Zimbabwe zet leger in tegen broodoproer

De Zimbabwaanse regering heeft het leger ingeschakeld om rellen in de hoofdstad Harare de kop in te drukken. Een reeks van zwarte buitenwijken van Harare was dinsdag voor de tweede opeenvolgende dag het toneel van protesten tegen de stijgende prijzen voor brood en openbaar vervoer....

Politieke waarnemers in de hoofdstad denken dat het protest het begin van het einde kan zijn voor de 76-jarige president Robert Mugabe. Oppositieleider Morgan Tsvangirai zei het afgelopen weekeinde dat het hem zou verbazen als Mugabe in december nog aan de macht is. Tsvangirai's Beweging voor Democratische Verandering (MDC) zegt de broodrellen niet te hebben georganiseerd. De MDC wil binnenkort zelf wel 'massale acties' beginnen om Mugabe te dwingen af te treden. De oppositieleider waarschuwde de president onlangs dat hij geweld riskeert als hij niet vrijwillig met pensioen gaat.

In de volkswijken van Harare was de oproerpolitie dinsdagochtend massaal aanwezig. De politie gebruikte net als maandag traangas om duizenden demonstranten, volgens plaatselijke waarnemers vooral jonge aanhangers van de MDC, in bedwang te houden.

Een legerhelikopter cirkelde boven de wijken waar de onlusten plaatsvonden om de acties van de politie te coördineren. Tegen de middag werd duidelijk dat de politie het protest niet de baas kon, waarna het leger te hulp werd geroepen. De demonstranten barricadeerden een aantal wegen in hun wijken.

Ook in 1998 was Harare het toneel van broodrellen. Toen vielen er tien doden, nadat de regering de hulp van het leger had ingeroepen om het plunderen van winkels te stoppen. Volgens waarnemers is de onrust voor de regering dit keer veel gevaarlijker, omdat er nu een krachtige, georganiseerde oppositie is die de eis op tafel heeft gelegd dat Mugabe aftreedt en er snel verkiezingen voor een nieuwe president worden gehouden.

De rellen zijn een reactie op de ernstigste economische en politieke crisis in Zimbabwe sinds de onafhankelijkheid van 1980. Volgens de MDC is een meerderheid van de bevolking, vooral in de hoofdstad Harare, het wanbeleid van president Robert Mugabe en zijn ZANU-PF-regering beu.

De oppositie won bij de verkiezingen van juli bijna de helft van de zetels in het parlement. Mugabe werd daarmee voor het eerst in zijn twintigjarig bewind geconfronteerd met een volwassen politieke bedreiging. De MDC wil deze week een motie indienen om de president uit zijn ambt te zetten, omdat hij de grondwet zou hebben geschonden.

Mugabes ZANU stuurde voor de verkiezingen knokploegen, voornamelijk bestaand uit veteranen uit de bevrijdingsstrijd, het land op om grond van blanke boeren te bezetten en de aanhang van de oppositie te intimideren. Bij deze terreurcampagne vielen meer dan dertig doden. Vorige week werd bekend dat Mugabe algemene amnestie zal verlenen voor het politieke geweld.

Zimbabwe verkeert al maanden op het randje van de afgrond. De werkloosheid en inflatie liggen boven de 50 procent, de voortdurende deelname aan de oorlog in Congo vreet aan de bijna lege staatskas, die regelmatig niet eens voldoende vreemde valuta bevat om de olie- en stroomrekeningen aan buitenlandse leveranciers te betalen.

Het land wordt geregeerd door een president die zich zelfs niets meer aantrekt van rechterlijke vonnissen. Buitenlandse donoren als het IMF, Engeland en Nederland hebben hun financiële steun aan de regering ingetrokken zolang recht en orde op het platteland, waar Mugabe ruim drieduizend blanke boerderijen wil onteigenen, niet worden hersteld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden