Zo klinkt de perfecte Taptoe

Een minicollege Taptoe-blazen van trompettist John Bessems, die uitlegt hoe dit onderdeel van de Nationale Herdenking op 4 mei op de Dam statigheid behoudt.

Beeld Frank Ruiter

'Ik heb de Taptoe op 4 mei nu vier of vijf keer gedaan, ik ben eerlijk gezegd de tel kwijt. Het is met tussenpozen, de orkesten van landmacht, marine en luchtmacht wisselen elkaar elk jaar af.

'Ik was erbij, toen de Damschreeuwer zijn kreet slaakte. Vanaf de trappen van het Nationaal Monument kon ik de massa mensen zien schuiven. Een bizarre ervaring. Toen Willem-Alexander er voor het eerst als koning was, speelde ik ook. Heel bijzonder om daar bij te zijn.

Wie is John Bessems?

John Bessems (Maastricht, 1964) is sinds 1994 trompettist bij de Kapel Koninklijke Luchtmacht. Na een studie econometrie en een conservatoriumopleiding in Tilburg, speelde hij een jaar bij het Brabants Orkest. Bessems blies drie keer de Last Post op vliegbasis Eindhoven, toen daar slachtoffers van de ramp met de MH17 aankwamen.

John Bessems Beeld Frank Ruiter

'Er is vaak verwarring met de Last Post. Die wordt alleen maar gespeeld bij internationale gelegenheden. Het signaal Taptoe klinkt bij Nederlandse herdenkingen. Het was oorspronkelijk het sein op kazernes voor de afsluiting van de dag. Heel letterlijk: doe de tap toe!

'Ze lijken wel erg op elkaar. De Last Post duurt iets langer, er zit een extra hoge noot in, maar de melodie is daarmee niet per se sfeervoller. De sfeer wordt helemaal bepaald door het moment, de entourage.

'We overleggen wie er gaat op 4 mei. Niet alle collega's durven het aan. Je komt op televisie, het is doodstil om je heen, een noot kan niet aanspreken, dan hoor je pfffwaah, of je krijgt wat blazers kicksen noemen, net een noot ernaast.

Koud metaal

'Zelf kan ik me er goed tegen wapenen. Het is concentreren, afsluiten, concentreren, afsluiten. Wat iedereen vreest, zijn lage temperaturen. Dan is het metaal koud en zijn de lipspieren stijf. Dan is het heel zwaar om meteen de noot te pakken.

'Het stuk zelf is niet moeilijk. Je speelt alleen de natuurtonen van je trompet: C, G, de hoge C en E. Ik hoor geregeld dat velen denken dat het playback is, omdat ze geen vingers zien bewegen. Maar de ventielen zijn gewoon niet nodig.

Beeld Frank Ruiter

'Je moet voor de tv rekening houden met de tijdsduur, ongeveer één minuut. Er moet wel rust in het spel zitten. De eerste tonen rek ik wat. Het middenstuk mag zeker niet te snel, dan gaat het bijna vrolijk klinken. Het moet juist statigheid behouden. De laatste noot laat ik echt uitsterven. Als dat allemaal lukt, ben ik tevreden.

'Je moet zoiets doen uit overtuiging, vind ik. Van het moment zelf, de herdenking van de gevallenen, ben ik me zeer bewust. Het heeft impact, zo'n eenzaam poppetje op een kwetsbaar moment. Als daar een heel orkest zou staan, is het effect veel minder. Komende week is de luchtmacht weer aan de beurt, maar ik speel waarschijnlijk niet. Er heeft zich een collega gemeld. Dan stap ik graag opzij, ik ben al geweest. Ik heb er alle vertrouwen in.'

Beeld Frank Ruiter
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.