Zo blikken (oud-)collega's terug op vijf jaar Dijsselbloem

'Direct, efficiënt, deskundig. Briljant maar soms bot'

Jeroen Dijsselbloem wordt als Eurogroepvoorzitter opgevolgd door de Portugees Mário Centeno, werd maandag bekend. Wat staat hem te wachten? En hoe blikken (oud-)collega's terug op vijf jaar Dijsselbloem?

Jeroen Dijsselbloem wordt als Eurogroepvoorzitter opgevolgd door de Portugees Mário Centeno. Foto anp

Wat was de belangrijkste bijdrage van Dijsselbloem aan de euro en de eurozone?

Wolfgang Schäuble, Duitse oud-minister van Financiën

'Hij heeft onder zeer moeilijke omstandigheden bijgedragen aan een stabiele eurozone en een sterke euro. De meningen waren verdeeld, het was zeer complex. Dat de euro en de eurozone er nu zo veel beter voor staan, dat de economische groei weer teug is, is zeker ook aan Dijsselbloem toe te schrijven. Zijn rol daarin is groot geweest.'

Pierre Moscovici, Europees Commissaris (financiële zaken)

'Onder Jeroens voorzitterschap heeft de Eurogroep zich ontwikkeld tot het belangrijkste economische beleidsorgaan van de eurozone. Jeroen heeft deze verandering zeer efficiënt geleid. Hij is een zeer sterke voorzitter geweest.'

Euclides Tsakalotos, Griekse minister van Financiën

'Dat hij een eerlijke bemiddelaar was, niet in de laatste plaats voor Griekenland. Daarnaast deinsde hij er niet voor terug het economische en financiële bouwwerk van de eurozone te hervormen.'

Luis de Guindos, Spaanse minister van Financiën

'Het zijn zeer moeilijke tijden geweest waarin we de structuur en het functioneren van de eurozone fundamenteel hebben veranderd. De eurozone is nu sterker en veerkrachtiger en Dijsselbloem heeft dat als voorzitter ondersteund.'

Johan Van Overtveldt, Belgische minister van Financiën

'De Griekse crisis was en is een zware beproeving voor de eurozone. Dijsselbloem is er in geslaagd tot compromissen te komen zonder het wezenlijke van de monetaire unie te verloochenen. Hij combineerde tactisch diplomatiek inzicht met grote vasthoudendheid.'

Wolfgang Schäuble, Duitse oud-minister van Financiën. Foto epa

Als u afgelopen vijf jaar Eurogroepvoorzitter was geweest, wat had u anders gedaan?

Wolfgang Schäuble

'Ik heb een zeker copyright op Dijsselbloem. Het was destijds mijn idee om hem naar voren te schuiven als voorzitter. Het leek mij niet handig en haalbaar als een Duits minister de Eurogroep zou leiden. Natuurlijk hadden we meningsverschillen, maar de samenwerking was uitstekend.'

Pierre Moscovici

'Jeroen heeft belangrijke stappen gezet naar een transparantere werkwijze van de Eurogroep. Ik denk echter dat we verder hadden kunnen gaan, vooral door in overleg met het Europees Parlement meer verantwoording af te leggen. Onze opvattingen over het Griekse begrotingsbeleid verschilden, maar we slaagden er altijd in een compromis te bereiken.'

Euclides Tsakalotos

'We verschillen in stijl maar ook van mening. Ik wilde veel meer aandacht voor de sociale en economische gevolgen van de hervormingen, de toenemende ongelijkheid en uitsluiting. De sociale kwestie is een tijdbom die de cohesie in de eurozone bedreigt. Of ik een betere Eurogroepvoorzitter was geweest, blijft natuurlijk te bezien.'

Luis de Guindos

'Ik was kandidaat voor het voorzitterschap toen Dijsselbloem werd herkozen (2015). Natuurlijk had ik andere voorstellen voor de Eurogroep. Volgens mij werkt de monetaire unie alleen als de eurolanden verder integreren, al moeten tegelijkertijd de financiële risico's daarvan verminderen. Dijsselbloem won echter en ik heb hem hartelijk gefeliciteerd. Per slot van rekening willen we allemaal dat de eurozone de burger stabiliteit en welvaart brengt.'

Johan Van Overtveldt

'Qua vorm en vergaderstijl verschillen Belgen en Nederlanders weleens. Maar inhoudelijk zou ik het niet anders aangepakt hebben.'

Luis de Guindos, Spaanse minister van Financiën Foto epa

Luisterde Dijsselbloem te veel naar de Duitse minister Schäuble?

Wolfgang Schäuble

'Hij kan natuurlijk niets beters doen dan naar mij luisteren, dat kan nooit te veel zijn. Serieus: het gaat steeds om argumenten, als die van mij beter waren dan van de andere collega's, luisterde hij naar mij.'

Pierre Moscovici

'Schäuble had een unieke positie in de Eurogroep, door zijn persoon en het economisch gewicht van Duitsland. Het is normaal dat Dijsselbloem hem als voorzitter veel aandacht gaf. Maar hij was ook kortaf als hij vond dat Schäuble onredelijk was.'

Euclides Tsakalotos

'Misschien, maar Schäuble was vele jaren dominant aanwezig in de Eurogroep.'

Luis de Guindos

Als voorzitter luisterde hij naar ons allemaal. Schäuble was de langstzittende in de Eurogroep, dus natuurlijk besteedden we aandacht aan wat hij te zeggen had.'

Johan Van Overtveldt

'Het in acht nemen van de Duitse bekommernissen is onvermijdelijk, gegeven het economische en politieke gewicht van Duitsland. Dijsselbloem is daar correct en evenwichtig mee omgegaan. Ik herinner me ook situaties waarin hij tegen de visie van Schäuble inging.'

Johan Van Overtveldt, Belgische minister van Financiën. Foto belga

Kon u merken dat hij ook de Nederlandse minister van Financiën was?

Wolfgang Schäuble

'Dijsselbloem hield die rollen strikt gescheiden. Hij misbruikte zijn voorzittersrol nooit om het Nederlands belang door te duwen. Vergeet niet dat er naast Dijsselbloem een andere Nederlander in de zaal zat.'

Pierre Moscovici

'Dat was geen geheim.'

Euclides Tsakalotos

'Ja en nee. Hij is typisch Nederlands en tegelijk een erg Europees politicus.'

Luis de Guindos

'Nee, eerlijk is eerlijk: hij handelde totaal onafhankelijk.'

Johan Van Overtveldt

'In de Eurogroep vervulde hij zijn rol van neutrale voorzitter bijna perfect.'

Euclides Tsakalotos, Griekse minister van Financiën. Foto reuters

Wat is de stijl van Dijsselbloem?

Wolfgang Schäuble

'Zeer competent, uiterst goed geïnformeerd en besluitgericht. Ook in moeilijke omstandigheden als Duitsland iets anders wilde dan de rest. Hij handelt met energie, soms ongeduldig en streng. Maar hij had ook van iedereen het meeste geduld met Varoufakis (vorige Griekse minister van Financiën, red.). Wij hadden allemaal allang genoeg van die man maar Dijsselbloem bleef praten.'

Pierre Moscovici

'Direct, efficiënt, deskundig. Briljant maar soms bot.'

Euclides Tsakalotos

'Hard maar altijd op zoek naar een compromis als dat politiek haalbaar was.'

Luis de Guindos

'Gedisciplineerd, harde werker, bot, vasthoudend. En met een goed gevoel voor humor.'

Johan Van Overtveldt

'Nederlands-vlot, dus een beetje hoekig. Principieel. Altijd bereid tot dialoog, maar moeilijk van zijn standpunt te brengen eens hij overtuigd is.'

Pierre Moscovici, Europees Commissaris (financiële zaken). Foto reuters

Welke kwaliteit van Dijsselbloem moet zijn opvolger zeker hebben?

Wolfgang Schäuble

'Zijn opvolger doet er goed aan veel van Jeroen over te nemen. Vooral zijn compromisbereidheid en heldere lijn.'

Pierre Moscovici

'Zijn vermogen discussies naar een bruikbare conclusie te leiden. Dat vergt goede relaties met de Commissie en geduld, aandacht en begrip voor de nationale beperkingen van elke minister.'

Euclides Tsakalotos

'Geduld, besluitvaardigheid en moed. De komende hervorming van de eurozone is echt een enorme uitdaging.'

Luis de Guindos

'Ik hoop dat hij net zo toegewijd is als Dijsselbloem.'

Johan Van Overtveldt

'Dialoog aangaan, standpunten bij elkaar brengen, maar de kritische ondergrens voor de monetaire unie bewaken.'

Meer over