ZKH, toon uw kruis en poch met uw stempels

Wie met een dubbele voornaam wordt geboren, eindigt als een afkorting. Hebben ouders zo hun best gedaan op een klinkende aaneenschakeling van lettergrepen en wat blijft er van over? Twee gewichtige hoofdletters.

'Van prins tot koning', zo luidt de ondertitel van de biografie die Jan Hoedeman en Remco Meijer over Willem-Alexander hebben geschreven. Op het omslag zie hem trots poseren bij een sluis. Tiptop in het pak. W.A., de t.d. van het water.


De biografie Willem IV eindigt met het gedoe rond een tweede huisje in Mozambique. Daarna volgde nog het gedoe rond een tweede huisje in Argentinië. En nu is er gedoe rond twee bouwvallen in de Wassenaarse achtertuin. Deze week laaide de discussie weer op over de zogenoemde wederopbouwboerderijen.


W.A. wil helemaal niet wederopbouwen, W.A. wil slopen. Helaas voor hem staan wettelijke procedures dat vooralsnog in de weg. Nu heeft iedereen weleens een dakkapelakkefietje met de gemeente bij de hand gehad, maar bij W.A. ligt alles onder een vergrootglas. Wederopbouw verdraagt zich ook slecht met een afkorting die ooit stond voor de knokploegen van de NSB.


Op zijn weg van prins tot koning verkeert Willem-Alexander in een vervelende fase. Al zijn handelingen staan in het licht van de naderende verantwoordelijkheid. Toen hij nog het onbezorgde koningskind was, kon alles en mocht veel.


Ruim twintig jaar geleden reed de aanstaande watermanager onder verdachte omstandigheden met zijn auto een Leidse sloot in. De kroonprins was corpsstudent, ik de dienstdoend stadsverslaggever van de lokale krant. Aan de zaak werd door ons summier aandacht besteed, achteraf gezien bijna onvoorstelbaar.


Maar privé was toen nog privé en geen roddeltijdschrift. Het koningshuis, nu een soort regeerakkoord met gedoogsteun van de onderdanen, stond nog fier overeind. En de kroonprins heette Alex.


Twee decennia later zit ik in een riante bungalow in Leeuwarden met uitzicht op het Van Harinxmakanaal. Nu stroomt het water nog, ooit zal het weer stollen. Daarbuiten regeert Dr Bibber, binnen doet George Schweigmann dat.


Schweigmann is de ongekroonde koning van de Elfstedentocht. Sinds 1942 heeft hij alle Tochten der Tochten geschaatst. Hij was er dus ook bij in 1986 toen prins Alex, alias W.A. van Buren, tot het deelnemersveld behoorde. Daarover praten wij deze middag.


De sportcanon is de achterliggende reden van dit bezoek. Bij het samenstellen daarvan was de commissie van deskundigen het er meteen over eens dat de Elfstedentocht niet kon ontbreken. De vraag was hoe. Pact van Dokkum? Hel van '63? Het antwoord luidde: Willem-Alexander. Blauw bloed in een sportieve mythe, treffender kon het niet.


Het leek een uitgelezen aanleiding om de hoofdpersoon daarover zelf aan het woord te laten. Moest toch leuk zijn voor W.A., om terug te blikken op de tijd dat hij nog Alex was. Bovendien verscheen rond die tijd ook een dubieus artikel in Privé over zijn deelname aan de tocht van 1986.


Op gezag van een schaatsende republikein beweerde het tijdschrift dat kroonprins Alex halverwege de tocht op het ijs werd gezet en bij Bartlehiem stiekem rechtdoor was gegaan, dus rechtstreeks naar Leeuwarden. Op last van de Rijksvoorlichtingsdienst ging Privé snel over tot rectificatie. Maar de twijfel was gezaaid en wie kon het verhaal beter ontzenuwen dan W.A. zelf?


Om de kroonprins te interviewen moet een journalist op de knieën bij dezelfde RVD. Eerst moest het belang van de sportcanon worden aangetoond en dat was nog de eenvoudigste hindernis. Talloze mails en herinneringen aan mails gingen daarna de deur uit. De ontvangst leek welwillend, maar het eind van het liedje was één zin: de kroonprins heeft geen interesse.


Geen interesse! Godbetert.


Daarom zit ik nu bij George Schweigmann die hem destijds als verenigingsbestuurder naar de starlijst loodste. Daarom zat ik daarvoor bij Henk Kroes, de ijsmeester van toen, en is er nog een heel lijstje van mogelijke getuigen af te werken. Terwijl het zo eenvoudig kan zijn.


ZKH, spreek! Toon uw kruis, poch met uw stempelkaart.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden