Zinloos en poëtisch werk

Hij was de rustige, flegmatieke en bedacht-zame helft van het Zwitserse kunstenaarsduo Fischli/Weiss. Hun handelsmerk is de combinatie van het alledaagse en het absurde, met als bekendste werk de video 'Der Lauf der Dinge'. David Weiss overleed eind vorige week.

'Kijk, voel eens hoe licht ze zijn!', zei Peter Fischli enthousiast tijdens een interview in 2003, en zette een paar kinderlaarsjes op mijn hand. Ze leken van rubber, maar waren gesneden uit vederlicht, keihard polyurethaanschuim. 'Voorzichtig', maande David Weiss, 'ze kunnen breken'.

Het bekende kunstenaarsduo Fischli/Weiss uit Zwitserland functioneerde volgens het klassieke recept van de tegenstelling. David Weiss was de rustige, de flegmatieke, de bedachtzame helft. Afgelopen vrijdag overleed hij thuis in Zürich op 65-jarige leeftijd aan de gevolgen van kanker, waaraan hij sinds september vorig jaar behandeld werd.

David Weiss werd als beeldhouwer opgeleid in Zürich en Basel. Vanaf 1979 werkte hij samen met Peter Fischli. Hun allereerste gezamenlijke werk bestond uit tien kleurenfoto's met scènes waarin de hoofdrol was weggelegd voor diverse soorten worst: de Wurstseries (1979). De combinatie van het alledaagse en het absurde zou hun handelsmerk worden en blijven.

Pretentieloos, lijkt het. Maar in 1987 maakte het duo de best verkochte (en vaak geparodieerde) kunstvideo aller tijden: Der Lauf der Dinge (The way things go). Na een jaar voorbereiding filmden Fischli en Weiss in een loods een half uur durende kettingreactie van rollende autobanden, leeglopende ballonnen, lekkende emmers, een spuitende gieter, rookwolken, schuim, water en vele staven en balken die net uit hun evenwicht werden gebracht en zo het volgende non-evenement in gang zetten. Af en toe een handje geholpen in de montage, maar wat zou het. Niet eerder was de volkomen nutteloze voortgang van het leven zo duidelijk in beeld vervat.

De rommeligheid en de bijna-mislukkingen vormen de kracht van de wereldberoemd geworden video - kijk naar de gladde commercial voor de Honda Accord die er in 2007 van gemaakt werd (te vinden op YouTube) en zie dat alle spanning verdwenen is.

Peter Fischli en David Weiss werkten samen, maar lieten elkaar ook zo veel mogelijk met rust. Afzonderlijk werkten ze aan hun 'verzamelingen', zoals ze hun werken noemden. Voor Sichtbare Welt fotografeerden ze honderden toeristische hoogtepunten uit de hele wereld (te beginnen bij de Matterhorn) en verdedigden dat in een wereld vol instant beeld. 'Het punt is: het vinden en het zelf doen. Tijd maken en er zijn. En niet zomaar een plaatje kopen', zei David Weiss vorig jaar tegen Frieze magazine .

Aan een andere bekroonde 'verzameling' (in 2003 op de Biënnale van Venetië) werkte het duo ook al sinds begin jaren tachtig. Hun immer groeiende collectie Fragen gebruikten ze in boekjes, op film, in een sculptuur of geprojecteerd op de muur. De vragen zijn net zo zinloos en poëtisch als de eindeloze kettingreactie op video. 'Waar dient de maan voor? Is er een onzichtbare mens bij mij? Waar zijn mijn sleutels?' Of, een lievelingsvraag van David Weiss: 'Hilft Leichtsinn gegen Schwermut?'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden