Zo gek is de roep om een superhit ook weer niet

Dinsdag publiceerde cultuurwetenschapper Thimon de Jong een opiniestuk in de NRC waarin hij zich afvroeg: 'Wo sind den die Superhits? Wo sind sie geblieben?' Erboven stond: 'De generatie overstijgende muzieknummers waren symbool voor een tijdperk. Maar ze zijn er niet meer door al het geremix. Lees dit en de reacties die er online bij de NRC op binnenkwamen.

Ik moet zeggen, dat de idee erachter me sympathiek voorkwam. Ik heb er al diverse malen ook hier over geschreven: het ontbreekt de popmuziek aan muziek en artiesten die iedereen wat zegt. Maar De Jong trekt de merkwaardige conclusie dat het gebrek aan superhits zoals uit zijn jeugd The Time Of My Life, komt omdat we in een remix cultuur leven. Er wordt geen oorspronkelijke muziek meer gemaakt omdat iedereen maar oude muziek aan het bewerken is in remixen of met mash-ups.

Twee dagen later maakte Otto Wichers (Lucky Fonz III) gehakt van veel nogal curieuze argumenten in De Jongs betoog. Zo stelt hij terecht dat ook 'de grote muzikale vernieuwers van de twintigste eeuw op hun manier ook remixers waren.' Kijk maar naar de Beatles en de Stones die de riffs van Chuck Berry nadeden.

Ook wijst Wichers er op dat het de jongeren nu een worst zal wezen of bepaalde muziek nu wel of niet bij zijn generatie of tijd hoort. Die luistert naar alles, want alles is voorradig (Spotify!) en hij zet de nieuwste dubstep track gewoon na een 'superhit' van Elvis op zijn playlist.

Toch vind ik Wichers moedig. Want hij snijdt wel degelijk iets aan wat mij ook al tijden fascineert, maar waar je bijna niks over kunt beweren zonder voor ouderwets, reactionair of beiden te worden uitgemaakt.

Ik blijf de mening toegedaan dat het de popmuziek ontbreekt aan echte sterren en echt belangwekkende platen die iedereen kent. Kijk naar Pinkpop, zou ik bijna zeggen. Zonder jaren 90 grootheden hadden ze het wel kunnen afschaffen. Terwijl ik dit schrijf is net Yeasayer afgelopen althans op de uitstekende 3Voor12 registratie van het festival. Vond ik erg leuk om naar te luisteren. Mooie en tegelijk spannende wendingen, geen effectbejag maar echt muziekmaken.

Prima clubband, leuk voor een avondje Paradiso, maar ondanks alle superlatieven die de band over zich uitgestort krijgt zie ik ze niet groter worden.

Een andere indie-darling is Vampire Weekend. Studentikoos bandje, nog altijd. Maar bij gebrek aan beter waardig gevonden om vrijdag de hoofdattractie bij Jools Holland te mogen zijn. Al weken lang is het programma zoekende naar iets of iemand die nieuw is en ook echt die uitzendingen kan dragen. Lukte ze weer niet met de volkomen wezenloos ogende band uit Brooklyn.

Wie deze mening is toegedaan wordt onmiddellijk verweten deel uit te maken van de 'vroeger-was-alles-beter-brigade.' Maar daar gaat het niet om. Ik hoor nog steeds geweldige nieuwe platen van The National tot I Am Oak en van Flying Lotus tot The Tallest Man On Earth. Maar geen van hen zie ik ooit zo groot worden als The Prodigy, Rammstein en Green Day, de drie hoofdacts op Pinkpop dit jaar, die tien jaar geleden net zo goed op die plek konden staan.'

Er wordt wel veel goede muziek gemaakt, en zalen als Paradiso lopen veel sneller vol dan 15 jaar geleden nieuwe bands, maar het gaat me om de zalen een paar maatjes groter zijn en de belangrijke festival-trekkers.

Er is veel kritiek op de programmering van Pinkpop die op mij ook overkomt als een hybride van een 90s Now conncept met wat populaire NL-pop.

Maar wat had er dan moeten staan? Radiohead? Ook een stel oudgedienden.

Op de constatering dat er geen grote namen meer bij komen wordt altijd gezegd: nou en?

Nee, het is ook niet erg als je popinteresse niet veel verder gaat dan wat de 3voor12 luisterpaal, Pitchfork en de bovenzaal van Paradiso te bieden heeft. Hartstikke leuk al die niches, maar je zou er maar een festival mee moeten vullen.

Over tien jaar zal Pinkpop, als de trend zich doorzet, net als Lowlands geen 3 maar tien kleinere podia moeten bouwen. Niemand die dan nog 50 000 mensen weet te boeien. Zelfs John Mayer niet.

Is dat erg? Nee, maar het mag wel geconstateerd worden. Er is echt iets heel erg veranderd in de beleving van de muziekconsument EN de muzikant.

De muziekindustrie zal met andere problemen dan het downloaden te maken krijgen. Zoals wie gaat de stadions en arena's vullen?

Problemen waar in Nederland Mojo mee te maken gaat krijgen, waar ze zich snel aan het bekwamen zijn in het boeken van stand-up comedy acts, aan popmuziek valt binnenkort niet genoeg meer te verdienen.

Ik moet ook wel eens denken aan de dj's die 's nachts op de camping van Pinkpop draaien. Heb ik zelf ook mogen doen. Er waren volop leuke 'alternative' hits die iedereen kende. Ook daar ontbreekt het aan: de nieuwe Jump Around, Born Slippy, Killing In The Name, Song 2, Wonderwall etc. Heb ik iets gemist? Ik kan me hooguit Sex On Fire van Kings Of Leon voorstellen.

Op welke hedendaagse hits stonden de afgelopen nachten duizenden mensen te springen? Dat zou ik graag willen weten.

En met mij Thimon de Jong.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden