie ik sindsdien nooit meer heb gehoord. Maar toen zwoer hij bij de cybernetica en wilde hij net zo knap lijken als Rudy Kousbroek. Iedereen had z'n hobby's in die dagen.

Ratio. Ook een rooie balk bovenin het omslag met daarin de titel en daaronder een Willem Malsen-achtige cartoon (hoewel nooit zo goed) waarop de monarchie over de hekel ging - alsof de typografie al die tijd niks nieuws heeft bedacht.

Het was overigens helemaal geen onaardig maandblad. Het nadeel was alleen dat je er zo wel een stuk of dertig had, allemaal vóór Bart Hughes en tegen prins Claus, tegen de politie en vóór elke zaterdagavond twaalf uur bij het Lieverdje op het Spui, zodat je ze tenslotte niet meer goed uit elkaar kon houden.

1965.

Bijna alles wordt dierbaar als het z'n tijd heeft gehad. Maar de overlevenden hebben nog schoenendozen vol oude kiekjes en krantenknipsels die ze elke zaterdagavond twaalf uur, natuurlijk niet meer bij het Lieverdje op het Spui, maar gewoon thuis in de huiskamer de revue laten passeren - dus namaak is toch nergens voor nodig?

In sjieke glossies worden voor het park in uw kasteel aan de Loire nog wel eens replica's aangeboden van 18de eeuwse Parijse straatlantarens. Zo moet je denk ik ook naar De Republiek kijken.

Als je in de geschiedenis opzoekt hoe de Bourbons, de Habsburgers, de Hohenzollerns of de Romanovs ten val zijn gebracht, stuit je nooit op een tijdschrift dat (met vijf man redactie en nog eens negen man redactieráád) de gehate monarchie op de knieen heeft gekregen door vier keer per jaar te verschijnen

Vier keer per jaar!

Daar zie je meteen aan hoe weinig het onze republikeinen kan schelen of Beatrix straks nou wel of niet door Willem Alexander, en die later in de eeuw weer door Amalia wordt opgevolgd. Ze doen weliswaar of er iets op het spel staat, maar er blijkt niets op het spel te staan.

Als hoofdredacteur Tom Rooduijn het echt meende, kon hij het er natuurlijk nooit als een klusje bij doen. Dan was het aanpoten geweest. Dan had hij ons elke dag, 's ochtends en 's avonds, strooibiljetten moeten toesturen die langzaam maar zeker onze Oranjeliefde hadden ondermijnd, tot de dag was aangebroken dat we met z'n zestien miljoenen de straat op gingen om spontaan de Republiek uit te roepen.

Maar neem nou het eerste nummer van de eerste jaargang dat als het meezit pas begin juni wordt vervolgd door een tweede Republikein. Wat lees ik? Een column die Max Pam nog had liggen. Boekjesgeleerdheid over Joan Derk van der Capellen tot den Pol en 'de wortels van de monarchie'. Koetjes en kalfjes, door René Zwaap uit de oude sloot gehaald. Een verhaal over wat Hans van den Bergh satirisch de Rijks Verhullings Dienst noemt, en volgens mij werd dat jeu de mots veertig jaar geleden al in Ratio te water gelaten. En tot vijf keer toe een laffige meesurfverwijzing naar Theo van Gogh.

Luie denkers, luie schrijvers, luie staatshervormers. Ze zouden zich doodschrikken als ze morgen echt die nieuwe Grondwet moesten maken.

Met zulke vijanden heeft de familie geen Oranjeverenigingen meer nodig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden