Zo in mijn sas met Dasty

Dasty, het schoonmaakmiddel van Wibra, heeft een grote schare volgelingen. Hun verkondiging van het gifgele evangelie maakte van Dasty een hit.

Het moet ongeveer drie uur 's nachts zijn geweest. Er waren cocktails, de gastvrouw droeg een goudkleurige jurk en een roedel knappe homo's danste de verf van de vloer. Het was, kortom, niet echt de gelegenheid om eens een goed gesprek over schoonmaakmiddelen te beginnen.


Toch stond dit de volgende dag op Facebook: 'Dat jij vannacht uit het niets over Dasty begon, fantastisch!'


Dasty, voluit 'Classic Dasty', is het schoonmaakmiddel van Wibra. En Dasty-gebruikers zijn felle evangelisten die iedereen met een afzuigkap een gifgele fles onder de neus duwen. Dastyanen vormen een hecht genootschap, wisselen oeh's en ah's van herkenning uit en vertellen over hun eerste keer met het middel. Ze praten over wat ze er allemaal mee schoonmaken en of ze de chemische citroengeur wel of niet lekker vinden ruiken (vaak niet, maar hé: wie worstelt, komt boven).


Hoe vaak zal er over Dreft zijn gesproken om drie uur 's nachts, terwijl de laatste slok Cosmopolitan in de keel verdween?


Bert Ebus (45) uit Venlo, motorliefhebber met de bijnaam Ozze, herkent het bondgenootschap der Dasty-fans. Hij koopt de ontvetter al tien jaar bij Wibra. Ooit schafte hij twee dozijn in een keer aan. Hij stalde de buit uit op zijn Yamaha en liet zich trots fotograferen door een motorvriendin. Zij plaatste de foto's vervolgens op haar blog - grapje.


Onder de fans zijn opvallend veel motorrijders. Ze raden elkaar het spul aan op de tientallen drukbezochte biker-fora op internet. Als motorrijders een ontvetter voor de velgen zoeken, schrijft Ebus meteen dat ze naar Wibra moeten. 'Er zijn middelen die specifiek gemaakt zijn voor de motor', zegt hij. 'Maar die zijn duurder en slechter.'


Tien jaar geleden reed hij een Yamaha Fazer, een motor met kettingaandrijving. Tijdens het rijden kwam het vet van de ketting op zijn velgen en achterbrug. Lastig eraf te krijgen, merkte Ebus. Tot een vriendin hem Dasty aanraadde - zij kreeg haar keuken er zo lekker mee schoon. Sindsdien verspreidt hij het evangelie, online en offline.


'Het is goedkoop, werkt goed en komt van Wibra', legt de motorrijder de succesformule uit. Dat laatste is zeker belangrijk. 'Tja, ik bedoel niet dat ik de draak ermee steek, maar: het is een winkel waar ik eerst nooit kwam, je loopt toch niet graag met een tasje van Wibra. En dan blijken ze een enorm goed product te verkopen.'


In het Gelderse Epe, waar het hoofdkantoor van Wibra staat, weten ze dat sommige klanten een drempel over moeten. 'Die mensen denken: Wibra, daar moet ik niet zijn', zegt Ron Wierdsma (59), directeur. 'Vervolgens horen ze over Dasty, gaan een keer kijken en nemen meteen een stukje speelgoed of een schuimblok mee.'


Wibra (afkorting van Wierdsma & Braam) is een familiebedrijf. Een keten - 293 vestigingen in Nederland en België - waar Wierdsma door zijn secretaresse niet CEO wordt genoemd, maar 'heer Wierdsma'. Een man die geen problemen heeft met een interview om 8 uur in de ochtend ('mooi op tijd') en googelen uitspreekt op z'n Epes: 'koekelen'.


De afgelopen jaren zag hij met verrukking hoe Dasty van mond-tot-mond ging, vooral op internet. Vroeger googelde hij eens in de zoveel tijd - hij herinnert zich de foto's van Bert Ebus nog. Tegenwoordig krijgt hij een google-alert als er ergens over Dasty wordt geschreven. Wibra zelf maakt alleen reclame voor de ontvetter in de papieren folder.


Moeiteloos dreunt Wierdsma de statistieken op: het bedrijf verkoopt vier miljoen flessen per jaar. Bij een actie in 2012 ging Dasty in twee weken tijd ruim 400 duizend keer over de toonbank. Een winkel in Den Haag - 'een kleine hoor, 150 vierkante meter' - verkocht zelfs 3.700 flessen. Waar die winkel staat? 'Even aan de secretaresse vragen in welke wijk 'Den Haag 4' ligt'. Even later: 'Oostbroek is dat, Transvaalkwartier.'


Nee, de directeur sluit niet uit dat een deel van die flessen is doorverkocht. Hij is vaker benaderd door mensen die het product wilden verkopen in landen als Marokko. Bert Ebus had naar eigen zeggen ook 'een bloeiende handel' kunnen hebben als hij al zijn motorvrienden die geen Wibra in de buurt hebben, had voorzien.


Wierdsma haalde Dasty zelf naar Wibra. In 1993 was hij in Italië om textiel en kleding in te kopen. Het agentschap dat voor hem bemiddelde, een Nederlands echtpaar woonachtig in Italië, had de ontvetter op een beurs ontdekt. De eigenaar van de fabriek bezocht hem met een proefflesje en demonstreerde aan het bureau hoe hij een vette plaat schoon kreeg.


Het was een waagstuk voor de keten: de fles van 750 milliliter zou 3,79 gulden moeten gaan kosten, vrij duur voor de klanten van Wibra. Toch besloot Wierdsma het te doen, want: 'soms moet je op je gevoel af gaan, hè'. Hij bedong dat hij het product als enige in de Benelux mag aanbieden.


De verkoop ging aanvankelijk langzaam; pas tegen de eeuwwisseling werd de miljoenste fles verkocht. Met alleen mond-tot-mondreclame was het misschien blijven kabbelen. De vlucht van Dasty lijkt te zijn samengevallen met de vlucht van internet.


Op Huishoudplaza.nl raadden forumleden elkaar in 2004 al de ontvetter aan. In 2007 opende een lezeres op het VIVA-forum het topic 'De Dasty Fanclub'. 'Ik ben nog maar een beginnende gebruiker', schrijft ze, 'maar ik meen dat het middel mij van moeilijke schoonmaakkarweitjes gaat verlichten.' Een ander forumlid: 'Ik ben blij dat het jouw leven ook zo veranderd heeft.' Het FokForum heeft eveneens een fantopic, 'waar zij die van Dasty houden tezamen komen'.


Remco Janssen (35) kwam in aanraking met Dasty door zijn vrouw - die het weer van een forum had. Sindsdien is de pr-adviseur veelgebruiker én discipel. Hij schreef er blogs over en maakte een filmpje waarin hij de badkamer schoonmaakt met het middel - en nee, hij heeft geen banden met Wibra. Er wordt veel naar de ontvetter gezocht op internet: jarenlang was 80 procent van het verkeer op zijn blog afkomstig van mensen die 'Dasty' hadden gegoogled. Ook hij werd benaderd door bedrijven die het middel naar het buitenland wilden importeren.


'Dasty wordt aangeprezen als een soort TelSell-product,' zegt Janssen. 'Alleen niet door een slechte presentator, maar door echte gebruikers.' De reden dat zij zo te koop lopen met het middel, volgens hem? 'Mensen hebben steeds meer door dat A-merken niet per se beter zijn. Ze zijn alleen duurder omdat er reclame moet worden gemaakt. Dasty werkt goed en is goedkoop, daar houden mensen van.'


'Ja, hier spreekt de marketinggoeroe Janssen', vervolgt hij. 'Dasty is wat wij tegenwoordig een lifehack noemen: een simpele oplossing voor een complex probleem. Misschien waren er eerst een hogedrukspuit, rare poetslappen en dure middelen nodig om iets schoon te krijgen. Dasty is goedkoop en simpel.'


Naast de prijs en kwaliteit lijkt er ook nog een psychologische component mee te spelen, zoals de motorrijder Ebus al opmerkte. Geanimeerd praten over Dasty betekent ook: ik heb de puberale schaamte die ik voelde als mijn moeder een theedoek kocht bij Wibra van me afgeworpen. 'Wat ben ik toch lekker gewoon, hè', zeg je eigenlijk als je om drie uur 's nachts een gesprek over een goedkoop schoonmaakmiddel begint.


'En doe nog maar een Cosmopolitan ja, lekker.'


HOE VEILIG IS DASTY?

Dasty werkt geweldig, zeggen de gebruikers. Betekent dat ook dat het middel agressief en milieuonvriendelijk is? De ontvetter heeft het uiterlijk tegen. Waar A-merken zich uitputten zo groen en zo zacht mogelijk over te komen ('Lentefris', afwasmiddel met Olaz) lijkt het gifgele Dasty gemaakt in de kerncentrale van Mr. Burns van The Simpsons. Ger Koper, universitair hoofddocent Chemical Engineering aan de Technische Universiteit Delft, keek voor de Volkskrant naar de veiligheidsinformatie van Dasty: 'Het is een stevig goedje dat redelijk basisch is en enigszins corrosief. Incidenteel huidcontact lijkt me - tenzij je extra gevoelig bent - niet bezwaarlijk. Bij veelvuldiger gebruik zou ik aanraden huishoudhandschoenen te dragen. Het kan wat irriteren, maar niet bovenmatiger dan andere reinigingsmiddelen.' Milieuonvriendelijk? 'Zeker', zegt Koper. Maar: 'Ik vermoed dat er niets bijzonders in dit middel zit. In allerlei andere middelen, zoals shampoo, zitten vergelijkbare stoffen.'




Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.