Zit aan private equity ook enig idealisme?

In de tijd dat private equity barbarij was, verdiende Romney groot geld met het saneren en strippen van bedrijven.

Het overnamegevecht rond het voedingsmiddelenbedrijf RJR Nabisco eind 1989 staat symbool voor een van de ergste excessen van het kapitalisme: het voor eigen gewin strippen, saneren en in delen verpatsen van grote conglomeraten.


In 1993 werd een onthullende film vol intrige over deze affaire gemaakt met de titel Barbaren aan de poort. Nabisco-bestuursvoorzitter F. Ross Johnson en de eigenaren van het opkoopbedrijf KRR Henry Kravis en George Roberts bestrijden elkaar op cynische wijze met miljarden aan geleend geld waardoor de ondergang van het roemrijke bedrijf onvermijdelijk werd.


Toen werden deze figuren nog corporate raiders (bedrijfsovervallers) genoemd en hun werkwijze leveraged buy-out (uitkoop met geleend geld). Naast KKR was in die tijd al een ander groot opkoopfonds actief: het in 1984 opgerichte Bain Capital. Topman was toentertijd de jonge Harvard-econoom Mitt Romney, de man die nu president van de VS wil worden.


Romney werkte vijftien jaar voor Bain en deed 77 overnames. Daarbij gingen zeventien bedrijven ten onder. Een daarvan was bijvoorbeeld een hoogovenbedrijf in Kansas City. Romney verdiende aan de overname 2,5 miljoen dollar (1,9 miljoen euro). Maar het bedrijf ging dicht met een verlies van 750 banen.


'De creatieve vernietiging van de middenklasse', zo werden deze overnames genoemd. Toen Romney in 1999 Bain inruilde voor een baantje bij de organisator van de Olympische Winterspelen, poetsten de raiders hun imago op. Ze noemden zichzelf eufemistisch private-equityfondsen (beleggers in niet-beursgenoteerde aandelen) en pretendeerden nu ook enig idealisme te hebben. Ze bleven hetzelfde doen - het opkopen van ondergewaardeerde bedrijven met het doel die met winst weer af te stoten - maar zouden de kip niet meer kaalplukken.


KKR hoort nu samen met Bain Capital tot de toptien van grootste private-equityfondsen in de wereld, samen met Apax, Carlyle Group, Blackstone en CVC. Uit een deze week gepubliceerd onderzoek van de Universiteit Maastricht en Yale blijkt dat de beheerders van private-equityfondsen tussen 2001 en 2010 hun aandeelhouders met een fooi afscheepten en zelf 70 procent van de behaalde winst incasseerden via fees en provisies. De drie oprichters van Carlyle verdienden alleen al in 2011 135 miljoen dollar per persoon.


Misschien heeft Romney zich als kandidaat opgeworpen met het doel de VS tot aan het Oval Office toe van zijn eigendommen te strippen, zodat de schuld kan worden verlaagd. Als het met de gebruikelijke barbarij gebeurt, zal het weinig banen opleveren maar Romneys eigen zakken goed vullen.


Reageren? p.dewaard@Volkskrant.NL


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden