Zintuigen optuigen

Herinnert u zich De man van 6 miljoen nog? Dit was de populaire serie over de astronaut Steve ‘Lee Majors’ Austin die tijdens een lancering verongelukte en letterlijk als brokkenpiloot leek te eindigen....

Deze week organiseerde Studium Generale van de Universiteit Utrecht, samen met de studenten van de studierichting Cognitieve Kunstmatige Intelligentie een symposium met de titel Upgrading your senses en uiteraard kwam daar de man van 6 miljoen ter sprake. De centrale vraag was of ons brein nog beter kan functioneren als we de grijze massa extra zintuiglijke informatie aanreiken. We hebben het dan niet over een bril, lenzen of een gehoorapparaat, maar over technologische hulpmiddelen die worden aangebracht op en zelfs in het lichaam. Een voorbeeld van het eerste is een trilvest dat wordt ontwikkeld door TNO. Door trillingen op bepaalde plekken van de rug, krijgen piloten informatie over acties die buiten hun directe gezichtsveld plaatsvinden, zoals een van achteren naderend vijandig vliegtuig.

De aandacht ging die dag vooral uit naar de lezing van Kevin Warwick. Deze hoogleraar Cybernetica van de Universiteit van Reading is wereldberoemd geworden omdat hij onderhuids een chip liet inbrengen. Op die chip zat een zender waardoor zijn omgeving allerlei dingen voor hem ging regelen. Zo gingen deuren letterlijk voor hem, en alleen voor hem, open als hij in de buurt kwam en verwelkomde zijn computer hem ’s ochtends met een zwoel Good morning, professor, how are you today? Deze techniek heeft hij zo ver uitgebreid dat het zelfs mogelijk is om acties en intenties van een ander persoon te voelen, mits die ook zo’n chip draagt. Vooralsnog is die andere persoon zijn vrouw, maar in de toekomst kan dat in principe iedereen zijn.

Hoewel deze week weer eens bleek dat sommige politici denken dat enkel zij iets fatsoenlijks over de ethische kanten van onderzoek kunnen zeggen, werd er uitgebreid gediscussieerd over de wenselijkheid en implicaties van deze ontwikkelingen. Immers, als alles zo door gaat, dan zullen er in de toekomst geavanceerde mensen rondlopen die via chips hun lichaamsfuncties laten controleren en waarvan de chip zonodig 112 zal bellen. Dit laatste is onschuldig, maar er zullen ook mensen zijn die via hun gedachten met elkaar communiceren en daarmee een grote voorsprong krijgen op mensen die het moeten, of willen, doen met enkel de klassieke zintuigen. En juist dat zal vast voor problemen zorgen. Een deel van onze medemensen heeft al problemen met het inbrengen van een beetje vaccinatievloeistof ter voorkoming van ziekten. Als ik vice-premier Rouvoet bekijk, dan zijn ze nog wel bereid om een bril als kunstmatig hulpstuk te accepteren, maar of een implantaat naar binnen mag, waag ik te betwijfelen.

Misschien zal het allemaal niet zo’n vaart lopen, maar of het sciencefiction blijft, valt te betwisten. De eerste psychologische stappen zijn al gezet en dan is het een kwestie van tijd en onderzoek. Zo zijn er in Nederland al plaatsen waar je een chip kunt laten injecteren waarmee je betalingen kunt doen, en onderzoek toont aan dat de jeugd dit ziet als een goed alternatief voor al die bankpasjes. Het lijkt me dat je wel goed moet nadenken over het lichaamsdeel waarin je zo’n creditcardchip laat aanbrengen. In je been kan gevaarlijk zijn want als een dief met je chip aan de haal wil, krijgt het gezegde ‘iemand een poot uitrukken’ een wel heel onverwachte dimensie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden