Zo groen als in dit regeerakkoord was de VVD nog nooit

Ariejan Korteweg in Rotterdam

De milieuactivisten van de VVD kunnen tevreden zijn.

Meer Uber, lieve mensen, dat betekent meer groen in de stad, meer leefruimte voor iedereen; grachten worden weer open gegraven, de luchtkwaliteit verbetert. Want Uber, dat is auto's delen, vervoersketens schakelen, beter aansluiten op het openbaar vervoer. Ubertopman Thijs Emondts legt het uit, met plaatjes van trajecten die naadloos op elkaar passen waardoor verkeersstromen slinken.

Zelf had ik Uber altijd gezien als iets van handige jongens uit Silicon Valley, die de zakken vullen over de rug van autobezitters met te hoge lasten. Dat zit anders: Uber is goed voor de planeet.

Die kennis doe ik op bij de studiedag Maak duurzaamheid liberaler! in Blue City 010. Wat ooit zwembad Tropicana was, bekend van wilde feesten met profvoetballers, is nu een verzamelgebouw voor duurzame netwerkstart-ups. Het zwemwater is weg, het uitzicht op de Maas gebleven.

Bij de ingang scheiden vandaag de geesten: trap op voor GroenLinks, linksaf voor de VVD. En grappig, van veel bezoekers is het moeilijk te raden voor wie ze komen. Bij deze VVD'ers horen de ideeën die ook bij GroenLinks kunnen langskomen: deel je bladblazer met je buren, trek een dikke trui aan, eet geen vlees.

De bijeenkomst, georganiseerd door Liberaal Groen en de JOVD, werpt een verhelderend licht op het regeerakkoord. Ooit, in 2008, schreef Mark Rutte het Pamflet van een optimist. Het ging over 'een positieve Groen Rechtse wind' die over ons land moest gaan waaien. Een episode waaraan hij niet graag wordt herinnerd.

Dilemma bij de ingang

Die groene Mark Rutte was tien jaar in winterslaap. Zelfs Diederik Samsom wist hem niet wakker te kussen. De wanhoop daarover kon je overal in Blue City beluisteren. De top van de partij heeft er tien jaar niks aan gedaan, zegt VVD-klimaatkonijn Ed Nijpels, hoofdbewaker van het Energieakkoord. 'We hebben dat onderwerp laten kapen.'

Eric Wetzels, waarnemend partijvoorzitter, trekt het nog breder: 'We hebben de interne discussie verzaakt. Er is een cultuuromslag nodig.' Dat moet met netwerken gebeuren. Van die netwerken is Liberaal Groen het oudst en het grootst. Wat niet wil zeggen dat hun geluid ver reikte. Een poging via het congres het verkiezingsprogramma te vergroenen, liep op niks uit. Geen enkel Kamerlid nam de moeite naar Blue City te komen, laat staan de partijtop.

Maakt niet uit, Liberaal Groen zoemt van de ambitie. Onder leiding van Joris van Greenpeace worden affiches bedacht voor de gemeenteraadsverkiezingen: 'De vervuiler betaalt, de vergroener verdient. Heel Normaal.' Of, vondst van Christianne van der Wal, bestuurskandidaat voor het voorzitterschap: 'Gasloos wonen in Waterfront. Dat geeft je energie. Heel Normaal.'

VVD-klimaatkonijn Ed Nijpels

In een andere werkgroep waarschuwt Nijpels zijn gehoor - veelal lokale bestuurders - dat er nog achtduizend dagen resten tot 2050. Wat betekent dat er dagelijks duizend gebouwen energieneutraal moeten worden gemaakt. Werk aan de winkel.

Kijk, zoiets hoort een VVD'er graag. Want liberaal klimaatbeleid is innoveren: slimme dingen uitvinden die energiezuinig zijn en uitstoot beperken. Heel anders dan die lui van hierboven, wordt naar GroenLinks gewezen. Die willen meer regels, en de mensen laten betalen. Nijpels wordt niet moe het te zeggen: 'Innovatie komt niet als manna uit de hemel. De overheid moet belemmeringen wegnemen.' De elektrische fiets kwam er per slot ook zonder overheidsbemoeienis. Een groene liberaal vat samen: niet groen moet je doen, maar groen is poen.

Deze dag is een kantelpunt voor de VVD, voorspelt duurzaamheidsconsultant Jan Paul van Soest: wie duurzaamheid omarmt, kan jonge kiezers binden. Gijs Dröge, voorzitter van Liberaal Groen, hoopt zelfs op een VVD-minister voor Klimaat. Op de vraag wie dat zou moeten worden, blijft hij even stil.

'De rol van de staat is die van aanjager: het stimuleren van een economie gebaseerd op kennis' - Rutte schreef het al in 2008. Hij wilde een 'staat die groot denkt: die visie uitstraalt.' Dat is dezelfde man die onlangs zei visie iets voor de oogarts te vinden.

Eenzelfde draai op klimaatgebied. Een voortrekkersrol heeft geen zin, was voor de verkiezingen de boodschap van de VVD: 'Wij willen geen extra Nederlandse regels (en subsidies) bovenop Europese afspraken.' En moet je nu eens zien. Rutte III wil juist een voorsprong nemen op de ambities van de Europese Unie. Zo groen als in dit regeerakkoord was de VVD nog nooit.

Niets zo veranderlijk als Rutte. Dank zij de coalitiepartners - en toch ook Liberaal Groen - is klimaatbeleid neergedaald in de VVD. Als Ubergroen.

Christianne van der Wal (midden) en Marja Ruigrok bedenken slogans met Joris van Greenpeace
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.