Klopt dit wel?

Zitten tandenborstels echt vol poepresten?

Berichten verspreiden zich dankzij internet vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. De Volkskrant gaat op zoek naar hele en halve onwaarheden en probeert de zin van de onzin te scheiden.

Poetsen we echt onze tanden met de poepresten van een huisgenoot? Beeld thinkstock

Om de haverklap duikt het ergens op: een onsmakelijk bericht dat alles en iedereen werkelijk ónder de poepresten zit. De afgelopen jaren is al 'uit onderzoek' gebleken dat onder andere telefoons, handtassen, bankbiljetten, kleding, waterflesjes en zelfs baarden qua hygiëne nauwelijks onderdoen voor de binnenkant van een openbaar toilet.

Vorige week waren de tandenborstels weer eens aan de beurt: 'Onderzoek wijst uit: tandenborstels zitten vol poep', wist treinkrant Metro zijn lezers te informeren. En om het nog onsmakelijker te maken: bij een gedeelde badkamer waren in 80 procent van de gevallen de poepdeeltjes niet eens afkomstig uit het achterwerk van de tandenborsteleigenaar. Dat klinkt eigenlijk te vies om waar te zijn. Poetsen we echt onze tanden met de poepresten van een huisgenoot?

Bent u een bericht tegengekomen waarvan u denkt: klopt dit wel? Mail naar kloptditwel@volkskrant.nl.

Studentenhuizen

De schokkende onthulling dat tandenborstels een broedplaats voor poepbacteriën zouden zijn, is niet bepaald nieuw, maar toch elke keer weer aanleiding voor een nieuwsbericht. Dit keer is de bron een Amerikaans onderzoek van de Quinnipiac University in Hamden, Connecticut, gepresenteerd op de jaarlijkse conferentie van de American Society for Microbiology (ASM) in New Orleans. Voor het onderzoek werden tandenborstels verzameld uit badkamers van studentenhuizen die gemiddeld door 9,4 personen werden gedeeld. Op 54,85 procent van de borstels werden fecale bacteriën aangetroffen, en in 80 procent van de gevallen bleken deze afkomstig van iemand anders.

Tandenborstels uit studentenbadkamers dus - niet bepaald een bastion van hygiëne -, waar ook nog eens gemiddeld bijna tien personen allerhande poets- en poepactiviteiten uitvoeren. Bovendien is dat gemiddelde niet verder uitgesplitst naar het aantal huisgenoten, lichtte de aan het onderzoek verbonden masterstudent Lauren Aber op de ASM-conferentie toe. Sommige badkamers hadden twee of drie gebruikers, terwijl andere er veel meer hadden. Of het precieze aantal gebruikers nog van invloed was op de hoeveelheid vreemde poepbacteriën kon ze dus niet zeggen, maar het is aannemelijk dat hoe meer huisgenoten, hoe groter de kans dat een vreemd poepdeeltje de weg naar de tandenborstelbeker vindt.

Naast de weinig representatieve steekproef rammelt er nog meer aan dit onderzoek, dat overigens nog nergens gepubliceerd is. Zo wordt geconcludeerd dat de meeste reinigingsmethoden geen poepvrije tandenborstel kunnen garanderen: zo bevatten 100 procent van de tandenborstels die regelmatig met mondwater werden gespoeld nog steeds fecale bacteriën. Maar die 100 procent bestaat uit welgeteld twee tandenborstels.

Ook was er geen controlegroep en wordt het niet duidelijk of de wc's in de badkamer een deksel hadden, hoe lang de tandenborstels al in gebruik waren, wat voor hygiënische gewoonten de studenten er verder op nahielden en, misschien wel het belangrijkste: hoeveel tandenborstels er überhaupt zijn onderzocht.

Virussen en parasieten

En hoe gevaarlijk zijn die fecale bacteriën precies, aangezien ze bijna overal schijnen te zitten? De Telegraaf citeert Aber: 'Uitwerpselen van vreemden bevatten bacteriën, virussen en parasieten die afwijken van jouw normale flora. Dit kan diarree, huiduitslag, ooronstekingen of andere ongemakken veroorzaken.'

'De kans daarop is niet heel groot', zegt microbioloog Bastiaan Krom, als docent verbonden aan het Academisch Centrum Tandheelkunde in Amsterdam (ACTA). 'De meeste mensen zullen er niet ziek van worden, wij leven in balans met onze bacteriën.' Het onderzoek rept bovendien van 'potentieel pathogene organismen', dat wil zeggen, mógelijk ziekmakende bacteriën, zonder te vermelden in welke hoeveelheden deze op de tandenborstels werden aangetroffen. Krom: 'De dosis is wel van belang bij het veroorzaken van ziekte. Van een laag aantal hoog-virulente bacteriën hoef je nog steeds niet ziek te worden.'

Fecale bacteriën, benadrukt Krom ook nog, zijn niet hetzelfde als 'poepresten'. Dat wij tweemaal daags ons gebit zouden borstelen met resten van uitwerpselen, misschien wel die van een huisgenoot, is eerder gebaseerd op overenthousiaste koppenmakers dan op gedegen wetenschappelijk onderzoek.

MythBusters

De MythBusters van Discovery Channel deden trouwens eerder al een experiment waarbij 24 tandenborstels een maand lang in een badkamer met wc werden gezet. Inderdaad werden na afloop microscopische sporen van darmbacteriën (wat dus niet per se hetzelfde is als 'poepresten') aangetroffen, óók op de twee 'controleborstels' die in de keuken waren bewaard, ver van de wc.

De concentratie was bij lange na niet hoog genoeg om een gevaar voor de gezondheid te vormen. Conclusie van MythBusters: fecale bacteriën maken - een grotendeels onschuldig - deel uit van het dagelijks leven. Wen er dus maar aan. En neem 'poep'-nieuws voortaan met een flinke schep potpourri.

Oordeel:

Beeld ..
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden