Zinderende acts van circusfreak

De Franse artiest Johann Le Guillerm is uniek in zijn soort. Een multikunstenaar met spierkracht en slow art.

LIEMPDE Zware windstoten jagen over het Brabantse Landgoed Velder, tussen de A2 en Liempde. De regen klettert op de circustenten; tien stuks vormen de kleurige behuizing van het tweejaarlijkse circusfestival Circo Circolo. Maar binnen onder het groene dak van Cirque ICI vindt de echte wervelstorm plaats. Van nok tot piste tovert de Franse artiest Johann Le Guillerm (40) een windhoos tevoorschijn.


Zonder zichtbare technische effecten laat hij als een magiër de rook dansen en dartelen. Het is slechts een van de zinderende acts die de als evenwichtskunstenaar opgeleide multikunstenaar in zijn voorstelling Secret tentoonspreidt. Le Guillerm dendert als fanatieke leeuwentemmer de piste binnen; briesend legt hij zijn wil op aan zijn 'dieren': zinken tonnen, stalen buizen en houten balken. Soms met spierkracht: het staal buigt hij tussen zijn benen tot een ideale spiraal. Soms met zweep: het zink laat hij in perfect concentrische cirkels rondtollen. Soms met knopen en touwen: de balken stapelt hij tot een zwiepende klimrots-zonder-rots. Alle acts verraden een ingenieuze omgang met mathematische vormen en energetische wetten.


Le Guillerm is uniek in zijn soort. Als 15-jarige ging hij van school, als 16-jarige behoorde hij tot de eerste lichting studenten van de beroemde Franse circusschool CNAC. Hij lijkt een bezeten freak. Steekt een mes in zijn keel en bestijgt een zadel op een metershoge staalborstel als in een rodeo. De 'hagedissenstaarten' van zijn ijzeren puntschoenen laat hij over de vloer kletteren. Als hij zijn zelfgebouwde hemeltrap bestijgt, vangt zijn leren broek van middeleeuwse snit het gutsend zweet op van zijn gespierde borstkast. Net als zijn objecten heeft hij zijn publiek volledig in zijn greep.


Maar Le Guillerm is meer dan een circusfreak. Hij is ook een maniakaal beeldend kunstenaar die in de belendende tent onder de titel Monstration en La Motte een mentaal circus exposeert. Een fantastische verzameling van handgemaakte objecten - van symmetrische cijferreeksen tot ingenieus gesneden mandarijnenschillen - vormen een metafysisch universum, dat de bezoeker een meditatieve blik gunt op oneindigheid. Guillerms kunst manifesteert zich als slow art: condenserende waterdruppels, zich openende dennenappels en opzwellende kikkererwten zetten raderen, karretjes, pennen en grasbollen traag in beweging, met bedwelmende patronen tot gevolg.


Het is bijzonder dat Circo Circolo deze kostbare combinatie van tentoonstelling en voorstelling voor het eerst naar Nederland haalt, om zo te onderstrepen dat circus niet los staat van andere kunstdisciplines.


Gemene hakjes

Ook in Nederland begint de nog prille samenwerking tussen het jonge circustheater en de meer ervaren disciplines als mime en dans zijn vruchten af te werpen.


Dat bewijst Circustheaterwerkplaats BOOST met zijn tweede voorstelling Uitblinkers, geregisseerd door Maarten Lok. Drie jonge circusartiesten vormen de treiterende pubers in het gezin van een harmonieus ogend echtpaar (mimers Peer van den Berg en Judith Lodewijks). Met eenwielers, mountainbikejes en handacrobatiek ontregelen ze het ordentelijke huishouden vol komische lulligheid. Het strakke interieur met de onvermijdelijke vluchttrap naar boven - puber trekt zich terug - wordt behendig uitgebuit. Tussen poetsdoeken, stofzuigers en weckflessen zorgen gemene hakjes en vernederende huppeltjes voor een hilarische reeks huiskamertaferelen.


Nieuw aan het Nederlandse circusfront is het duo Goos & Gabriel, van de Nederlander Goos Meeuwsen en de Argentijn Gabriel Rosas. Zij vonden elkaar bij Cirque du Soleil en maken nu het tragikomische Adios vol verwijzingen naar Fellini-clowns. Met scheerzeep, minivleugel en peuterfiets halen ze klassieke clownsacts onder het stof vandaan, waarin achter de brede grijns de schelle lach van de dood schuilgaat. Nog iets meer raffinement en timing in het woordenloze spel en Adios is klaar voor een theatertour.


Chevalier Claessen

Wim Claessen, directeur van Circo Circolo, is vrijdag onderscheiden met de hoogste Franse onderscheiding voor culturele verdiensten: de Chevalier de l'Orde des Arts et des Lettres. Claessen (63) ontving de onderscheiding van het Franse ministerie van Cultuur voor zijn jarenlange inzet voor het Cirque Nouveau, het nieuwe circustheater. Claessen haalt al decennia lang het Franse mensencircus naar Nederland, eerst als artistiek leider van Festival Boulevard, nu als directeur van Circo Circolo. Daarnaast maakte hij zich ook sterk voor een theatercircusopleiding aan de Fontys in Tilburg waar vorig jaar de eerste lichting afstudeerde.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden